Bản dịch
JA 404 — Chuyện Hầu Vương (Tiền thân Kapi)
9. Kapijātaka
1047. “Kẻ thù cư ngụ ở nơi nào, người sáng suốt không nên sống ở nơi ấy, dầu là một đêm hoặc hai đêm sống một cách khổ sở giữa những kẻ thù.
1048. Thật vậy, kẻ thù là có tâm khinh suất đối với người hành xử đúng theo nó. Vì nguyên nhân của một con khỉ, sự bất hạnh đã xảy ra cho cả bầy.
1049. Và kẻ ngu, có sự tự mãn là sáng suốt, kẻ cai quản cả bầy, sau khi rơi vào quyền lực của tâm mình, kẻ này nằm dài (chết) giống như con khỉ.
1050. Kẻ ngu có sức mạnh làm kẻ cai quản cả bầy là không tốt, là không có lợi ích cho các thân quyến, tựa như con chim mồi đối với bầy chim.
1051. Và người sáng trí có sức mạnh làm người cai quản cả bầy là tốt lành, là có lợi ích cho các thân quyến, tựa như vị Đế Thích đối với chư Thiên cõi Tam Thập.
1052. Và người nào nhìn thấy giới, tuệ, và kiến thức ở bản thân, (người ấy) thực hành sự tấn hóa cho cả hai, cho bản thân và cho người khác.
1053. Vì thế, sau khi cân nhắc bản thân về giới, tuệ, và kiến thức, bậc sáng trí hoặc là nên cai quản hội chúng, hoặc là nên xuất gia, chỉ một mình.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Dịch bởi Bhikkhu Indacanda. Trích từ bộ Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi–Việt — Bổn Sanh (Jātaka). Nguồn: http://www.tamtangpaliviet.net/. Sử dụng theo sự cho phép của dịch giả.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
Diso ve lahucittassa, posassānuvidhīyato;
Ekassa kapino hetu, yūthassa anayo kato.
Truly, a fickle-minded person who follows his own whim becomes an enemy to himself; on account of a single monkey, ruin was brought upon the troop.
Chắc chắn kẻ thù là người có tâm nông nổi, và là người làm theo (tâm ấy). Vì cớ một con khỉ, sự hủy hoại đã được gây ra cho cả bầy.
63.
63.
63.
Bālova † paṇḍitamānī, yūthassa parihārako;
Sacittassa vasaṃ gantvā, sayethāyaṃ † yathā kapi.
A fool who thinks himself wise, a leader of the troop, having come under the sway of his own mind, lies fallen just like this monkey.
Kẻ ngu si tự cho mình là trí tuệ, người lãnh đạo bầy đàn, khi đi theo quyền lực của tâm mình, sẽ nằm chết như con khỉ này.
64.
64.
64.
Na sādhu balavā bālo, yūthassa parihārako;
Ahito bhavati ñātīnaṃ, sakuṇānaṃva cetako †.
A powerful fool is not good as a leader of a troop; he brings no welfare to his kinsmen, just like a fowler to birds.
Kẻ ngu si mạnh mẽ làm người lãnh đạo bầy đàn là không tốt. Nó trở thành kẻ không mang lại lợi ích cho bà con quyến thuộc, giống như con chim cút đối với các loài chim.
65.
65.
65.
Dhīrova balavā sādhu, yūthassa parihārako;
Hito bhavati ñātīnaṃ, tidasānaṃva vāsavo.
Only a wise and powerful one is a good leader for a troop; he brings welfare to his kinsmen, like Vāsava to the Tāvatiṃsa gods.
Chỉ người trí tuệ mạnh mẽ làm người lãnh đạo bầy đàn mới là tốt. Vị ấy mang lại lợi ích cho bà con quyến thuộc, giống như Vāsava đối với chư thiên Ba Mươi Ba.
66.
66.
66.
Yo ca sīlañca paññañca, sutañcattani passati;
Ubhinnamatthaṃ carati, attano ca parassa ca.
And one who sees in himself virtue, wisdom, and learning, practices for the welfare of both himself and others.
Và người nào thấy được giới, tuệ, và văn nơi tự thân, người ấy thực hành vì lợi ích của cả hai: của mình và của người khác.
67.
67.
67.
Tasmā tuleyya mattānaṃ, sīlapaññāsutāmiva †;
Gaṇaṃ vā parihare dhīro, eko vāpi paribbajeti.
Therefore, one should weigh oneself against the measure of virtue, wisdom, and learning. Having done so, a wise person should either lead a group or wander alone.
Do đó, nên cân nhắc bản thân mình với giới, tuệ, và văn. Người trí tuệ nên lãnh đạo hội chúng, hoặc nên du hành một mình.
Kapijātakaṃ navamaṃ.
The Kapi Jātaka, the ninth.
Chuyện Bổn Sanh Kapi, thứ chín.