CND 15 — Diễn Giải Kinh Jatukaṇṇī

Vị ấy ở đời này đã từ bỏ tất cả điều ác, đã vượt qua khổ đau của địa ngục, là người có tinh tấn; vị ấy có tinh tấn, có sự nỗ lực, là bậc anh hùng, được gọi là như vậy vì có phẩm chất như thế.

(Trong câu) Sutvānahaṃ vīra. (Về từ) Akāmakāmiṃ. (Về từ) Kāmā, nói tóm lược có hai loại dục: dục đối tượng và dục phiền não… cho đến… những thứ này được gọi là dục đối tượng… cho đến… những thứ này được gọi là dục phiền não. Đối với đức Phật, đấng Thế Tôn, các dục đối tượng đã được liễu tri, các dục phiền não đã được đoạn tận. Do đã liễu tri các dục đối tượng, do đã đoạn tận các dục phiền não, nên đức Thế Tôn không ham muốn các dục, không mong cầu các dục, không khao khát các dục, không ước ao các dục. Những ai ham muốn các dục, mong cầu các dục, khao khát các dục, ước ao các dục, họ là những người ham muốn dục, tham đắm trong ái dục, có nhận thức về ái dục. Đức Thế Tôn không ham muốn các dục, không mong cầu các dục, không khao khát các dục, không ước ao các dục. Do đó, đức Phật là bậc không có dục, không còn dục, đã từ bỏ dục, đã từ khước dục, đã giải thoát khỏi dục, đã đoạn trừ dục, đã xả ly dục, đã ly tham, đã dứt sạch tham, đã từ bỏ tham, đã từ khước tham, đã giải thoát khỏi tham, đã đoạn trừ tham, đã xả ly tham, không còn khao khát, đã tịch tịnh, đã mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở nên phạm thiên. – (đó là ý nghĩa của) sutvānahaṃ vīra akāmakāmiṃ.

(Về câu) Iccāyasmā jatukaṇṇīti. (Từ) Iccā là sự nối kết các từ… cho đến… đây là sự nối tiếp của các từ – (đó là ý nghĩa của) iccāti. (Từ) Āyasmā là lời nói thân ái, là cách gọi thể hiện sự kính trọng và tôn kính – (đó là ý nghĩa của) āyasmāti. (Từ) Jatukaṇṇī là họ tộc, là tên gọi, là danh xưng, là khái niệm, là cách gọi thông thường của vị Bà-la-môn ấy – (đó là ý nghĩa của) iccāyasmā jatukaṇṇi.

(Về câu) Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ. (Từ) Oghātigaṃ có nghĩa là bậc đã vượt qua bộc lưu, đã hoàn toàn vượt qua, đã đi qua – (đó là ý nghĩa của) oghātigaṃ. (Từ) Puṭṭhuṃ có nghĩa là để hỏi, để thỉnh cầu, để thỉnh mời, để làm cho hoan hỷ. (Về câu) Akāmamāgamaṃ có nghĩa là (chúng con) đã đến, đã đi đến, đã lại gần, đã đạt đến, đã cùng nhau hội ngộ với ngài để hỏi bậc không có dục, không còn dục, đã từ bỏ dục, đã từ khước dục, đã giải thoát khỏi dục, đã đoạn trừ dục, đã xả ly dục, đã ly tham, đã dứt sạch tham, đã từ bỏ tham, đã từ khước tham, đã giải thoát khỏi tham, đã đoạn trừ tham, đã xả ly tham. – (đó là ý nghĩa của) oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ.

(Về câu) Santipadaṃ brūhi sahajanettāti. (Từ) Santi, theo một phương diện, cả santi (sự an tịnh) và santipada (trạng thái an tịnh) đều chỉ cho trạng thái bất tử, chính là Niết-bàn. Trạng thái ấy là sự lắng dịu của tất cả các pháp hữu vi, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận của ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến: “Trạng thái này là an tịnh, trạng thái này là vi diệu, đó là sự lắng dịu của tất cả các pháp hữu vi, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận của ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn.” Lại nữa, theo một phương diện khác, những pháp nào dẫn đến sự chứng đắc an tịnh, sự xúc chạm an tịnh, sự chứng ngộ an tịnh, đó là: bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, Thánh đạo tám ngành – những pháp này được gọi là các trạng thái an tịnh. Xin hãy nói về trạng thái an tịnh, trạng thái bảo hộ, trạng thái ẩn náu, trạng thái nương tựa, trạng thái vô úy, trạng thái bất biến, trạng thái bất tử, trạng thái Niết-bàn. Xin hãy nói, hãy chỉ dạy, hãy thuyết giảng, hãy làm cho biết, hãy thiết lập, hãy khai mở, hãy phân tích, hãy làm cho hiển lộ, hãy tuyên thuyết. (Về từ) Sahajanettāti, netta (con mắt) được gọi là trí tuệ toàn giác. Đối với đức Phật, đấng Thế Tôn, con mắt (trí tuệ) và quả vị Chánh Giác đã sanh khởi đồng thời trong cùng một sát-na, không trước không sau, tại cội Bồ-đề. Do đó, đức Phật được gọi là sahajanetto (bậc có con mắt sanh khởi đồng thời). – (đó là ý nghĩa của) santipadaṃ brūhi sahajanetta.

(Về câu) Yathātacchaṃ bhagavā brūhi metaṃ, (từ) yathātacchaṃ được gọi là trạng thái bất tử, Niết-bàn… cho đến… sự đoạn diệt, Niết-bàn. (Từ) Bhagavā là cách gọi thể hiện sự kính trọng… cho đến… danh hiệu Bhagavā này là một chế định được chứng ngộ. (Về câu) Brūhi metaṃ có nghĩa là xin hãy nói, hãy chỉ dạy… cho đến… hãy tuyên thuyết điều ấy cho con. – (đó là ý nghĩa của) yathātacchaṃ bhagavā brūhi metaṃ. Do đó, vị Bà-la-môn ấy đã nói rằng:

“Thưa bậc Anh Hùng, sau khi nghe về bậc không ham muốn dục, [đây là lời của tôn giả Jatukaṇṇi] con đã đến để hỏi bậc đã vượt qua bộc lưu, bậc không có dục; Thưa bậc có con mắt sanh khởi đồng thời, xin hãy nói về trạng thái an tịnh, thưa đức Thế Tôn, xin hãy nói cho con điều ấy đúng như thật.”

66.

“Quả thật, đức Thế Tôn chế ngự các dục mà hành hoạt, cũng như mặt trời rực rỡ dùng ánh quang huy bao trùm mặt đất; thưa bậc có trí tuệ rộng lớn, xin hãy chỉ dạy cho con là người có trí tuệ nhỏ hẹp, xin hãy chỉ dạy pháp mà con có thể liễu tri, để từ bỏ sanh và già ở đời này.”

(Về câu) Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati. (Từ) Bhagavā là cách gọi thể hiện sự kính trọng… cho đến… danh hiệu Bhagavā này là một chế định được chứng ngộ. (Về từ) Kāmā, nói tóm lược có hai loại dục: dục đối tượng và dục phiền não… cho đến… những thứ này được gọi là dục đối tượng… cho đến… những thứ này được gọi là dục phiền não. Đức Thế Tôn, sau khi liễu tri các dục đối tượng, đoạn trừ các dục phiền não, đã chế ngự, đã chinh phục, đã áp đảo, đã làm chủ rồi đi, trú, hành hoạt, thực hành, duy trì, bảo tồn, tiếp nối. – (đó là ý nghĩa của) bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati.

(Như mặt trời rực rỡ chiếu soi trái đất bằng sức nóng). Mặt trời được gọi là ādicca. Trái đất được gọi là jagatī. Giống như mặt trời, có uy lực, đầy đủ sức nóng, đã chế ngự, áp đảo, bao trùm, chiếm đoạt, làm cho nóng bức trái đất, đã phá tan tất cả bóng tối trong hư không, đã xua tan bóng đêm, đã hiển thị ánh sáng, và di chuyển trên bầu trời, trong không trung, trên đường đi của chư thiên; cũng vậy, Đức Thế Tôn, có uy lực trí tuệ, đầy đủ uy lực trí tuệ, đã xua tan tất cả sự sanh khởi của các hành... cho đến... phiền não tối tăm, vô minh hắc ám, đã hiển thị ánh sáng trí tuệ, đã liễu tri các dục trưởng dưỡng, đã từ bỏ các dục phiền não, đã chế ngự, áp đảo, bao trùm, chiếm đoạt, nhiếp phục, Ngài đi, trú, cử động, duy trì, bảo hộ, nuôi mạng, làm cho nuôi mạng – (như vậy là ý nghĩa của câu) như mặt trời rực rỡ chiếu soi trái đất bằng sức nóng.

(Đối với con là kẻ trí tuệ nhỏ hẹp, Ngài là bậc trí tuệ rộng lớn). Tôi là người có trí tuệ nhỏ hẹp, trí tuệ thấp kém, trí tuệ tồi tệ, trí tuệ yếu ớt. Còn Ngài có trí tuệ vĩ đại, trí tuệ rộng lớn, trí tuệ hoan hỷ, trí tuệ nhanh nhạy, trí tuệ sắc bén, trí tuệ xuyên thấu. Đất được gọi là bhūri. Đức Thế Tôn đầy đủ trí tuệ rộng lớn, bao la như trái đất ấy – (như vậy là ý nghĩa của câu) đối với con là kẻ trí tuệ nhỏ hẹp, Ngài là bậc trí tuệ rộng lớn.

(Xin hãy chỉ dạy Pháp để con có thể liễu tri). Pháp là phạm hạnh toàn hảo, thanh tịnh, tốt đẹp ở phần đầu, tốt đẹp ở phần giữa, tốt đẹp ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; là bốn niệm xứ... cho đến... Niết-bàn và con đường đưa đến Niết-bàn, xin hãy chỉ dạy, thuyết giảng, làm cho biết, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho rõ ràng, tuyên thuyết. (Pháp nào mà con có thể liễu tri) là pháp nào mà con có thể biết, hiểu rõ, thắng tri, liễu tri, chứng ngộ, đạt đến, tiếp xúc, chứng thực – (như vậy là ý nghĩa của câu) xin hãy chỉ dạy Pháp để con có thể liễu tri.

(Sự từ bỏ sanh và già ngay tại đây). Ngay tại đây, sự từ bỏ, sự an tịnh, sự xả ly, sự lắng dịu sanh, già, và chết, chính là bất tử, là Niết-bàn – (như vậy là ý nghĩa của câu) sự từ bỏ sanh và già ngay tại đây. Vì thế, vị Bà-la-môn ấy đã nói:

“Quả vậy, Đức Thế Tôn chế ngự các dục mà đi, như mặt trời rực rỡ chiếu soi trái đất bằng sức nóng; Đối với con là kẻ trí tuệ nhỏ hẹp, Ngài là bậc trí tuệ rộng lớn, xin hãy chỉ dạy Pháp để con có thể liễu tri, sự từ bỏ sanh và già ngay tại đây.”

67.

(Đức Thế Tôn phán): “Này Jatukaṇṇī, hãy nhiếp phục tham ái trong các dục, hãy thấy sự xuất ly là an ổn; Dù là điều đã chấp thủ hay điều đã từ bỏ, mong rằng ngươi không còn chút vướng bận nào.”

(Hãy nhiếp phục tham ái trong các dục). Dục, tóm lại có hai loại dục – dục trưởng dưỡng và dục phiền não... cho đến... những thứ này được gọi là dục trưởng dưỡng... cho đến... những thứ này được gọi là dục phiền não. (Tham ái) được gọi là gedha (sự tham ái). Sự tham, sự đắm say... cho đến... tham lam, tham, là gốc rễ của bất thiện. (Hãy nhiếp phục tham ái trong các dục) có nghĩa là: hãy nhiếp phục, hãy loại trừ, hãy từ bỏ, hãy xua tan, hãy chấm dứt, hãy làm cho không còn tồn tại sự tham ái trong các dục – (như vậy là ý nghĩa của câu) hãy nhiếp phục tham ái trong các dục. (Này Jatukaṇṇī), Đức Thế Tôn gọi vị Bà-la-môn ấy bằng tên dòng họ. (Đức Thế Tôn) 'Bhagavā' là một danh xưng tôn kính... cho đến... là một khái niệm được chứng thực, đó là danh hiệu 'Bhagavā' – (như vậy là ý nghĩa của câu) này Jatukaṇṇī, Đức Thế Tôn (phán).

(Hãy thấy sự xuất ly là an ổn). Sự xuất ly là chánh đạo, thuận đạo, đạo không đối nghịch, đạo thuận theo mục đích, đạo tùy thuận pháp; là sự viên mãn trong các giới, sự phòng hộ các căn, sự tiết độ trong ăn uống, sự chuyên tâm tỉnh thức, chánh niệm và tỉnh giác, bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, Thánh đạo tám ngành, Niết-bàn và con đường đưa đến Niết-bàn. (Hãy thấy) một cách an ổn, như nơi nương tựa, như nơi ẩn náu, như nơi quy y, như nơi trú ẩn, như nơi vô úy, như nơi bất biến, như nơi bất tử, như Niết-bàn; thấy, xem xét, cân nhắc, thẩm định, phát triển, làm cho hiển lộ – (như vậy là ý nghĩa của câu) hãy thấy sự xuất ly là an ổn.

(Dù là điều đã chấp thủ hay điều đã từ bỏ). Điều đã chấp thủ là điều đã nắm giữ, đã bám víu, đã cố chấp, đã chìm đắm, đã quyết tâm bởi năng lực của ái và kiến. (Hay điều đã từ bỏ) là điều cần được buông bỏ, cần được từ bỏ, cần được xua tan, cần được chấm dứt, cần được làm cho không còn tồn tại – (như vậy là ý nghĩa của câu) dù là điều đã chấp thủ hay điều đã từ bỏ.

(Mong rằng ngươi không còn chút vướng bận nào). Sự vướng bận do tham, sự vướng bận do sân, sự vướng bận do si, sự vướng bận do mạn, sự vướng bận do kiến, sự vướng bận do phiền não, sự vướng bận do ác hạnh. Mong rằng sự vướng bận này không tồn tại, không hiện hữu, không có nơi ngươi; hãy từ bỏ, hãy xua tan, hãy chấm dứt, hãy làm cho nó không còn tồn tại – (như vậy là ý nghĩa của câu) mong rằng ngươi không còn chút vướng bận nào. Vì thế, Đức Thế Tôn đã nói:

“Này Jatukaṇṇī, hãy nhiếp phục tham ái trong các dục, hãy thấy sự xuất ly là an ổn; Dù là điều đã chấp thủ hay điều đã từ bỏ, mong rằng ngươi không còn chút vướng bận nào.”

68.

“Cái gì ở quá khứ, hãy làm cho khô cạn, ở tương lai, mong ngươi không còn vướng bận; Nếu ở hiện tại, ngươi không chấp thủ, ngươi sẽ đi lại một cách an tịnh.”

“Hãy làm khô héo điều ở trước” có nghĩa là: Duyên theo các hành trong quá khứ, những phiền não nào có thể sanh khởi, hãy làm khô héo những phiền não ấy, hãy làm cho khô héo một cách đặc biệt, hãy làm cho khô cạn, hãy làm cho khô cạn một cách đặc biệt, hãy làm cho không có mầm mống, hãy từ bỏ, hãy loại trừ, hãy làm cho chấm dứt, hãy làm cho đi đến sự không tồn tại. – Như vậy cũng là ý nghĩa của câu: “Hãy làm khô héo điều ở trước”. Hoặc là, những nghiệp hành nào trong quá khứ chưa cho quả chín muồi, hãy làm khô héo những nghiệp hành ấy, hãy làm cho khô héo một cách đặc biệt, hãy làm cho khô cạn, hãy làm cho khô cạn một cách đặc biệt, hãy làm cho không có mầm mống, hãy từ bỏ, hãy loại trừ, hãy làm cho chấm dứt, hãy làm cho đi đến sự không tồn tại. – Như vậy cũng là ý nghĩa của câu: “Hãy làm khô héo điều ở trước”.

“Về sau, mong rằng không có chướng ngại nào cho ngươi” có nghĩa là: “Về sau” được nói đến là (phiền não) duyên theo các hành trong tương lai, (đó là) chướng ngại tham, chướng ngại sân, chướng ngại si, chướng ngại mạn, chướng ngại tà kiến, chướng ngại phiền não, chướng ngại ác hạnh. Chướng ngại này, mong rằng không có, mong rằng đừng có, mong rằng ngươi đừng làm cho sanh khởi, mong rằng ngươi đừng làm cho phát sanh, mong rằng ngươi đừng làm cho tái sanh đối với ngươi. Hãy từ bỏ, hãy loại trừ, hãy làm cho chấm dứt, hãy làm cho đi đến sự không tồn tại. – (Đây là ý nghĩa của câu:) “Về sau, mong rằng không có chướng ngại nào cho ngươi”.

“Và nếu ở giữa ngươi sẽ không nắm giữ” có nghĩa là: “Ở giữa” được nói đến là sắc, thọ, tưởng, các hành, thức ở hiện tại. Đối với các hành ở hiện tại, do năng lực của ái, do năng lực của tà kiến, ngươi sẽ không nắm giữ, sẽ không khao khát, sẽ không chấp thủ sai lầm, sẽ không hoan hỷ, sẽ không quá đỗi hoan hỷ, sẽ không đắm nhiễm. Ngươi sẽ từ bỏ, sẽ loại trừ, sẽ làm cho chấm dứt, sẽ làm cho đi đến sự không tồn tại đối với sự quá đỗi hoan hỷ, sự tán dương, sự đắm nhiễm, sự nắm giữ, sự chấp thủ sai lầm, sự quyết tâm. – (Đây là ý nghĩa của câu:) “Và nếu ở giữa ngươi sẽ không nắm giữ”.

“Ngươi sẽ đi lại trong sự an tịnh” có nghĩa là: Do tham đã được làm cho lắng dịu nên ngươi sẽ đi lại trong sự an tịnh; do sân... do tất cả các bất thiện hành đã được an tịnh, đã được lắng dịu, đã được làm cho lắng dịu, đã được làm cho lắng dịu một cách đặc biệt, đã được thiêu đốt, đã được dập tắt, đã được lìa khỏi, đã được làm cho hoàn toàn lắng dịu, nên là người an tịnh, là người lắng dịu, là người lắng dịu một cách đặc biệt, là người tịch tịnh, là người hoàn toàn lắng dịu, ngươi sẽ đi lại, sẽ trú ngụ, sẽ duy trì oai nghi, sẽ xoay vần, sẽ bảo hộ, sẽ duy trì, sẽ làm cho duy trì. – (Đây là ý nghĩa của câu:) “Ngươi sẽ đi lại trong sự an tịnh”. Do đó, đức Thế Tôn đã nói:

“Hãy làm khô héo điều ở trước, về sau, mong rằng không có chướng ngại nào cho ngươi; và nếu ở giữa ngươi không nắm giữ, ngươi sẽ đi lại trong sự an tịnh.”

69.

“Này Bà-la-môn, đối với người đã lìa tham ái ở nơi danh và sắc một cách hoàn toàn, các lậu hoặc không hiện hữu, là những thứ mà do chúng người ta đi đến quyền lực của tử thần.”

(Câu) “Này Bà-la-môn, đối với người đã lìa tham ái ở nơi danh và sắc một cách hoàn toàn” (có nghĩa là): “Một cách hoàn toàn” là hoàn toàn, bằng mọi cách, tất cả, không còn sót lại, không có dư sót. “Một cách hoàn toàn” là từ ngữ có ý nghĩa bao trùm. “Danh” là bốn uẩn vô sắc. “Sắc” là bốn đại chủng và sắc được tạo ra từ bốn đại chủng. “Tham ái” được gọi là ái. Sự tham ái, sự tham ái mãnh liệt... sự tham lam, lòng tham, là cội rễ của bất thiện. “Này Bà-la-môn, đối với người đã lìa tham ái ở nơi danh và sắc một cách hoàn toàn” có nghĩa là: đối với người đã lìa tham ái, đã từ bỏ tham ái, đã xả ly tham ái, đã mửa ra tham ái, đã giải thoát khỏi tham ái, đã đoạn trừ tham ái, đã hoàn toàn xả ly tham ái ở nơi danh và sắc một cách hoàn toàn; đối với người đã lìa tham, đã từ bỏ tham, đã xả ly tham, đã mửa ra tham, đã giải thoát khỏi tham, đã đoạn trừ tham, đã hoàn toàn xả ly tham. – (Đây là ý nghĩa của câu:) “Này Bà-la-môn, đối với người đã lìa tham ái ở nơi danh và sắc một cách hoàn toàn”.

“Các lậu hoặc không hiện hữu đối với vị ấy” (có nghĩa là): “Các lậu hoặc” là bốn lậu hoặc – dục lậu, hữu lậu, kiến lậu, vô minh lậu. “Đối với vị ấy” là đối với bậc A-la-hán, bậc đã tận diệt các lậu hoặc. “Không hiện hữu” có nghĩa là những lậu hoặc này đối với vị ấy không có, không tồn tại, không hiện hữu, không được tìm thấy; chúng đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm cho lắng dịu, đã được làm cho hoàn toàn lắng dịu, không có khả năng tái sanh, đã bị thiêu đốt bởi ngọn lửa trí tuệ. – (Đây là ý nghĩa của câu:) “Các lậu hoặc không hiện hữu đối với vị ấy”.

“Do những (lậu hoặc) ấy người ta đi đến quyền lực của tử thần” có nghĩa là: Do những lậu hoặc nào mà người ta có thể đi đến quyền lực của tử thần, hoặc có thể đi đến quyền lực của cái chết, hoặc có thể đi đến quyền lực của phe ma; những lậu hoặc ấy đối với vị ấy không có, không tồn tại, không hiện hữu, không được tìm thấy; chúng đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm cho lắng dịu, đã được làm cho hoàn toàn lắng dịu, không có khả năng tái sanh, đã bị thiêu đốt bởi ngọn lửa trí tuệ. – (Đây là ý nghĩa của câu:) “Do những (lậu hoặc) ấy người ta đi đến quyền lực của tử thần”. Do đó, đức Thế Tôn đã nói:

“Này Bà-la-môn, đối với người đã lìa tham ái ở nơi danh và sắc một cách hoàn toàn, các lậu hoặc không hiện hữu, là những thứ mà do chúng người ta đi đến quyền lực của tử thần.”

Cùng lúc với sự kết thúc của bài kệ... (vân vân)... “Bạch ngài, đức Thế Tôn là bậc Đạo Sư của con, con là đệ tử.”

Phần giải thích về câu hỏi của thanh niên Jatukaṇṇi, (chương) thứ mười một.

12. Phần giải thích về câu hỏi của thanh niên Bhadrāvudha

70.

(Trưởng lão Bhadrāvudha thưa rằng:) “Con xin thỉnh cầu bậc đã từ bỏ nơi nương tựa, đã cắt đứt ái, không còn dao động, đã từ bỏ hỷ lạc, đã vượt qua bộc lưu, đã giải thoát, đã từ bỏ kappa, bậc có trí tuệ tốt đẹp; sau khi nghe lời của bậc Nāga, họ sẽ rời khỏi nơi đây.”

(Câu) “Bậc đã từ bỏ nơi nương tựa, đã cắt đứt ái, không còn dao động” (có nghĩa là): “Bậc đã từ bỏ nơi nương tựa” có nghĩa là: ở nơi sắc giới, những dục, tham, hỷ, ái, những phương tiện và chấp thủ, những sự quyết định, thiên kiến, và tùy miên của tâm nào, những thứ ấy đã được đức Phật, đức Thế Tôn, đoạn trừ, cắt đứt tận gốc, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không còn tồn tại, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai. Do đó, đức Phật là bậc đã từ bỏ nơi nương tựa. Ở nơi thọ giới... (vân vân)... ở nơi tưởng giới... ở nơi hành giới... ở nơi thức giới, những dục, tham, hỷ, ái, những phương tiện và chấp thủ, những sự quyết định, thiên kiến, và tùy miên của tâm nào, những thứ ấy đã được đức Phật, đức Thế Tôn, đoạn trừ, cắt đứt tận gốc, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không còn tồn tại, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai. Do đó, đức Phật là bậc đã từ bỏ nơi nương tựa.