3. Kinh Hạnh Phúc Niết Bàn

34. Một thời, Tôn giả Sāriputta trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Tại đấy, Tôn giả Sāriputta gọi các tỳ khưu: "Này chư hiền, Niết Bàn này là an lạc. Này chư hiền, Niết Bàn này là an lạc." Khi được nói như vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Sāriputta điều này: "Thưa hiền giả Sāriputta, ở đây có sự an lạc nào, khi mà ở đây không có cảm thọ?" "Này hiền giả, chính điều này là an lạc, tức là ở đây không có cảm thọ. Này chư hiền, có năm dục trưởng dưỡng này. Năm loại nào? Các sắc pháp được nhận biết bởi nhãn thức, khả ái, khả hỷ, khả ý, có hình tướng đáng yêu, liên hệ đến dục, có tính chất khêu gợi lòng tham; các âm thanh được nhận biết bởi nhĩ thức...; các mùi hương được nhận biết bởi tỷ thức...; các vị được nhận biết bởi thiệt thức...; các đối tượng xúc chạm được nhận biết bởi thân thức, khả ái, khả hỷ, khả ý, có hình tướng đáng yêu, liên hệ đến dục, có tính chất khêu gợi lòng tham. Này chư hiền, đó là năm dục trưởng dưỡng. Này chư hiền, do duyên năm dục trưởng dưỡng này mà lạc và hỷ sanh khởi, điều này được gọi là dục lạc.

Này hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú Sơ thiền. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý liên hệ đến dục khởi lên, điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, một sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra đau đớn; cũng vậy, các tưởng và tác ý liên hệ đến dục ấy khởi lên cho vị ấy. Điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, sự đau đớn nào, điều ấy đã được Thế Tôn nói là khổ. Này hiền giả, cũng qua phương pháp này, cần phải được biết rằng Niết Bàn là an lạc.

Lại nữa, này hiền giả, vị tỳ khưu sau khi làm cho lắng dịu tầm và tứ... (v.v.)... chứng và trú Nhị thiền. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý liên hệ đến tầm khởi lên, điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, một sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra đau đớn; cũng vậy, các tưởng và tác ý liên hệ đến tầm ấy khởi lên cho vị ấy. Điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, sự đau đớn nào, điều ấy đã được Thế Tôn nói là khổ. Này hiền giả, cũng qua phương pháp này, cần phải được biết rằng Niết Bàn là an lạc.

Lại nữa, này hiền giả, vị tỳ khưu do ly hỷ... (v.v.)... chứng và trú Tam thiền. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý liên hệ đến hỷ khởi lên, điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, một sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra đau đớn; cũng vậy, các tưởng và tác ý liên hệ đến hỷ ấy khởi lên cho vị ấy. Điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, sự đau đớn nào, điều ấy đã được Thế Tôn nói là khổ. Này hiền giả, cũng qua phương pháp này, cần phải được biết rằng Niết Bàn là an lạc.

Lại nữa, này hiền giả, vị tỳ khưu do từ bỏ lạc... (v.v.)... chứng và trú Tứ thiền. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý liên hệ đến xả khởi lên, điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, một sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra đau đớn; cũng vậy, các tưởng và tác ý liên hệ đến xả ấy khởi lên cho vị ấy. Điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, sự đau đớn nào, điều ấy đã được Thế Tôn nói là khổ. Này hiền giả, cũng qua phương pháp này, cần phải được biết rằng Niết Bàn là an lạc.

Lại nữa, này hiền giả, vị tỳ khưu do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng, do chấm dứt các tưởng về đối ngại, do không tác ý đến các tưởng về sự đa dạng, với niệm tưởng 'hư không là vô biên', chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý liên hệ đến sắc khởi lên, điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, một sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra đau đớn; cũng vậy, các tưởng và tác ý liên hệ đến sắc ấy khởi lên cho vị ấy. Điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, sự đau đớn nào, điều ấy đã được Thế Tôn nói là khổ. Này hiền giả, cũng qua phương pháp này, cần phải được biết rằng Niết Bàn là an lạc.

Lại nữa, này hiền giả, vị tỳ khưu do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, với niệm tưởng 'thức là vô biên', chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý liên hệ đến Không Vô Biên Xứ khởi lên, điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, một sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra đau đớn; cũng vậy, các tưởng và tác ý liên hệ đến Không Vô Biên Xứ ấy khởi lên cho vị ấy. Điều ấy là một sự đau đớn cho vị ấy. Này hiền giả, sự đau đớn nào, điều ấy đã được Thế Tôn nói là khổ. Này hiền giả, cũng qua phương pháp này, cần phải được biết rằng Niết Bàn là an lạc.

Này hiền giả, lại nữa, vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả’, chứng đạt và an trú Vô Sở Hữu Xứ. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý đi kèm với Thức Vô Biên Xứ khởi lên, thì đó là một sự khổ bệnh đối với vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra khổ bệnh; cũng vậy, các tưởng và tác ý đi kèm với Thức Vô Biên Xứ ấy khởi lên. Đó là một sự khổ bệnh đối với vị ấy. Này hiền giả, bất cứ sự khổ bệnh nào, điều ấy đã được Đức Thế Tôn gọi là khổ. Này hiền giả, chính nhờ phương pháp này mà cần phải hiểu rằng Niết Bàn là an lạc.

Này hiền giả, lại nữa, vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, chứng đạt và an trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Này hiền giả, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang an trú trong trạng thái này, các tưởng và tác ý đi kèm với Vô Sở Hữu Xứ khởi lên, thì đó là một sự khổ bệnh đối với vị ấy. Này hiền giả, ví như đối với người đang an lạc, sự đau khổ khởi lên chỉ để gây ra khổ bệnh; cũng vậy, các tưởng và tác ý đi kèm với Vô Sở Hữu Xứ ấy khởi lên. Đó là một sự khổ bệnh đối với vị ấy. Này hiền giả, bất cứ sự khổ bệnh nào, điều ấy đã được Đức Thế Tôn gọi là khổ. Này hiền giả, chính nhờ phương pháp này mà cần phải hiểu rằng Niết Bàn là an lạc.

Này hiền giả, lại nữa, vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứng đạt và an trú Diệt Thọ Tưởng Định, và sau khi thấy bằng trí tuệ, các lậu hoặc của vị ấy được đoạn tận. Này hiền giả, chính nhờ phương pháp này mà cần phải hiểu rằng Niết Bàn là an lạc. (Kinh) thứ ba.