5. Kinh Người Lính Chiến Đấu (thứ nhất)

75. Này các Tỳ khưu, có năm hạng người lính chiến đấu này hiện hữu, có mặt ở đời. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người lính chiến đấu vừa thấy đám bụi liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể bước vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ nhất hiện hữu, có mặt ở đời.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu chịu đựng được đám bụi; nhưng vừa thấy ngọn cờ liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể bước vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ hai hiện hữu, có mặt ở đời.

76. Này các Tỳ khưu, có năm hạng người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt ở trên đời. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch giết chết, đoạt mạng vị ấy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ nhất đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch làm cho bị thương. Đồng đội đưa vị ấy đi; sau khi đưa đi, họ mang vị ấy đến cho thân quyến. Vị ấy, trong khi được thân quyến mang đi, chưa đến nhà thân quyến đã chết giữa đường. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ hai đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch làm cho bị thương. Đồng đội đưa vị ấy đi; sau khi đưa đi, họ mang vị ấy đến cho thân quyến. Thân quyến chăm sóc, phục vụ vị ấy. Vị ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã chết vì chính vết thương đó. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ ba đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch làm cho bị thương. Đồng đội đưa vị ấy đi; sau khi đưa đi, họ mang vị ấy đến cho thân quyến. Thân quyến chăm sóc, phục vụ vị ấy. Vị ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã bình phục khỏi vết thương đó. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ tư đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến đó, đã chinh phục chiến trường, bèn làm chủ ngay tại đầu mặt trận đó. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ năm đang hiện hữu có mặt ở trên đời. Này các Tỳ khưu, năm hạng người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, cầm lấy y bát, đi vào chính ngôi làng hoặc thị trấn ấy để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy người phụ nữ ăn mặc hở hang hoặc che đậy hở hang. Do thấy người phụ nữ ấy ăn mặc hở hang hoặc che đậy hở hang, tham ái xâm chiếm tâm của vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái xâm chiếm, bị thiêu đốt bởi thân, bị thiêu đốt bởi tâm. Vị ấy suy nghĩ như vầy: ‘Chắc chắn ta nên đi đến tu viện rồi báo cho các Tỳ khưu biết: Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái khuấy động, bị tham ái chi phối, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Tôi sẽ tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.’ Vị ấy trong khi đi đến tu viện, chưa đến tu viện, đã tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục ở giữa đường.”

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có năm hạng người ví như người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt giữa các Tỳ khưu. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hay thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, mang bát, đi vào làng hay thị trấn đó để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy người phụ nữ ăn mặc không chỉnh tề hoặc y phục xốc xếch. Khi thấy người phụ nữ ăn mặc không chỉnh tề hoặc y phục xốc xếch, tham ái khuấy động tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham ái khuấy động, không từ bỏ học giới, không tuyên bố sự yếu kém, bèn thực hành dâm pháp.

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính đánh thuê kia, cầm lấy gươm và khiên, đeo cung và ống tên, đi vào trận chiến đã được dàn sẵn. Người ấy ở trong trận chiến đó, cố gắng, nỗ lực. Khi người ấy đang cố gắng, đang nỗ lực, kẻ địch bắn trúng. Người ấy được (đồng đội) mang đi; sau khi được mang đi, được đưa đến cho thân quyến. Người ấy, trong khi được thân quyến mang đi, chưa đến nhà thân quyến, đã chết ở giữa đường. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng giống như ví dụ ấy. Này các Tỳ khưu, ở đây có một hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ hai ví như người lính đánh thuê, đang có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính đánh thuê kia, cầm lấy gươm và khiên, đeo cung và ống tên, đi vào trận chiến đã được dàn sẵn. Người ấy ở trong trận chiến đó, cố gắng, nỗ lực. Khi người ấy đang cố gắng, đang nỗ lực, kẻ địch giết chết, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng giống như ví dụ ấy. Này các Tỳ khưu, ở đây có một hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ nhất ví như người lính đánh thuê, đang có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

Này các Tỳ khưu, ví như người chiến sĩ kia, tay cầm gươm và khiên, mang cung và ống tên, đi vào chiến trường đã được dàn trận. Người ấy nỗ lực, cố gắng trong chiến trường ấy. Khi người ấy đang nỗ lực, cố gắng, bị kẻ địch đâm chém. (Đồng đội) mang người ấy đi; sau khi mang đi, họ đưa đến cho thân quyến. Thân quyến của người ấy chăm sóc, phục vụ. Người ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã mệnh chung vì chính vết thương ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hạng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ ba, ví như người chiến sĩ, đang có mặt giữa các Tỳ khưu.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi vào chính ngôi làng hoặc thị trấn ấy để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy một người nữ mặc y phục không kín đáo hoặc che đậy không kín đáo. Do thấy người nữ ấy mặc y phục không kín đáo hoặc che đậy không kín đáo, tham ái làm hư hoại tâm của vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái làm hư hoại, bị thiêu đốt nơi thân, bị thiêu đốt nơi tâm. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Hay là ta nên đi về tu viện và thưa với các Tỳ khưu rằng: “Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái xâm chiếm, bị tham ái chế ngự. Tôi không thể duy trì phạm hạnh. Sau khi tuyên bố sự yếu kém trong học giới, tôi sẽ từ bỏ học giới và hoàn tục.”’. Vị ấy đi về tu viện và thưa với các Tỳ khưu: ‘Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái xâm chiếm, bị tham ái chế ngự. Tôi không thể duy trì phạm hạnh. Sau khi tuyên bố sự yếu kém trong học giới, tôi sẽ từ bỏ học giới và hoàn tục.’

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính chiến ấy có thể chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, nhưng khi giao chiến, vị ấy bị thương và bị thất bại. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ tư tương tự người lính chiến, có mặt và hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, chịu đựng được sự giao chiến. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến đó, là người chiến thắng, đã chiếm lĩnh ngay đầu trận địa. Sự chiến thắng của vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, một người nữ tìm đến vị Tỳ khưu đang ở trong rừng, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, rồi ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên. Vị ấy, khi bị người nữ ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên, đã gỡ mình ra, tự giải thoát, và đi đến bất cứ nơi nào mình muốn. Vị ấy tìm đến trú xứ thanh vắng: khu rừng, gốc cây, ngọn núi, khe núi, hang đá, nghĩa địa, lùm cây trong rừng, ngoài trời, hoặc đống rơm.”

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét; nhưng khi giao chiến, vị ấy bị thương và bị thất bại. Sự giao chiến đối với vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, một người nữ tìm đến vị Tỳ khưu đang ở trong rừng, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, rồi ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên. Vị ấy, khi bị người nữ ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên, đã không từ bỏ học giới, không bộc lộ sự yếu kém, mà thực hành pháp dâm dục. Đây chính là sự giao chiến đối với vị ấy.”

“Vị ấy, đi vào rừng, hoặc đến gốc cây, hoặc đến ngôi nhà trống, ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an lập chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm không tham ái, gột sạch tâm khỏi tham ái. Từ bỏ sân độc, vị ấy sống với tâm không sân hận, có lòng thương xót đến lợi ích của tất cả chúng sanh hữu tình, gột sạch tâm khỏi sân độc. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát khỏi hôn trầm thụy miên, với tưởng về ánh sáng, chánh niệm, tỉnh giác, gột sạch tâm khỏi hôn trầm thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo cử, với tâm nội tĩnh, gột sạch tâm khỏi trạo cử hối quá. Từ bỏ hoài nghi, vị ấy sống vượt qua hoài nghi, không còn phân vân đối với các thiện pháp, gột sạch tâm khỏi hoài nghi. Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, ly dục... (v.v.)... do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc và xả khổ, do diệt trừ hỷ và ưu đã có từ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.”

Vị ấy, khi tâm được định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động, bèn hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ tập.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ diệt.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là các lậu hoặc.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là sự đoạn diệt các lậu hoặc.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt các lậu hoặc.’ Đối với vị ấy, khi biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ: ‘Ta đã được giải thoát.’ Vị ấy tuệ tri: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Đây là sự chiến thắng trong trận chiến của vị ấy.

Này các Tỳ khưu, ví như người chiến sĩ kia có thể chịu đựng được bụi bay, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, chịu đựng được sự đụng độ. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến, đã chinh phục chiến trường, bèn làm chủ ngay tại đầu mặt trận. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng giống như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như thế. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ năm, ví như người chiến sĩ, đang hiện hữu có mặt giữa các Tỳ khưu. Này các Tỳ khưu, năm hạng người ví như người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt giữa các Tỳ khưu.” Hết phẩm thứ năm.