- Aṅguttara Nikāya 5.44
- 5. Muṇḍarājavagga
Bản dịch
AN 5.44 — Cho Các Vật Khả Ái
Manāpadāyīsutta
TTC 1Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàlì, rừng Ðại Lâm, tại giảng đường có nóc nhọn. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi đến trú xứ của gia chủ Ugga người Vesàlì, sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi gia chủ Ugga, người Vesàlì đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, gia chủ Ugga, người Vesàlì bạch Thế Tôn:
TTC 2—Bạch Thế Tôn, con nghe như sau từ miệng Thế Tôn, con có nhận lãnh như sau từ miệng Thế Tôn: “Ai cho vật khả ý, nhận được điều khả ý”. Bạch Thế Tôn, con có cháo nấu từ hoa cây sàla thật là khả ý, có thể ăn được. Mong Thế Tôn nhận lấy cháo ấy, vì lòng từ ái!
Và Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái.
—Bạch Thế Tôn, con nghe như sau từ miệng Thế Tôn, con có nhận lãnh như sau từ miệng Thế Tôn: “Ai cho vật khả ý, nhận được điều khả ý”. Bạch Thế Tôn, con có thịt heo nấu chung với trái táo, thật là khả ý. Mong Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái (chúng con)!
Và Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái.
—Bạch Thế Tôn, con nghe như sau từ miệng Thế Tôn, con có nhận lãnh như sau từ miệng Thế Tôn: “Ai cho vật khả ý, nhận được điều khả ý”. Bạch Thế Tôn, con có loại rau ống dài có dầu thật là khả ý. Mong Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái!
Và Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái.
—Bạch Thế Tôn, con nghe như sau từ miệng Thế Tôn, con có nhận lãnh như sau từ miệng Thế Tôn: “Ai cho vật khả ý, nhận được điều khả ý”. Bạch Thế Tôn, con có cháo gạo, các hạt đen được loại bỏ dùng với các món canh, các món đồ ăn nhiều loại, thật là khả ái. Mong Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái!
Và Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái.
—Bạch Thế Tôn, con nghe như sau từ miệng Thế Tôn, con có nhận như sau từ miệng Thế Tôn: “Ai cho vật khả ái, nhận được điều khả ý”. Bạch Thế Tôn, con có các loại vải dệt từ Kàdi thật là khả ý. Mong Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái!
Và Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái.
—Bạch Thế Tôn, con nghe như sau từ miệng Thế Tôn, con có nhận lãnh như sau từ miệng Thế Tôn: “Ai cho vật khả ý, nhận được điều khả ý”. Bạch Thế Tôn, con có ghế dài với nệm trải giường bằng lông cừu, chăn len thêu bông, nệm bằng da con sơn dương gọi là kadalimigapavarapaccat-tharanam, tấm thảm có lọng che phía trên, ghế dài có hai đầu gối chân màu đỏ. Bạch Thế Tôn dầu rằng chúng con được biết: Những vật ấy không phù hợp với Thế Tôn, nhưng bạch Thế Tôn, tấm phản nằm bằng gỗ chiên đàn này đáng giá hơn một trăm ngàn, mong Thế Tôn hãy nhận lấy, vì lòng từ ái!
Và Thế Tôn nhận lấy, vì lòng từ ái.
Rồi Thế Tôn làm cho tùy hỷ gia chủ Ugga người xứ Vesàlì, với bài kệ tùy hỷ này:
Ai cho vật khả ý,
Nhận được điều khả ý,
Ðối với bậc Chánh trực,
Vui lòng đem bố thí,
Vải mặc và giường nằm,
Ăn uống các vật dụng.
Biết được bậc La-hán,
Ðược ví là phước điền,
Nên các bậc Chân nhân,
Thí những vật khó thí,
Ðược từ bỏ, giải thoát,
Không làm tâm đắm trước,
Người thí vật khả ý,
Nhận được điều khả ý.
Rồi Thế Tôn sau khi tùy hỷ gia chủ Ugga với bài kệ tùy hỷ này, liền đứng dậy và ra đi. Rồi gia chủ Ugga người Vesàlì, sau một thời gian bị mệnh chung. Bị mệnh chung, gia chủ Ugga người Vesàlì được sanh với một thân rất khả ý.
Lúc bấy giờ, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại khu vườn ông Anàthapindika. Rồi Thiên tử Ugga, sau khi đêm đã gần tàn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng Jetavana đi đến Thế Tôn, sau khi đi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn nói với Thiên tử Ugga đang đứng một bên:
—Này Ugga, sự việc có như ý muốn không?
—Bạch Thế Tôn, sự việc có được như ý con muốn.
Rồi Thế Tôn với bài kệ nói với Thiên tử Ugga:
Ai cho vật khả ý,
Nhận được điều khả ý,
Bố thí vật tối thượng,
Sẽ được quả tối thượng.
Người có vật thù diệu,
Nhận được điều thù diệu,
Người có vật tối thắng,
Nhận được điều tối thắng.
Người nào đem bố thí
Vật tối thượng, thù diệu,
Và các vật tối thượng,
Người ấy thọ mạng dài,
Và được cả danh xưng,
Tại chỗ vị ấy sanh.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Numbered Discourses 5.44
- 5. With King Muṇḍa
Agreeable
4. Kinh Manāpadāyī (Người Cho Vật Ưa Thích)
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Atha kho uggo gahapati vesāliko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho uggo gahapati vesāliko bhagavantaṁ etadavoca:
At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof. Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the home of the householder Ugga of Vesālī, where he sat down on the seat spread out.
Then Ugga went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
44. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm (Mahāvana), trong Giảng đường có nóc nhọn (Kūṭāgārasālā). Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến trú xá của gia chủ Ugga, người ở Vesālī; sau khi đến, Ngài ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi gia chủ Ugga, người ở Vesālī, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, gia chủ Ugga, người ở Vesālī, bạch Thế Tôn:
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: ‘manāpadāyī labhate manāpan’ti. Manāpaṁ me, bhante, sālapupphakaṁ khādanīyaṁ; taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya.
“Sir, I have heard and learned this in the presence of the Buddha: ‘The giver of the agreeable gets the agreeable.’ My sal flower porridge is agreeable: may the Buddha please accept it from me out of sympathy.” So the Buddha accepted it out of sympathy.
— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món vật thực cứng hình hoa sāla này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: ‘manāpadāyī labhate manāpan’ti. Manāpaṁ me, bhante, sampannakolakaṁ sūkaramaṁsaṁ; taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya.
“Sir, I have heard and learned this in the presence of the Buddha: ‘The giver of the agreeable gets the agreeable.’ My pork with jujube is agreeable: may the Buddha please accept it from me out of sympathy.” So the Buddha accepted it out of sympathy.
— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món thịt heo nấu với táo ta này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: ‘manāpadāyī labhate manāpan’ti. Manāpaṁ me, bhante, nibbattatelakaṁ nāliyasākaṁ; taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya.
“… My fried vegetable stalks are agreeable: may the Buddha please accept them from me out of sympathy.” So the Buddha accepted them out of sympathy.
— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món rau muống xào dầu này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: ‘manāpadāyī labhate manāpan’ti. Manāpo me, bhante, sālīnaṁ odano vicitakāḷako anekasūpo anekabyañjano; taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya.
“… My boiled fine rice with the dark grains picked out, served with many soups and sauces is agreeable: may the Buddha please accept it from me out of sympathy.” So the Buddha accepted it out of sympathy.
— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món cơm nấu từ gạo sāli, đã nhặt sạch sạn đen, với nhiều món canh và nhiều món ăn kèm này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: ‘manāpadāyī labhate manāpan’ti. Manāpāni me, bhante, kāsikāni vatthāni; tāni me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya.
“… My cloths imported from Kāsi are agreeable: may the Buddha please accept them from me out of sympathy.” So the Buddha accepted them out of sympathy.
— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, những tấm vải xứ Kāsi này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận chúng cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ: ‘manāpadāyī labhate manāpan’ti. Manāpo me, bhante, pallaṅko gonakatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhatolohitakūpadhāno. Api ca, bhante, mayampetaṁ jānāma: ‘netaṁ bhagavato kappatī’ti. Idaṁ me, bhante, candanaphalakaṁ agghati adhikasatasahassaṁ; taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya.
Atha kho bhagavā uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ iminā anumodanīyena anumodi:
“… My couch spread with woolen covers—shag-piled or embroidered with flowers—and spread with a fine deer hide, with a canopy above and red pillows at both ends is agreeable. But, sir, I know that this is not proper for the Buddha. However, this plank of sandalwood is worth over a thousand dollars. May the Buddha please accept it from me out of sympathy.” So the Buddha accepted it out of sympathy.
And then the Buddha rejoiced with Ugga with these verses of appreciation:
— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, chiếc ghế bành của con được trải bằng thảm lông dài, thảm len thêu hoa, tấm da sơn dương hảo hạng, có lọng che màu đỏ bên trên và có gối đỏ ở hai đầu, thật là vừa ý. Hơn nữa, bạch Thế Tôn, chúng con biết rằng: ‘Vật này không thích hợp với Thế Tôn’. Bạch Thế Tôn, tấm ván gỗ chiên-đàn này của con trị giá hơn một trăm ngàn; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận. Rồi Thế Tôn đã tùy hỷ với gia chủ Ugga người Vesālī bằng những lời tùy hỷ này:
“Manāpadāyī labhate manāpaṁ, Yo ujjubhūtesu dadāti chandasā; Acchādanaṁ sayanamannapānaṁ, Nānāppakārāni ca paccayāni.
“The giver of the agreeable gets the agreeable, enthusiastically giving clothing, bedding, food and drink, and various requisites to those of sincere conduct.
Người cho vật vừa ý, nhận được vật vừa ý, người nào với thiện ý cúng dường đến bậc chân chánh: y phục, sàng tọa, ẩm thực, và các loại vật dụng khác nhau.
Cattañca muttañca anuggahītaṁ, Khettūpame arahante viditvā; So duccajaṁ sappuriso cajitvā, Manāpadāyī labhate manāpan”ti.
Knowing the perfected ones to be like a field for what’s given, offered and not held back, a true person gives what’s hard to give: the giver of the agreeable gets the agreeable.”
Biết các bậc A-la-hán là ruộng phước, đã từ bỏ, đã xả ly, không luyến tiếc; bậc chân nhân ấy, sau khi cho đi vật khó cho, người cho vật vừa ý, nhận được vật vừa ý.
Atha kho bhagavā uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ iminā anumodanīyena anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
And then the Buddha, having rejoiced with Ugga with these verses of appreciation, rose from his seat and left.
Rồi Thế Tôn, sau khi tùy hỷ với gia chủ Ugga người Vesālī bằng những lời tùy hỷ này, đã đứng dậy từ chỗ ngồi và ra đi.
Atha kho uggo gahapati vesāliko aparena samayena kālamakāsi. Kālaṅkato ca uggo gahapati vesāliko aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapajji. Tena kho pana samayena bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Atha kho uggo devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho uggaṁ devaputtaṁ bhagavā etadavoca: “kacci te, ugga, yathādhippāyo”ti?
“Taggha me, bhagavā, yathādhippāyo”ti. Atha kho bhagavā uggaṁ devaputtaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
Then after some time Ugga passed away, and was reborn in a host of mind-made gods. At that time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Then, late at night, the glorious godling Ugga, lighting up the entire Jeta’s Grove, went up to the Buddha, bowed, and stood to one side. The Buddha said to him, “Ugga, I trust it is all you wished?”
“Sir, it is indeed just as I wished.” Then the Buddha addressed Ugga in verse:
Rồi gia chủ Ugga người Vesālī, sau một thời gian, đã mệnh chung. Sau khi mệnh chung, gia chủ Ugga người Vesālī được sanh vào một trong các thân do ý sanh. Vào lúc ấy, Thế Tôn đang trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Rồi thiên tử Ugga, khi đêm đã gần tàn, với dung sắc thù thắng, làm toàn thể Jetavana rực sáng, đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên, Thế Tôn nói với thiên tử Ugga: ‘Này Ugga, có phải mọi việc đều được như ý ông không?’ ‘Bạch Thế Tôn, quả thật mọi việc đều được như ý con’. Rồi Thế Tôn nói với thiên tử Ugga bằng những câu kệ:
“Manāpadāyī labhate manāpaṁ, Aggassa dātā labhate punaggaṁ; Varassa dātā varalābhi hoti, Seṭṭhaṁ dado seṭṭhamupeti ṭhānaṁ.
“The giver of the agreeable gets the agreeable, the giver of the foremost gets the foremost, the giver of the excellent gets the excellent, the giver of the best gets the best.
Người cho vật vừa ý, nhận được vật vừa ý, người cho vật tối thượng, lại nhận được vật tối thượng; người cho vật cao quý, sẽ là người được vật cao quý, người cho vật tốt đẹp nhất, đạt đến cảnh giới tốt đẹp nhất.
Yo aggadāyī varadāyī, seṭṭhadāyī ca yo naro; Dīghāyu yasavā hoti, yattha yatthūpapajjatī”ti.
Catutthaṁ.
A person who gives the foremost, the excellent, the best: they’re long-lived and famous wherever they’re reborn.”
Người nào cho vật tối thượng, cho vật cao quý, và người nào cho vật tốt đẹp nhất; người ấy được sống lâu, có danh tiếng, tại bất cứ nơi nào được tái sanh. (Hết phẩm thứ tư).