7. Kinh Naḷakapāna Thứ Nhất

67. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng tỳ khưu, rồi đi đến một thị trấn của người Kosala tên là Naḷakapāna. Tại đó, Thế Tôn trú ở Naḷakapāna, trong khu rừng Palāsa. Bấy giờ, vào ngày trai giới hôm ấy, Thế Tôn đang ngồi, được chúng tỳ khưu vây quanh. Bấy giờ, sau khi đã chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các tỳ khưu bằng một bài pháp thoại suốt một khoảng dài trong đêm, Thế Tôn nhìn quanh chúng tỳ khưu đang im lặng, hoàn toàn im lặng, rồi gọi Tôn giả Sāriputta:

– Này Sāriputta, Tăng chúng này đã không còn hôn trầm thụy miên. Này Sāriputta, mong rằng ông hãy thuyết một bài pháp thoại cho các vị tỳ khưu. Lưng của ta bị mỏi; ta sẽ duỗi nó ra. – Vâng, bạch Thế Tôn. – Tôn giả Sāriputta đã vâng đáp Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn, sau khi trải tấm tăng-già-lê gấp bốn, đã thực hiện tư thế nằm của sư tử về phía bên phải, chân này gác lên chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tác ý đến tưởng khởi dậy. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta gọi các vị tỳ khưu: – Này chư hiền, các tỳ khưu! – Thưa hiền giả! – các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta đã nói điều này:

– Này chư hiền, bất cứ người nào không có đức tin vào các thiện pháp, không có hổ thẹn... không có ghê sợ... không có tinh tấn... không có trí tuệ... không có sự lắng nghe... không có sự ghi nhớ pháp... không có sự thẩm sát ý nghĩa... không có sự thực hành pháp và tùy pháp... không có sự không dể duôi trong các thiện pháp, đối với người ấy, mỗi khi đêm hay ngày đến, chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng. Này chư hiền, ví như mặt trăng trong kỳ hắc nguyệt, mỗi khi đêm hay ngày đến, nó chỉ suy giảm về màu sắc, suy giảm về vòng tròn, suy giảm về ánh sáng, suy giảm về chiều cao và chu vi; cũng vậy, này chư hiền, bất cứ người nào không có đức tin vào các thiện pháp, không có hổ thẹn... không có ghê sợ... không có tinh tấn... không có trí tuệ... không có sự lắng nghe... không có sự ghi nhớ pháp... không có sự thẩm sát ý nghĩa... không có sự thực hành pháp và tùy pháp... không có sự không dể duôi trong các thiện pháp, đối với người ấy, mỗi khi đêm hay ngày đến, chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng.

“Này chư hiền, ‘người không có đức tin’ — đây là sự suy thoái. ‘Người không có tàm’ — đây là sự suy thoái. ‘Người không có quý’ — đây là sự suy thoái. ‘Người lười biếng’ — đây là sự suy thoái. ‘Người trí tuệ thấp kém’ — đây là sự suy thoái. ‘Người hay phẫn nộ’ — đây là sự suy thoái. ‘Người hay oán hận’ — đây là sự suy thoái. ‘Người có ác dục’ — đây là sự suy thoái. ‘Người có bạn xấu’ — đây là sự suy thoái. ‘Người có tà kiến’ — đây là sự suy thoái.”

“Này chư hiền, bất cứ ai có đức tin vào các thiện pháp, có tàm... có quý... có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, khi đêm hay ngày đến, chỉ có sự tăng trưởng trong các thiện pháp là có thể được chờ đợi, chứ không phải sự suy giảm. Ví như, này chư hiền, trong kỳ trăng tròn, đối với mặt trăng, khi đêm hay ngày đến, nó chỉ tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về hình tròn, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và chu vi; cũng vậy, này chư hiền, bất cứ ai có đức tin vào các thiện pháp, có tàm... có quý... có tinh tấn... có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, khi đêm hay ngày đến, chỉ có sự tăng trưởng trong các thiện pháp là có thể được chờ đợi, chứ không phải sự suy giảm.”

“‘Người có đức tin’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người có tàm’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người có quý’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người có tinh tấn đã được khởi sự’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người có trí tuệ’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người không phẫn nộ’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người không oán hận’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người thiểu dục’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người có bạn tốt’ — đây là sự không suy thoái. ‘Người có chánh kiến’ — đây là sự không suy thoái.”

Rồi Thế Tôn, vào lúc sáng sớm, sau khi thức dậy đã gọi Tôn giả Sāriputta: – Lành thay, lành thay, này Sāriputta! Này Sāriputta, bất cứ người nào không có đức tin vào các thiện pháp, không có hổ thẹn... không có ghê sợ... không có tinh tấn... không có trí tuệ trong các thiện pháp, đối với người ấy, mỗi khi đêm hay ngày đến, chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng. Này Sāriputta, ví như mặt trăng trong kỳ hắc nguyệt, mỗi khi đêm hay ngày đến, nó chỉ suy giảm về màu sắc, suy giảm về vòng tròn, suy giảm về ánh sáng, suy giảm về chiều cao và chu vi; cũng vậy, này Sāriputta, bất cứ người nào không có đức tin vào các thiện pháp... cho đến... không có trí tuệ trong các thiện pháp, đối với người ấy, mỗi khi đêm hay ngày đến... cho đến... không có sự tăng trưởng.

Này Sāriputta, ‘người nam không có đức tin,’ đây là sự suy giảm; không hổ thẹn... không ghê sợ... lười biếng... trí tuệ kém cỏi... hay sân hận... hay phẫn uất... có ác dục... có bạn xấu... Này Sāriputta, ‘người nam có tà kiến,’ đây là sự suy giảm.

Này Sāriputta, bất cứ người nào có đức tin vào các thiện pháp, có hổ thẹn... có ghê sợ... có tinh tấn... có trí tuệ trong các thiện pháp, đối với người ấy, mỗi khi đêm hay ngày đến, chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm. Này Sāriputta, ví như mặt trăng trong kỳ bạch nguyệt, mỗi khi đêm hay ngày đến, nó chỉ tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về vòng tròn, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và chu vi; cũng vậy, này Sāriputta, bất cứ người nào có đức tin vào các thiện pháp, có hổ thẹn... có ghê sợ... có tinh tấn... có trí tuệ trong các thiện pháp, đối với người ấy, mỗi khi đêm hay ngày đến, chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

Này Sāriputta, ‘người nam có đức tin,’ đây là sự không suy giảm; có hổ thẹn... có ghê sợ... có tinh tấn nỗ lực... có trí tuệ... không sân hận... không phẫn uất... ít ham muốn... có bạn tốt... Này Sāriputta, ‘người nam có chánh kiến,’ đây là sự không suy giảm. (Kinh) thứ bảy.