9. Kinh Kosala Thứ Nhất

29. “Này các tỳ-khưu, trong toàn cõi xứ Kāsi và Kosala, trong toàn lãnh thổ của vua Pasenadi xứ Kosala, vua Pasenadi xứ Kosala được xem là tối thượng. Này các tỳ-khưu, ngay cả vua Pasenadi xứ Kosala cũng có sự đổi khác, có sự biến hoại. Này các tỳ-khưu, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều liền nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán, vị ấy ly tham đối với điều tối thượng, huống nữa là đối với điều thấp kém.

“Này các tỳ-khưu, trong phạm vi mặt trăng và mặt trời di chuyển, chiếu sáng các phương, có một ngàn thế giới. Trong một ngàn thế giới ấy, có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn vua núi Sineru, một ngàn cõi Diêm-phù-đề, một ngàn cõi Tây-ngưu-hóa, một ngàn cõi Bắc-câu-lô, một ngàn cõi Đông-thắng-thần, bốn ngàn đại dương, bốn ngàn vị Đại vương, một ngàn cõi trời Tứ Đại Thiên Vương, một ngàn cõi trời Ba Mươi Ba, một ngàn cõi trời Dạ-ma, một ngàn cõi trời Đâu-suất, một ngàn cõi trời Hóa Lạc, một ngàn cõi trời Tha Hóa Tự Tại, một ngàn thế giới Phạm thiên. Này các tỳ-khưu, trong một ngàn thế giới ấy, Đại Phạm thiên được xem là tối thượng. Này các tỳ-khưu, ngay cả Đại Phạm thiên cũng có sự đổi khác, có sự biến hoại. Khi thấy như vậy, này các tỳ-khưu, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều liền nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán, vị ấy ly tham đối với điều tối thượng, huống nữa là đối với điều thấp kém.

“Này các tỳ-khưu, có thời khi thế giới này hoại diệt. Này các tỳ-khưu, khi thế giới hoại diệt, phần lớn chúng sanh được sanh về cõi Quang Âm. Ở đó, họ do ý sanh, lấy hỷ làm thức ăn, tự mình phát quang, đi lại trong hư không, sống trong cảnh tốt đẹp, tồn tại trong một thời gian rất dài. Này các tỳ-khưu, khi thế giới hoại diệt, các vị trời Quang Âm được xem là tối thượng. Này các tỳ-khưu, ngay cả các vị trời Quang Âm cũng có sự đổi khác, có sự biến hoại. Khi thấy như vậy, này các tỳ-khưu, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều liền nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán, vị ấy ly tham đối với điều tối thượng, huống nữa là đối với điều thấp kém.

“Này các tỳ-khưu, có mười biến xứ này. Mười biến xứ nào? Một người nhận thức biến xứ đất ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng; một người nhận thức biến xứ nước… cho đến… một người nhận thức biến xứ lửa… một người nhận thức biến xứ gió… một người nhận thức biến xứ xanh… một người nhận thức biến xứ vàng… một người nhận thức biến xứ đỏ… một người nhận thức biến xứ trắng… một người nhận thức biến xứ hư không… một người nhận thức biến xứ thức ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng. Này các tỳ-khưu, đây là mười biến xứ.

“Đây là điều tối thượng, này các tỳ-khưu, trong mười biến xứ này, tức là khi một người nhận thức biến xứ thức ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng. Này các tỳ-khưu, có những chúng sanh có tưởng như vậy. Này các tỳ-khưu, ngay cả những chúng sanh có tưởng như vậy cũng có sự đổi khác, có sự biến hoại. Khi thấy như vậy, này các tỳ-khưu, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều liền nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán, vị ấy ly tham đối với điều tối thượng, huống nữa là đối với điều thấp kém.

“Này các tỳ-khưu, có tám thắng xứ này. Tám thắng xứ nào? Một người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu; vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ nhất.

“Một người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, vô lượng, đẹp và xấu; vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ hai.

Một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài có giới hạn, xấu sắc và tốt sắc; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ ba.

Một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài vô hạn lượng, xấu sắc và tốt sắc; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tư.

Một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, sắc xanh, hình tướng xanh, ánh quang xanh. Ví như hoa lanh có màu xanh, sắc xanh, hình tướng xanh, ánh quang xanh; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, có màu xanh, sắc xanh, hình tướng xanh, ánh quang xanh; tương tự như thế, một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, sắc xanh, hình tướng xanh, ánh quang xanh; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ năm.

Một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, sắc vàng, hình tướng vàng, ánh quang vàng. Ví như hoa kaṇikāra có màu vàng, sắc vàng, hình tướng vàng, ánh quang vàng; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, có màu vàng, sắc vàng, hình tướng vàng, ánh quang vàng; tương tự như thế, một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, sắc vàng, hình tướng vàng, ánh quang vàng; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ sáu.

Một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, sắc đỏ, hình tướng đỏ, ánh quang đỏ. Ví như hoa bandhujīvaka có màu đỏ, sắc đỏ, hình tướng đỏ, ánh quang đỏ; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, có màu đỏ, sắc đỏ, hình tướng đỏ, ánh quang đỏ; tương tự như thế, một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, sắc đỏ, hình tướng đỏ, ánh quang đỏ; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ bảy.

Một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, sắc trắng, hình tướng trắng, ánh quang trắng. Ví như sao mai có màu trắng, sắc trắng, hình tướng trắng, ánh quang trắng; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, có màu trắng, sắc trắng, hình tướng trắng, ánh quang trắng; tương tự như thế, một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, sắc trắng, hình tướng trắng, ánh quang trắng; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tám. Này các Tỳ khưu, đây là tám thắng xứ.

Này các Tỳ khưu, trong tám thắng xứ này, đây là tối thượng, tức là: một người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, sắc trắng, hình tướng trắng, ánh quang trắng; sau khi chế ngự chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ Này các Tỳ khưu, cũng có những chúng sanh có tưởng như vậy. Này các Tỳ khưu, đối với các chúng sanh có tưởng như vậy cũng có sự biến đổi, có sự đổi khác. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, khi thấy như vậy, cũng nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán điều ấy, vị ấy ly tham đối với (pháp) tối thượng, huống nữa là đối với (pháp) thấp kém.

Này các Tỳ khưu, có bốn pháp hành này. Bốn là gì? Khổ hành độn trí, khổ hành tốc trí, lạc hành độn trí, lạc hành tốc trí. Này các Tỳ khưu, đây là bốn pháp hành.

Này các Tỳ khưu, trong bốn pháp hành này, đây là tối thượng, tức là lạc hành tốc trí. Này các Tỳ khưu, cũng có những chúng sanh thực hành như vậy. Này các Tỳ khưu, đối với các chúng sanh thực hành như vậy cũng có sự biến đổi, có sự đổi khác. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, khi thấy như vậy, cũng nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán điều ấy, vị ấy ly tham đối với (pháp) tối thượng, huống nữa là đối với (pháp) thấp kém.

Này các Tỳ khưu, có bốn tưởng này. Bốn là gì? Một người biết tưởng có giới hạn, một người biết tưởng đã trở thành lớn lao, một người biết tưởng vô hạn lượng, một người biết Vô Sở Hữu Xứ với (tưởng) rằng: ‘Không có gì cả.’ Này các Tỳ khưu, đây là bốn tưởng.

Này các Tỳ khưu, trong bốn tưởng này, đây là tối thượng, tức là một người biết Vô Sở Hữu Xứ với (tưởng) rằng: ‘Không có gì cả.’ Này các Tỳ khưu, cũng có những chúng sanh có tưởng như vậy. Này các Tỳ khưu, đối với các chúng sanh có tưởng như vậy cũng có sự biến đổi, có sự đổi khác. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, khi thấy như vậy, cũng nhàm chán đối với điều ấy. Do nhàm chán điều ấy, vị ấy ly tham đối với (pháp) tối thượng, huống nữa là đối với (pháp) thấp kém.

“Này các Tỳ khưu, trong các tà kiến của ngoại đạo, đây là tối thượng, nghĩa là: ‘Tôi đã không hiện hữu, tôi đã không có; tôi sẽ không hiện hữu, tôi sẽ không có’. Này các Tỳ khưu, đối với người có tà kiến như vậy, điều này có thể được mong đợi: sự không nhàm chán đối với hữu sẽ không có nơi người ấy; sự nhàm chán đối với hữu diệt sẽ không có nơi người ấy. Này các Tỳ khưu, cũng có những chúng sanh có tà kiến như vậy. Này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh có tà kiến như vậy, vẫn có sự biến đổi, vẫn có sự đổi khác. Này các Tỳ khưu, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều cũng yếm ly đối với điều ấy. Do yếm ly đối với điều ấy, vị ấy ly tham đối với (quan điểm) tối thượng, huống nữa là đối với (quan điểm) thấp kém.

“Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố về sự thanh tịnh tối thượng. Này các Tỳ khưu, trong số những người tuyên bố về sự thanh tịnh tối thượng, đây là tối thượng, nghĩa là: sau khi vượt qua hoàn toàn Vô sở hữu xứ, vị ấy đạt đến và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Họ, sau khi đã thắng tri điều ấy, thuyết giảng Chánh pháp để chứng ngộ điều ấy. Này các Tỳ khưu, cũng có những chúng sanh có quan điểm như vậy. Này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh có quan điểm như vậy, vẫn có sự biến đổi, vẫn có sự đổi khác. Này các Tỳ khưu, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều cũng yếm ly đối với điều ấy. Do yếm ly đối với điều ấy, vị ấy ly tham đối với (quan điểm) tối thượng, huống nữa là đối với (quan điểm) thấp kém.

“Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố về Niết-bàn tối thượng trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, trong số những người tuyên bố về Niết-bàn tối thượng trong hiện tại, đây là tối thượng, nghĩa là: sau khi đã biết như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của sáu xứ tiếp xúc, tâm được giải thoát không còn chấp thủ. Này các Tỳ khưu, một số Sa-môn, Bà-la-môn đã vu khống Ta, người nói như vậy, người trình bày như vậy, bằng những điều không có thật, trống rỗng, sai lạc, không chân chánh rằng: ‘Sa-môn Gotama không tuyên bố về sự liễu tri các dục, không tuyên bố về sự liễu tri các sắc, không tuyên bố về sự liễu tri các thọ’. Này các Tỳ khưu, Ta tuyên bố về sự liễu tri các dục, Ta tuyên bố về sự liễu tri các sắc, Ta tuyên bố về sự liễu tri các thọ, và Ta tuyên bố về sự tịch diệt hoàn toàn không còn chấp thủ ngay trong hiện tại, cho người đã hết khát ái, đã tịch tịnh, đã mát mẻ”. Chín.