4. Kinh Tâm Hoang Vu

14. Này các Tỳ khưu, đối với bất kỳ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà năm tâm hoang vu chưa được từ bỏ, năm trói buộc của tâm chưa được cắt đứt, thì đối với vị ấy, khi đêm hay ngày đến, chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các pháp thiện, chứ không phải sự tăng trưởng.

Năm sự cằn cỗi của tâm nơi người nào chưa được đoạn trừ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với bậc Đạo Sư có sự hoài nghi, do dự, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đối với bậc Đạo Sư có sự hoài nghi, do dự, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào có tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, như vậy đối với vị ấy, sự cằn cỗi của tâm thứ nhất này chưa được đoạn trừ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hoài nghi về Pháp... (như trên)... hoài nghi về Tăng... hoài nghi về học giới... đối với các vị đồng phạm hạnh thì phẫn nộ, không hoan hỷ, tâm bị tổn thương, tâm trở nên chai cứng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đối với các vị đồng phạm hạnh thì phẫn nộ, không hoan hỷ, tâm bị tổn thương, tâm trở nên chai cứng, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào có tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, như vậy đối với vị ấy, sự cằn cỗi của tâm thứ năm này chưa được đoạn trừ. Nơi vị này, năm sự cằn cỗi của tâm chưa được đoạn trừ.

Năm sự trói buộc của tâm nơi người nào chưa được cắt đứt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với các dục chưa ly tham, chưa lìa dục, chưa lìa ái, chưa lìa khát, chưa lìa nhiệt não, chưa lìa ái. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đối với các dục chưa ly tham, chưa lìa dục, chưa lìa ái, chưa lìa khát, chưa lìa nhiệt não, chưa lìa ái, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào có tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, như vậy đối với vị ấy, sự trói buộc của tâm thứ nhất này chưa được cắt đứt.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đối với thân chưa ly tham... (như trên)... đối với sắc chưa ly tham... ăn no bụng theo ý muốn rồi sống chuyên tâm vào lạc thú của việc nằm, lạc thú của việc trở mình, lạc thú của việc ngủ gật... thực hành phạm hạnh với ước nguyện đến một hội chúng chư thiên nào đó rằng: ‘Với giới này, hoặc với hạnh này, hoặc với khổ hạnh này, hoặc với phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hoặc một vị trời nào đó.’ Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào thực hành phạm hạnh với ước nguyện đến một hội chúng chư thiên nào đó rằng: ‘Với giới này, hoặc với hạnh này, hoặc với khổ hạnh này, hoặc với phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hoặc một vị trời nào đó,’ tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào có tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, như vậy đối với vị ấy, sự trói buộc của tâm thứ năm này chưa được cắt đứt. Nơi vị này, năm sự trói buộc của tâm chưa được cắt đứt.

Này các Tỳ khưu, đối với bất kỳ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà năm sự cằn cỗi của tâm này chưa được đoạn trừ, năm sự trói buộc của tâm này chưa được cắt đứt, thì đối với vị ấy, mỗi đêm hay ngày trôi qua, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được mong đợi, chứ không phải sự tăng trưởng.

Này các Tỳ khưu, ví như mặt trăng trong kỳ trăng khuyết, mỗi đêm hay ngày trôi qua, nó chỉ suy giảm về màu sắc, suy giảm về hình tròn, suy giảm về ánh sáng, suy giảm về chiều cao và chu vi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với bất kỳ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà năm sự cằn cỗi của tâm này chưa được đoạn trừ, năm sự trói buộc của tâm này chưa được cắt đứt, thì đối với vị ấy, mỗi đêm hay ngày trôi qua, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được mong đợi, chứ không phải sự tăng trưởng.

Này các Tỳ khưu, đối với bất kỳ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà năm sự cằn cỗi của tâm đã được đoạn trừ, năm sự trói buộc của tâm đã được cắt đứt hoàn toàn, thì đối với vị ấy, mỗi đêm hay ngày trôi qua, chỉ có sự tăng trưởng trong các thiện pháp là điều được mong đợi, chứ không phải sự suy giảm.

Năm sự cằn cỗi của tâm nơi người nào đã được đoạn trừ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với bậc Đạo Sư không hoài nghi, không do dự, có sự quyết đoán, có niềm tin trong sạch. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đối với bậc Đạo Sư không hoài nghi, không do dự, có sự quyết đoán, có niềm tin trong sạch, tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào có tâm hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, như vậy đối với vị ấy, sự cằn cỗi của tâm thứ nhất này đã được đoạn trừ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu không hoài nghi về Pháp... (như trên)... không hoài nghi về Tăng... không hoài nghi về học giới... đối với các vị đồng phạm hạnh không phẫn nộ, có tâm hoan hỷ, không có tâm bị tổn thương, không có tâm chai cứng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đối với các vị đồng phạm hạnh không phẫn nộ, có tâm hoan hỷ, không có tâm bị tổn thương, không có tâm chai cứng, tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào có tâm hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, như vậy đối với vị ấy, sự cằn cỗi của tâm thứ năm này đã được đoạn trừ. Nơi vị này, năm sự cằn cỗi của tâm đã được đoạn trừ.

Năm sự trói buộc của tâm nào đã được vị ấy đoạn trừ hoàn toàn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với các dục đã ly tham, đã ly dục, đã ly ái, đã ly khát, đã ly nhiệt não, đã ly ái. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đối với các dục đã ly tham, đã ly dục, đã ly ái, đã ly khát, đã ly nhiệt não, đã ly ái, tâm của vị ấy hướng về sự tinh cần, sự chuyên chú, sự kiên trì, sự nỗ lực. Vị nào có tâm hướng về sự tinh cần, sự chuyên chú, sự kiên trì, sự nỗ lực, như vậy sự trói buộc của tâm thứ nhất này đã được vị ấy đoạn trừ hoàn toàn.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đối với thân đã ly tham ... đối với sắc đã ly tham ... không phải sau khi ăn no bụng thỏa thích rồi sống chuyên tâm vào lạc thú của việc nằm, lạc thú của việc xoay trở, lạc thú của việc ngủ nghỉ; không phải thực hành phạm hạnh với sự mong cầu được sanh vào một hội chúng chư thiên nào đó rằng: ‘Do giới này, hay hạnh này, hay khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một trong các vị trời.’ Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào không thực hành phạm hạnh với sự mong cầu được sanh vào một hội chúng chư thiên nào đó ... một trong các vị trời,’ tâm của vị ấy hướng về sự tinh cần, sự chuyên chú, sự kiên trì, sự nỗ lực. Vị nào có tâm hướng về sự tinh cần, sự chuyên chú, sự kiên trì, sự nỗ lực, như vậy sự trói buộc của tâm thứ năm này đã được vị ấy đoạn trừ hoàn toàn. Năm sự trói buộc của tâm này đã được vị ấy đoạn trừ hoàn toàn.

Này các Tỳ khưu, đối với bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà năm sự hoang vu của tâm này đã được đoạn tận, năm sự trói buộc của tâm này đã được đoạn trừ hoàn toàn, thì mỗi khi đêm hay ngày đến, vị ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không phải sự suy giảm.

Ví như, này các Tỳ khưu, trong thượng tuần của tháng, mỗi khi đêm hay ngày đến, mặt trăng chỉ tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về hình tròn, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và chu vi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà năm sự hoang vu của tâm này đã được đoạn tận, năm sự trói buộc của tâm này đã được đoạn trừ hoàn toàn, thì mỗi khi đêm hay ngày đến, vị ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không phải sự suy giảm. Hết bài kinh thứ tư.