- Udāna 2.8
Suppavāsāsutta
Evaṁ me sutaṁ—
Bản dịch
Suppavāsāsutta
1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Kuṇḍiyā, ở khu rừng Kuṇḍadhāna.
Vào lúc bấy giờ, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, nàng ấy chịu đựng nhờ vào ba điều suy tư rằng:
“Quả thật, đức Thế Tôn bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng Giáo Pháp nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, hội chúng Thinh Văn của đức Thế Tôn ấy đã khéo thực hành, các ngài thực hành nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, Niết Bàn ấy là vô cùng an lạc, nơi ấy không biết đến khổ đau có hình thức như thế này.”
2. Khi ấy, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã bảo người chồng rằng: “Tướng công ơi, chàng hãy lại đây. Chàng hãy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến hãy đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn với lời nói của thiếp, hãy hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài) rằng: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn và hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài).’ Và chàng hãy nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, nàng ấy chịu đựng nhờ vào ba điều suy tư rằng: Quả thật, đức Thế Tôn bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng Giáo Pháp nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, hội chúng Thinh Văn của đức Thế Tôn ấy đã khéo thực hành, các ngài thực hành nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, Niết Bàn ấy là vô cùng an lạc, nơi ấy không biết đến khổ đau có hình thức như thế này.’”
3. “Tốt lắm.” Người con trai bộ tộc Koliya ấy nghe theo Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, người con trai bộ tộc Koliya ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn và hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài). Và nàng nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, nàng ấy chịu đựng nhờ vào ba điều suy tư rằng: Quả thật, đức Thế Tôn bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng Giáo Pháp nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, hội chúng Thinh Văn của đức Thế Tôn ấy đã khéo thực hành, các ngài thực hành nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, Niết Bàn ấy là vô cùng an lạc, nơi ấy không biết đến khổ đau có hình thức như thế này.’”
“Mong rằng Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya có được sự an lạc, không có bệnh. Mong rằng đứa con trai được sanh ra không có bệnh.” Và chỉ với lời nói của đức Thế Tôn, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya có được sự an lạc, không có bệnh đã sanh ra đứa con trai không có bệnh.
“Bạch Ngài, xin vâng.” Người con trai bộ tộc Koliya ấy sau khi thỏa thích, tùy hỷ với lời nói của đức Thế Tôn, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi đi về lại nhà của mình.
4. Người con trai bộ tộc Koliya đã nhìn thấy Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya có được sự an lạc, không có bệnh và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Sau khi nhìn thấy, vị ấy đã khởi ý điều này: “Thật là kỳ diệu! Thật là phi thường! Đức Như Lai có đại thần lực, có đại oai lực! Bởi vì Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya này, chỉ với lời nói của đức Thế Tôn, thì có được sự an lạc, không có bệnh, và sanh ra đứa con trai không có bệnh.” Vị ấy đã trở nên hoan hỷ, vui mừng, sanh tâm phỉ lạc.
5. Sau đó, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã bảo người chồng rằng: “Tướng công ơi, chàng hãy lại đây. Chàng hãy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến hãy đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn với lời nói của thiếp rằng: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn.’ Và chàng hãy nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Bạch Ngài, mong rằng đức Thế Tôn cùng với hội chúng tỳ khưu nhận lời về bảy bữa thọ trai của Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya.’”
6. “Tốt lắm.” Người con trai bộ tộc Koliya ấy nghe theo Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, người con trai bộ tộc Koliya ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn. Và nàng nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Bạch Ngài, mong rằng đức Thế Tôn cùng với hội chúng tỳ khưu nhận lời về bảy bữa thọ trai của Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya.’”
7. Vào lúc bấy giờ, hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu đã được một nam cư sĩ thỉnh mời với bữa thọ trai ngày mai. Và nam cư sĩ ấy là người hộ độ của đại đức Mahāmoggallāna. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Mahāmoggallāna rằng: Này Moggallāna, hãy lại đây. Ngươi nên đi đến gặp nam cư sĩ ấy, sau khi đến hãy nói với nam cư sĩ ấy như vầy: ‘Này đạo hữu, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, đạo hữu sẽ làm sau.’ Vị ấy là người hộ độ của ngươi.”
8. “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Mahāmoggallāna nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp nam cư sĩ ấy, sau khi đến đã nói với nam cư sĩ ấy điều này: “Này đạo hữu, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, đạo hữu sẽ làm sau.” “Thưa ngài, nếu ngài đại đức Mahāmoggallāna là người bảo đảm cho tôi về ba pháp: về của cải, về mạng sống, và về niềm tin, thì hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, tôi sẽ làm sau.” “Này đạo hữu, ta là người bảo đảm cho đạo hữu về hai pháp: về của cải và về mạng sống. Trái lại, chính ngươi là người bảo đảm về niềm tin.” “Thưa ngài, nếu ngài đại đức Mahāmoggallāna là người bảo đảm cho tôi về hai pháp: về của cải và về mạng sống, thì hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, tôi sẽ làm sau.”
Khi ấy, đại đức Mahāmoggallāna sau khi thuyết phục nam cư sĩ ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, nam cư sĩ ấy đã được con thuyết phục. Hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, người ấy sẽ làm sau.”
9. Sau đó, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã tự tay làm hài lòng và toại ý hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với thức ăn hảo hạng loại cứng loại mềm trong bảy ngày. Và nàng đã bảo đứa bé trai đảnh lễ đức Phật và toàn thể hội chúng tỳ khưu.
10. Khi ấy, đại đức Sāriputta đã nói với đứa bé trai ấy điều này: “Này cậu bé, sức khoẻ của ngươi có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Không có khổ sở gì phải không?” “Thưa ngài Sāriputta, do đâu mà có sức khỏe khá? Do đâu mà mọi việc được tốt đẹp? Con đã sống ở trong cái chậu máu bảy năm.”
11. Khi ấy, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya (nghĩ rằng): “Con trai ta chuyện trò với vị Tướng quân Chánh Pháp,” đã trở nên hoan hỷ, vui mừng, sanh tâm phỉ lạc.
12. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi nhìn thấy Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya hoan hỷ, vui mừng, sanh tâm phỉ lạc đã nói với Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya điều này: “Này Suppavāsā, con có còn ước muốn một người con trai khác như thế này nữa không?” “Bạch đức Thế Tôn, con cũng còn ước muốn bảy người con trai khác như thế này nữa.”
13. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
“Không khoái lạc dưới hình thức khoái lạc, không đáng yêu dưới hình thức đáng yêu, khổ đau dưới hình thức hạnh phúc chế ngự kẻ bị xao lãng.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Dịch bởi Bhikkhu Indacanda. Trích từ bộ Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi–Việt — Phật Tự Thuyết (Udāna). Nguồn: http://www.tamtangpaliviet.net/. Sử dụng theo sự cho phép của dịch giả.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
8. Kinh Suppavāsā
18. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở Kuṇḍikā, tại khu rừng Kuṇḍadhāna. Vào lúc bấy giờ, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị tắc nghẽn. Bị các cảm thọ đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, khốc liệt tác động, nàng đã chịu đựng bằng ba suy niệm như sau: ‘Thật vậy, vị Thế Tôn ấy là bậc Chánh Đẳng Giác, là người thuyết giảng giáo pháp để đoạn trừ loại khổ đau như thế này. Thật vậy, Tăng đoàn đệ tử của vị Thế Tôn ấy là bậc Thiện Hạnh, là những vị đã thực hành để đoạn trừ loại khổ đau như thế này. Thật vậy, Niết-bàn ấy là trạng thái an lạc tuyệt vời, nơi mà loại khổ đau như thế này không tồn tại.’
Atha kho suppavāsā koliyadhītā sāmikaṁ āmantesi: “ehi tvaṁ, ayyaputta, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi; appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati; appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti. Evañca vadehi: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti. Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti—sammāsambuddho vata so bhagavā yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṁ deseti; suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno; susukhaṁ vata taṁ nibbānaṁ yatthidaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ na saṁvijjatī’”ti.
Then Suppavāsā addressed her husband, “Please, master, go to the Buddha, and in my name bow with your head to his feet. Ask him if he is healthy and well, nimble, strong, and living comfortably. And then say: ‘Suppavāsā the Koliyan has been pregnant for seven years, and in obstructed labor for seven days. While suffering painful, sharp, severe, acute feelings, three thoughts help her endure: “Oh! The Blessed One is indeed a fully awakened Buddha, who teaches the Dhamma for giving up suffering such as this. Oh! The Saṅgha of the Buddha’s disciples is indeed practicing well, who practice for giving up suffering such as this. Oh! Extinguishment is so very blissful, where such suffering as this is not found.”’”
Khi ấy, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, gọi người chồng và nói: ‘Này hiền phu, xin chàng hãy đi đến nơi đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, nhân danh tôi, xin chàng hãy cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn. Xin chàng hãy hỏi thăm về việc ít bệnh, ít não, thân thể nhẹ nhàng, khỏe mạnh, và an trú thoải mái: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn. Nàng xin hỏi thăm về việc ít bệnh, ít não, thân thể nhẹ nhàng, khỏe mạnh, và an trú thoải mái.’ Và xin chàng hãy thưa thêm như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị tắc nghẽn. Bị các cảm thọ đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, khốc liệt tác động, nàng đã chịu đựng bằng ba suy niệm như sau: ‘Thật vậy, vị Thế Tôn ấy là bậc Chánh Đẳng Giác, là người thuyết giảng giáo pháp để đoạn trừ loại khổ đau như thế này. Thật vậy, Tăng đoàn đệ tử của vị Thế Tôn ấy là bậc Thiện Hạnh, là những vị đã thực hành để đoạn trừ loại khổ đau như thế này. Thật vậy, Niết-bàn ấy là trạng thái an lạc tuyệt vời, nơi mà loại khổ đau như thế này không tồn tại.’’’
“Paraman”ti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhītāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho koliyaputto bhagavantaṁ etadavoca: “suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati; evañca vadeti: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti. Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti—sammāsambuddho vata so bhagavā yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṁ deseti; suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno; susukhaṁ vata nibbānaṁ yatthidaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ na saṁvijjatī’”ti.
“Excellent idea,” he replied. He went to the Buddha and told him of his wife’s struggles. The Buddha said:
‘Xin vâng,’ người con trai dòng Koliya ấy đã vâng lời Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, rồi đi đến nơi đức Thế Tôn đang ở. Sau khi đến, vị ấy đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, người con trai dòng Koliya ấy bạch với đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn, và xin hỏi thăm về việc ít bệnh, ít não, thân thể nhẹ nhàng, khỏe mạnh, và an trú thoải mái. Nàng cũng xin thưa thêm như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị tắc nghẽn. Bị các cảm thọ đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, khốc liệt tác động, nàng đã chịu đựng bằng ba suy niệm như sau: ‘Thật vậy, vị Thế Tôn ấy là bậc Chánh Đẳng Giác, là người thuyết giảng giáo pháp để đoạn trừ loại khổ đau như thế này. Thật vậy, Tăng đoàn đệ tử của vị Thế Tôn ấy là bậc Thiện Hạnh, là những vị đã thực hành để đoạn trừ loại khổ đau như thế này. Thật vậy, Niết-bàn ấy là trạng thái an lạc tuyệt vời, nơi mà loại khổ đau như thế này không tồn tại.’’’
“Sukhinī hotu suppavāsā koliyadhītā; arogā arogaṁ puttaṁ vijāyatū”ti. Saha vacanā ca pana bhagavato suppavāsā koliyadhītā sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijāyi.
“May Suppavāsā the Koliyan be happy and healthy! May she give birth to a healthy child!” As soon as he spoke, Suppavāsā, happy and healthy, gave birth to a healthy child.
‘Mong rằng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, được an lạc; mong rằng nàng được khỏe mạnh và sinh ra một đứa con khỏe mạnh.’ Và ngay khi đức Thế Tôn vừa nói xong, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã được an lạc, khỏe mạnh, và đã sinh ra một đứa con khỏe mạnh.
“Evaṁ, bhante”ti kho so koliyaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena sakaṁ gharaṁ tena paccāyāsi. Addasā kho so koliyaputto suppavāsaṁ koliyadhītaraṁ sukhiniṁ arogaṁ arogaṁ puttaṁ vijātaṁ. Disvānassa etadahosi: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāmāyaṁ suppavāsā koliyadhītā saha vacanā ca pana bhagavato sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijāyissatī”ti. Attamano pamudito pītisomanassajāto ahosi.
Saying “Yes, sir,” the Koliyan gentleman approved and agreed with what the Buddha said. He got up from his seat, bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right. Then he returned to his own house. He saw that his wife, happy and healthy, had given birth to a healthy child, and thought, “Oh lord, how incredible, how amazing! The Realized One has such psychic power and might! For as soon as he spoke, Suppavāsā, happy and healthy, gave birth to a healthy child.” He became uplifted and overjoyed, full of rapture and happiness.
‘Xin vâng, bạch Thế Tôn.’ Người con trai dòng Koliya ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của đức Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi trở về nhà mình. Người con trai dòng Koliya ấy đã thấy Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, được an lạc, khỏe mạnh, và đã sinh ra một đứa con khỏe mạnh. Sau khi thấy vậy, vị ấy suy nghĩ rằng: ‘Thật kỳ diệu thay! Thật hy hữu thay, thưa quý vị, về đại thần lực và đại oai lực của đức Như Lai! Quả thật, chỉ với lời nói của đức Thế Tôn mà Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã được an lạc, khỏe mạnh, và đã sinh ra một đứa con khỏe mạnh!’ Vị ấy cảm thấy mãn nguyện, vui mừng, hân hoan và phấn khởi.
Atha kho suppavāsā koliyadhītā sāmikaṁ āmantesi: “ehi tvaṁ, ayyaputta, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandatī’ti; evañca vadehi: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti. Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā etarahi sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijātā. Sā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhattena nimanteti. Adhivāsetu kira, bhante, bhagavā suppavāsāya koliyadhītāya satta bhattāni saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.
Then Suppavāsā addressed her husband, “Please, master, go to the Buddha, and in my name bow with your head to his feet. And then say, ‘Suppavāsā the Koliyan, who was pregnant for seven years, and in obstructed labor for seven days, is now happy and healthy and has given birth to a healthy child. She invites the mendicant Saṅgha headed by the Buddha to a meal for seven days. Sir, would the Buddha please accept seven meals from Suppavāsā?’”
Khi ấy, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, gọi người chồng và nói: ‘Này hiền phu, xin chàng hãy đi đến nơi đức Thế Tôn đang ở. Sau khi đến, nhân danh tôi, xin chàng hãy cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn và thưa rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn.’ Và xin chàng hãy thưa thêm như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị tắc nghẽn. Giờ đây, nàng đã được an lạc, khỏe mạnh, và đã sinh ra một đứa con khỏe mạnh. Nàng xin được cúng dường vật thực đến Tăng đoàn do đức Phật dẫn đầu trong bảy ngày. Kính mong đức Thế Tôn, cùng với Tăng đoàn, nhận lời cúng dường bảy bữa ăn của Suppavāsā, con gái của dòng Koliya.’’’
“Paraman”ti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhītāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so koliyaputto bhagavantaṁ etadavoca:
“Excellent idea,” he replied. He went to the Buddha, told him the good news, and conveyed his wife’s invitation.
‘Xin vâng,’ người con trai dòng Koliya ấy đã vâng lời Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, rồi đi đến nơi đức Thế Tôn đang ở. Sau khi đến, vị ấy đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, người con trai dòng Koliya ấy bạch với đức Thế Tôn rằng:
“Suppavāsā, bhante, koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati; evañca vadeti: ‘suppavāsā, bhante, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti. Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā etarahi sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijātā. Sā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhattena nimanteti. Adhivāsetu kira, bhante, bhagavā suppavāsāya koliyadhītāya satta bhattāni saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.
‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn. Nàng cũng xin thưa thêm như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị tắc nghẽn. Giờ đây, nàng đã được an lạc, khỏe mạnh, và đã sinh ra một đứa con khỏe mạnh. Nàng xin được cúng dường vật thực đến Tăng đoàn do đức Phật dẫn đầu trong bảy ngày. Kính mong đức Thế Tôn, cùng với Tăng đoàn, nhận lời cúng dường bảy bữa ăn của Suppavāsā, con gái của dòng Koliya.’’’
Tena kho pana samayena aññatarena upāsakena buddhappamukho bhikkhusaṅgho svātanāya bhattena nimantito hoti. So ca upāsako āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi: “ehi tvaṁ, moggallāna, yena so upāsako tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā taṁ upāsakaṁ evaṁ vadehi: ‘suppavāsā, āvuso, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāresi. Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā etarahi sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijātā. Sā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhattena nimanteti. Karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchā tvaṁ karissasī’ti. Tuyheso upaṭṭhāko”ti.
Now at that time a certain lay follower had already invited the Saṅgha of monks headed by the Buddha for the meal on the following day. That lay follower was Venerable Mahāmoggallāna’s supporter. Then the Buddha addressed Venerable Mahāmoggallāna, “Please, Moggallāna, go to that lay follower and say to him, ‘Suppavāsā the Koliyan, who was pregnant for seven years, and in obstructed labor for seven days, is now happy and healthy and has given birth to a healthy child. She invites the mendicant Saṅgha headed by the Buddha to a meal for seven days. Let Suppavāsā make seven meals, afterwards you can make yours.’ He is your supporter.”
Vào lúc bấy giờ, có một vị nam cư sĩ đã thỉnh mời chúng Tỳ-khưu với đức Phật là vị dẫn đầu để dùng vật thực vào ngày mai. Và vị nam cư sĩ ấy là người hộ độ của trưởng lão Mahāmoggallāna. Rồi đức Thế Tôn đã gọi trưởng lão Mahāmoggallāna: – Này Moggallāna, ông hãy đi đến trú xứ của vị nam cư sĩ ấy; sau khi đến, ông hãy nói với vị nam cư sĩ ấy như vầy: ‘Này hiền hữu, nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị kẹt cứng. Giờ đây, nàng được an lạc, không bệnh tật, đã sanh ra người con trai không bệnh tật. Nàng ấy thỉnh mời chúng Tỳ-khưu với đức Phật là vị dẫn đầu để dùng vật thực trong bảy ngày. Hãy để cho nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, thực hiện bảy bữa cúng dường vật thực, sau đó hiền hữu sẽ thực hiện.’ Vị ấy là người hộ độ của ông.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭissutvā yena so upāsako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ upāsakaṁ etadavoca: “suppavāsā, āvuso, koliyadhītā satta vassāni gabbhaṁ dhāreti. Sattāhaṁ mūḷhagabbhā sā etarahi sukhinī arogā arogaṁ puttaṁ vijātā. Sā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhattena nimanteti. Karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchā tvaṁ karissasī”ti.
“Yes, sir,” replied Mahāmoggallāna. He went to that lay follower and conveyed the Buddha’s request.
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Trưởng lão Mahāmoggallāna đã vâng lời đức Thế Tôn rồi đi đến trú xứ của vị nam cư sĩ ấy; sau khi đến, ngài đã nói với vị nam cư sĩ ấy điều này: – Này hiền hữu, nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đã mang thai trong bảy năm. Trong bảy ngày, bào thai của nàng bị kẹt cứng. Giờ đây, nàng được an lạc, không bệnh tật, đã sanh ra người con trai không bệnh tật. Nàng ấy thỉnh mời chúng Tỳ-khưu với đức Phật là vị dẫn đầu để dùng vật thực trong bảy ngày. Hãy để cho nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, thực hiện bảy bữa cúng dường vật thực, sau đó hiền hữu sẽ thực hiện.
“Sace me, bhante, ayyo mahāmoggallāno tiṇṇaṁ dhammānaṁ pāṭibhogo—bhogānañca jīvitassa ca saddhāya ca, karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchāhaṁ karissāmī”ti. “Dvinnaṁ kho te ahaṁ, āvuso, dhammānaṁ pāṭibhogo—bhogānañca jīvitassa ca. Saddhāya pana tvaṁyeva pāṭibhogo”ti.
“If, sir, Master Mahāmoggallāna can guarantee me three things—wealth, life, and faith—then let Suppavāsā make seven meals, afterwards I shall make mine.” “I can guarantee you two things—wealth and life. But as for faith, you alone are the guarantor.”
– Bạch ngài, nếu trưởng lão Mahāmoggallāna khả dĩ bảo đảm cho con về ba pháp: về của cải, về mạng sống, và về đức tin, thì hãy để cho nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, thực hiện bảy bữa cúng dường vật thực, sau đó con sẽ thực hiện. – Này hiền hữu, ta bảo đảm cho hiền hữu về hai pháp: về của cải và về mạng sống. Còn về đức tin thì chính hiền hữu là người bảo đảm.
“Sace me, bhante, ayyo mahāmoggallāno dvinnaṁ dhammānaṁ pāṭibhogo—bhogānañca jīvitassa ca, karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchāhaṁ karissāmī”ti.
“If, sir Master Mahāmoggallāna can guarantee me two things—wealth and life—then let Suppavāsā make seven meals, afterwards I shall make mine.”
– Bạch ngài, nếu trưởng lão Mahāmoggallāna khả dĩ bảo đảm cho con về hai pháp: về của cải và về mạng sống, thì hãy để cho nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, thực hiện bảy bữa cúng dường vật thực, sau đó con sẽ thực hiện.
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ upāsakaṁ saññāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca: “saññatto, bhante, so upāsako mayā; karotu suppavāsā koliyadhītā satta bhattāni, pacchā so karissatī”ti.
Having persuaded that lay follower, Mahāmoggallāna went to the Buddha and said, “I’ve persuaded the lay follower. Let Suppavāsā make seven meals, afterwards he shall make his.”
Rồi trưởng lão Mahāmoggallāna, sau khi đã làm cho vị nam cư sĩ ấy hiểu rõ, đã đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, ngài đã thưa với đức Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, vị nam cư sĩ ấy đã được con cho biết rõ. Hãy để cho nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, thực hiện bảy bữa cúng dường vật thực, sau đó vị ấy sẽ thực hiện.
Atha kho suppavāsā koliyadhītā sattāhaṁ buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi, tañca dārakaṁ bhagavantaṁ vandāpesi sabbañca bhikkhusaṅghaṁ.
For seven days Suppavāsā served and satisfied the mendicant Saṅgha headed by the Buddha with her own hands with delicious fresh and cooked foods. And she made her little boy bow to the Buddha and the mendicant Saṅgha.
Rồi nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, trong bảy ngày đã tự tay làm cho chúng Tỳ-khưu với đức Phật là vị dẫn đầu được thỏa thích và hài lòng với các món vật thực loại cứng và loại mềm hảo hạng, và đã cho đứa bé ấy đảnh lễ đức Thế Tôn và toàn thể chúng Tỳ-khưu.
Atha kho āyasmā sāriputto taṁ dārakaṁ etadavoca: “kacci te, dāraka, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci na kiñci dukkhan”ti? “Kuto me, bhante sāriputta, khamanīyaṁ, kuto yāpanīyaṁ. Satta me vassāni lohitakumbhiyaṁ vutthānī”ti.
Then Sāriputta said to the boy, “I hope you’re keeping well, little boy, I hope you’re all right. I hope you are not in pain.” “How could I be keeping well? How could I be getting by? For seven years I lived in a pot of blood.”
Rồi trưởng lão Sāriputta đã nói với đứa bé ấy điều này: – Này đứa bé, con có kham nhẫn được không, con có chịu đựng được không, con không có gì đau khổ chứ? – Bạch ngài Sāriputta, làm sao con có thể kham nhẫn được, làm sao con có thể chịu đựng được! Con đã sống trong vũng máu suốt bảy năm.
Atha kho suppavāsā koliyadhītā: “putto me dhammasenāpatinā saddhiṁ mantetī”ti attamanā pamuditā pītisomanassajātā ahosi. Atha kho bhagavā suppavāsaṁ koliyadhītaraṁ attamanaṁ pamuditaṁ pītisomanassajātaṁ viditvā suppavāsaṁ koliyadhītaraṁ etadavoca: “iccheyyāsi tvaṁ, suppavāse, aññampi evarūpaṁ puttan”ti? “Iccheyyāmahaṁ, bhagavā, aññānipi evarūpāni satta puttānī”ti.
Then Suppavāsā, thinking, “My child is conversing with the General of the Dhamma!” was uplifted and overjoyed, full of rapture and happiness. Knowing this, the Buddha said to her, “Would you like to have another child like this?” “Sir, I would like to have seven more children like this!”
Rồi nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, với ý nghĩ: ‘Con trai của ta đang nói chuyện cùng với vị Tướng quân Chánh pháp,’ đã được hài lòng, hoan hỷ, sanh tâm vui mừng phấn khởi. Rồi đức Thế Tôn, sau khi biết được nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, đang hài lòng, hoan hỷ, sanh tâm vui mừng phấn khởi, đã nói với nàng Suppavāsā, con gái của dòng Koliya, điều này: – Này Suppavāsā, bà có muốn có một người con trai khác giống như vậy không? – Bạch đức Thế Tôn, con muốn có thêm bảy người con trai khác giống như vậy.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
Rồi đức Thế Tôn, sau khi biết được ý nghĩa ấy, vào lúc bấy giờ đã thốt lên lời cảm hứng này:
“Asātaṁ sātarūpena, piyarūpena appiyaṁ; Dukkhaṁ sukhassa rūpena, pamattamativattatī”ti.
Aṭṭhamaṁ.
“Pain in the guise of pleasure, the disliked in the guise of the liked, suffering in the guise of happiness, overpower the negligent.”
“Điều không vui dưới hình thức vui vẻ, điều không đáng yêu dưới hình thức đáng yêu, sự đau khổ dưới hình thức của hạnh phúc, lấn át người đã buông thả.”