6. Kinh Thợ Mộc

1002. Nhân duyên ở Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đang làm y cho Thế Tôn, (nghĩ rằng): ‘Sau khi y được làm xong, hết ba tháng, Thế Tôn sẽ lên đường du hành.’ Và vào lúc bấy giờ, các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa đang sống ở Sādhuka vì một công việc nào đó. Các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa nghe rằng: ‘Nhiều vị tỳ khưu đang làm y cho Thế Tôn, (nghĩ rằng): ‘Sau khi y được làm xong, hết ba tháng, Thế Tôn sẽ lên đường du hành.’’

Bấy giờ, các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa cho một người đàn ông đứng ở ven đường, (dặn rằng): ‘Này ông, khi nào ông thấy Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đang đi đến, hãy báo cho chúng tôi biết.’ Sau hai, ba ngày đứng chờ, người đàn ông ấy thấy Thế Tôn từ xa đang đi đến. Thấy vậy, ông ta đi đến chỗ các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa; sau khi đến, ông nói với các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa điều này: ‘Thưa các ngài, Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đang đi đến. Bây giờ là lúc các ngài nghĩ là phải thời.’

Bấy giờ, các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đi theo sau lưng Thế Tôn. Bấy giờ, Thế Tôn rời khỏi con đường, đi đến gốc một cây; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các người thợ mộc Isidatta và Purāṇa ấy bạch với Thế Tôn điều này:

‘Bạch Thế Tôn, khi chúng con nghe rằng: ‘Thế Tôn sẽ lên đường du hành từ Sāvatthī đến xứ Kosala,’ vào lúc ấy, chúng con không hoan hỷ, có sự buồn rầu, (nghĩ rằng): ‘Thế Tôn sẽ ở xa chúng con.’ Và bạch Thế Tôn, khi chúng con nghe rằng: ‘Thế Tôn đã lên đường du hành từ Sāvatthī đến xứ Kosala,’ vào lúc ấy, chúng con không hoan hỷ, có sự buồn rầu, (nghĩ rằng): ‘Thế Tôn đang ở xa chúng con.’’

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Kosala đến xứ Malla,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn sẽ ở xa chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Kosala đến xứ Malla,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn đã ở xa chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Malla đến xứ Vajji,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn sẽ ở xa chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Malla đến xứ Vajji,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn đã ở xa chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Vajji đến xứ Kāsī,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn sẽ ở xa chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Vajji đến xứ Kāsī,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn đã ở xa chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Kāsī đến xứ Magadha,’ vào lúc ấy, chúng con không hài lòng và có sự buồn rầu: ‘Thế Tôn sẽ ở xa chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Kāsī đến xứ Magadha,’ vào lúc ấy, chúng con có nhiều sự không hài lòng và có nhiều sự buồn rầu: ‘Thế Tôn đã ở xa chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Magadha đến xứ Kāsī,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn sẽ ở gần chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Magadha đến xứ Kāsī,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn đã ở gần chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Kāsī đến xứ Vajji,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn sẽ ở gần chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Kāsī đến xứ Vajji,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn đã ở gần chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Vajji đến xứ Malla,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn sẽ ở gần chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Vajji đến xứ Malla,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn đã ở gần chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Malla đến xứ Kosala,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn sẽ ở gần chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đã du hành từ xứ Malla đến xứ Kosala,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn đã ở gần chúng con.’”

“Bạch ngài, và khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn sẽ du hành từ xứ Kosala đến Sāvatthī,’ vào lúc ấy, chúng con hài lòng và có sự vui mừng: ‘Thế Tôn sẽ ở gần chúng con.’ Và bạch ngài, khi nào chúng con nghe tin: ‘Thế Tôn đang trú ngụ ở Sāvatthī, tại tu viện của ngài Anāthapiṇḍika trong khu vườn Jeta,’ vào lúc ấy, chúng con có nhiều sự hài lòng và có nhiều sự vui mừng: ‘Thế Tôn đã ở gần chúng con.’”

“Này các người thợ mộc, vì thế ở đây, đời sống tại gia là chật hẹp, là con đường của bụi bặm; sự xuất gia là không gian trống trải. Này các người thợ mộc, các ông nên nỗ lực với sự không dể duôi.” “Bạch ngài, đối với chúng con, còn có sự chật hẹp khác, chật hẹp hơn, và được xem là chật hẹp hơn sự chật hẹp này.” “Này các người thợ mộc, đối với các ông, sự chật hẹp khác, chật hẹp hơn, và được xem là chật hẹp hơn sự chật hẹp này là gì?”

“Bạch ngài, ở đây, khi vua Pasenadi xứ Kosala muốn đi đến ngự uyển, chúng con trang bị những con voi ngự của vua Pasenadi xứ Kosala, rồi chúng con cho các vị hoàng hậu khả ái, vừa ý của vua Pasenadi xứ Kosala ngồi, một người phía trước, một người phía sau. Bạch ngài, các bà chị ấy có hương thơm như thế này: giống như hương thơm của hộp đựng hương liệu vừa mới được mở ra, giống như hương thơm của các công chúa được trang điểm bằng hương liệu. Bạch ngài, các bà chị ấy có thân xúc như thế này: giống như một cuộn len hay một cuộn bông gòn, giống như thân xúc của các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc. Bạch ngài, vào lúc ấy, con voi cũng phải được bảo vệ, các bà chị ấy cũng phải được bảo vệ, và bản thân cũng phải được bảo vệ. Bạch ngài, chúng con không hề biết là đã từng khởi lên tâm niệm xấu ác đối với các bà chị ấy. Bạch ngài, đối với chúng con, đây là một sự chật hẹp khác, còn chật hẹp hơn, và được cho là chật hẹp hơn cả sự chật hẹp kia.”

“Này các thợ mộc, vì vậy, đời sống tại gia là chật hẹp, là con đường của bụi bặm; đời sống xuất gia là khoảng trời quang đãng. Này các thợ mộc, các ông nên không dể duôi. Này các thợ mộc, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn pháp là bậc Dự lưu, có pháp không rơi vào đọa xứ, chắc chắn, có giác ngộ là đích đến.”

“Bốn pháp nào? Này các thợ mộc, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật: ‘Đức Thế Tôn là như vậy... cho đến... là bậc Thầy của trời và người, là Phật, là Thế Tôn’. (Thành tựu niềm tin bất động) đối với Pháp... (Thành tựu niềm tin bất động) đối với Tăng... Vị ấy sống trong gia đình với tâm không có cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, có bàn tay trong sạch, ưa thích sự xả ly, sẵn sàng cho người cầu xin, ưa thích việc bố thí và chia sẻ. Này các thợ mộc, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn pháp này là bậc Dự lưu, có pháp không rơi vào đọa xứ, chắc chắn, có giác ngộ là đích đến.”

“Này các thợ mộc, các ông đã thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật: ‘Đức Thế Tôn là như vậy... cho đến... là bậc Thầy của trời và người, là Phật, là Thế Tôn’. (Thành tựu niềm tin bất động) đối với Pháp... (Thành tựu niềm tin bất động) đối với Tăng... Bất cứ vật dụng cúng dường nào có trong gia đình, tất cả những thứ đó đều được chia sẻ với những người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các thợ mộc, các ông nghĩ thế nào, có bao nhiêu loại người ở xứ Kosala mà ngang bằng với các ông về phương diện bố thí và chia sẻ này?” “Bạch ngài, thật là lợi ích cho chúng con! Bạch ngài, chúng con đã được lợi ích tốt đẹp! Vì Đức Thế Tôn đã biết chúng con như vậy.” Hết kinh thứ sáu.