10. Kinh Trú Xứ Của Tỳ Khưu Ni

376. Bấy giờ, vào buổi sáng, Tôn giả Ānanda đắp y, mang bát và y, đi đến một trú xứ của các Tỳ khưu ni; sau khi đến, ngài ngồi xuống trên một chỗ đã soạn sẵn. Rồi nhiều Tỳ khưu ni đi đến Tôn giả Ānanda; sau khi đến, họ đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ni ấy bạch với Tôn giả Ānanda:

‘Thưa ngài Ānanda, ở đây, có nhiều tỳ-khưu-ni đang an trú với tâm khéo an lập trong bốn niệm xứ, đã nhận biết được sự thù thắng cao thượng hơn trước.’ ‘Này các chị, đúng vậy. Này các chị, đúng vậy! Này các chị, bất cứ tỳ-khưu hay tỳ-khưu-ni nào an trú với tâm khéo an lập trong bốn niệm xứ, vị ấy được mong đợi rằng: ‘Sẽ nhận biết được sự thù thắng cao thượng hơn trước.’’

Rồi trưởng lão Ānanda, sau khi dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các vị tỳ-khưu-ni ấy, đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi và ra đi. Rồi trưởng lão Ānanda, sau khi đi khất thực ở Sāvatthī, dùng bữa xong, trên đường từ nơi khất thực trở về, đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên xong, trưởng lão Ānanda đã bạch với Thế Tôn điều này:

‘Bạch Thế Tôn, ở đây, vào buổi sáng, con đã đắp y, mang theo y bát, đi đến một trú xứ của tỳ-khưu-ni; sau khi đến, con đã ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Bạch Thế Tôn, rồi có nhiều tỳ-khưu-ni đã đi đến chỗ con; sau khi đến, đã đảnh lễ con rồi ngồi xuống một bên. Bạch Thế Tôn, ngồi xuống một bên xong, các vị tỳ-khưu-ni ấy đã nói với con điều này: ‘Thưa ngài Ānanda, ở đây, có nhiều tỳ-khưu-ni đang an trú với tâm khéo an lập trong bốn niệm xứ, đã nhận biết được sự thù thắng cao thượng hơn trước.’ Bạch Thế Tôn, khi được nói vậy, con đã nói với các vị tỳ-khưu-ni ấy điều này: ‘Này các chị, đúng vậy. Này các chị, đúng vậy! Này các chị, bất cứ tỳ-khưu hay tỳ-khưu-ni nào an trú với tâm khéo an lập trong bốn niệm xứ, vị ấy được mong đợi rằng: ‘Sẽ nhận biết được sự thù thắng cao thượng hơn trước.’’

‘Này Ānanda, đúng vậy. Này Ānanda, đúng vậy! Này Ānanda, bất cứ tỳ-khưu hay tỳ-khưu-ni nào an trú với tâm khéo an lập trong bốn niệm xứ, vị ấy được mong đợi rằng: ‘Sẽ nhận biết được sự thù thắng cao thượng hơn trước.’

‘Trong bốn pháp nào? Này Ānanda, ở đây, vị tỳ-khưu an trú quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Trong khi vị ấy an trú quán thân trên thân, hoặc đối tượng về thân khởi lên, hoặc sự phiền muộn nơi thân, hoặc tâm co rút, hoặc tâm phóng dật ra bên ngoài. Này Ānanda, khi ấy, vị tỳ-khưu nên hướng tâm đến một tướng tịnh tín nào đó. Khi vị ấy hướng tâm đến một tướng tịnh tín nào đó, hân hoan sanh khởi. Khi đã hân hoan, hỷ sanh khởi. Khi ý có hỷ, thân được khinh an. Khi thân khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc. Khi có lạc, tâm được định tĩnh. Vị ấy suy xét như sau: ‘Mục đích mà ta đã hướng tâm đến, mục đích ấy của ta đã được thành tựu. Thôi, bây giờ ta hãy rút lui.’ Vị ấy vừa rút lui, vừa không tầm, không tứ. Vị ấy tuệ tri rằng: ‘Ta không tầm, không tứ, chánh niệm nội tâm, ta có lạc.’

‘Lại nữa, này Ānanda, vị tỳ-khưu an trú quán thọ trên các thọ… … an trú quán tâm trên tâm… … an trú quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Trong khi vị ấy an trú quán pháp trên các pháp, hoặc đối tượng về pháp khởi lên, hoặc sự phiền muộn nơi thân, hoặc tâm co rút, hoặc tâm phóng dật ra bên ngoài. Này Ānanda, khi ấy, vị tỳ-khưu nên hướng tâm đến một tướng tịnh tín nào đó. Khi vị ấy hướng tâm đến một tướng tịnh tín nào đó, hân hoan sanh khởi. Khi đã hân hoan, hỷ sanh khởi. Khi ý có hỷ, thân được khinh an. Khi thân khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc. Khi có lạc, tâm được định tĩnh. Vị ấy suy xét như sau: ‘Mục đích mà ta đã hướng tâm đến, mục đích ấy của ta đã được thành tựu. Thôi, bây giờ ta hãy rút lui.’ Vị ấy vừa rút lui, vừa không tầm, không tứ. Vị ấy tuệ tri rằng: ‘Ta không tầm, không tứ, chánh niệm nội tâm, ta có lạc.’ Này Ānanda, như vậy là sự tu tập có định hướng.

“Này Ānanda, thế nào là sự tu tập không hướng đến? Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu không hướng tâm ra bên ngoài, vị ấy biết rằng: ‘Tâm của ta không hướng ra bên ngoài’. Rồi sau đó và trước đó, vị ấy biết rằng: ‘(Tâm) không co rút, được giải thoát, không hướng đến’. Và rồi, vị ấy biết rằng: ‘Ta trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, ta được an lạc’. Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu không hướng tâm ra bên ngoài, vị ấy biết rằng: ‘Tâm của ta không hướng ra bên ngoài’. Rồi sau đó và trước đó, vị ấy biết rằng: ‘(Tâm) không co rút, được giải thoát, không hướng đến’. Và rồi, vị ấy biết rằng: ‘Ta trú, quán thọ trên các cảm thọ, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, ta được an lạc’. Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu không hướng tâm ra bên ngoài, vị ấy biết rằng: ‘Tâm của ta không hướng ra bên ngoài’. Rồi sau đó và trước đó, vị ấy biết rằng: ‘(Tâm) không co rút, được giải thoát, không hướng đến’. Và rồi, vị ấy biết rằng: ‘Ta trú, quán tâm trên tâm, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, ta được an lạc’. Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu không hướng tâm ra bên ngoài, vị ấy biết rằng: ‘Tâm của ta không hướng ra bên ngoài’. Rồi sau đó và trước đó, vị ấy biết rằng: ‘(Tâm) không co rút, được giải thoát, không hướng đến’. Và rồi, vị ấy biết rằng: ‘Ta trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, ta được an lạc’. Này Ānanda, như vậy là sự tu tập không hướng đến.”

“Này Ānanda, như vậy, Ta đã thuyết giảng về sự tu tập có hướng đến, và Ta đã thuyết giảng về sự tu tập không hướng đến. Này Ānanda, những gì bậc Đạo Sư phải làm cho các đệ tử, vì lòng bi mẫn, do lòng thương tưởng, việc ấy Ta đã làm cho các ngươi. Này Ānanda, đây là những gốc cây, đây là những ngôi nhà trống! Này Ānanda, hãy thiền định, chớ có dễ duôi; sau này chớ có hối hận! Đây là lời giáo huấn của chúng ta dành cho các ngươi.”

Thế Tôn đã nói như vậy. Tôn giả Ānanda hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Kinh thứ mười.

Phẩm Ambapāli, thứ nhất.

Ambapāli, Sato, Bhikkhu, Sālā và Kusalarāsi; Sakuṇagghi, Makkaṭa, Sūda, Gilāna, Bhikkhunupassaya.