8. Kinh Saṅkhadhama

360. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Nālandā, tại vườn xoài của Pāvārika. Bấy giờ, Gāmaṇi Asibandhakaputta, một đệ tử của Nigaṇṭha, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, ông ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với Gāmaṇi Asibandhakaputta đang ngồi một bên rằng: “Này Gāmaṇi, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử của ông như thế nào?” “Bạch Thế Tôn, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử của ông như thế này: ‘Bất cứ ai sát sanh, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, đọa địa ngục. Bất cứ ai lấy của không cho, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, đọa địa ngục. Bất cứ ai tà dâm trong các dục, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, đọa địa ngục. Bất cứ ai nói dối, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, đọa địa ngục. Người ấy sống với trạng thái nào nhiều hơn, người ấy sẽ bị dẫn dắt đi theo trạng thái ấy.’ Bạch Thế Tôn, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết Pháp cho các đệ tử của ông như vậy.” “Này Gāmaṇi, nếu ‘người ấy sống với trạng thái nào nhiều hơn, người ấy sẽ bị dẫn dắt đi theo trạng thái ấy’, thì trong trường hợp này, theo lời dạy của Nigaṇṭha Nāṭaputta, sẽ không có ai bị đọa ác thú, đọa địa ngục.”

“Này Gāmaṇi, ông nghĩ thế nào? Có một người sát sanh, tùy vào từng thời điểm trong ngày hay đêm. Thời gian nào nhiều hơn: thời gian người ấy sát sanh, hay thời gian người ấy không sát sanh?” “Bạch Thế Tôn, đối với người sát sanh, tùy vào từng thời điểm trong ngày hay đêm, thời gian người ấy sát sanh thì ít hơn; còn thời gian người ấy không sát sanh thì nhiều hơn.” “Này Gāmaṇi, nếu ‘người ấy sống với trạng thái nào nhiều hơn, người ấy sẽ bị dẫn dắt đi theo trạng thái ấy’, thì trong trường hợp này, theo lời dạy của Nigaṇṭha Nāṭaputta, sẽ không có ai bị đọa ác thú, đọa địa ngục.”

“Này Gāmaṇi, ông nghĩ thế nào? Có một người lấy của không cho, tùy vào từng thời điểm trong ngày hay đêm. Thời gian nào nhiều hơn: thời gian người ấy lấy của không cho, hay thời gian người ấy không lấy của không cho?” “Bạch Thế Tôn, đối với người lấy của không cho, tùy vào từng thời điểm trong ngày hay đêm, thời gian người ấy lấy của không cho thì ít hơn; còn thời gian người ấy không lấy của không cho thì nhiều hơn.” “Này Gāmaṇi, nếu ‘người ấy sống với trạng thái nào nhiều hơn, người ấy sẽ bị dẫn dắt đi theo trạng thái ấy’, thì trong trường hợp này, theo lời dạy của Nigaṇṭha Nāṭaputta, sẽ không có ai bị đọa ác thú, đọa địa ngục.”

“Này Gāmaṇi, ông nghĩ thế nào? Có một người tà dâm trong các dục, tùy vào từng thời điểm trong ngày hay đêm. Thời gian nào nhiều hơn: thời gian người ấy tà dâm trong các dục, hay thời gian người ấy không tà dâm trong các dục?” “Bạch Thế Tôn, đối với người tà dâm trong các dục, tùy vào từng thời điểm trong ngày hay đêm, thời gian người ấy tà dâm trong các dục thì ít hơn; còn thời gian người ấy không tà dâm trong các dục thì nhiều hơn.” “Này Gāmaṇi, nếu ‘người ấy sống với trạng thái nào nhiều hơn, người ấy sẽ bị dẫn dắt đi theo trạng thái ấy’, thì trong trường hợp này, theo lời dạy của Nigaṇṭha Nāṭaputta, sẽ không có ai bị đọa ác thú, đọa địa ngục.”

“Này Gāmaṇi, ông nghĩ thế nào về điều này: có người có thói quen nói dối, bất kể ngày hay đêm, lúc này hay lúc khác. Thời gian nào nhiều hơn, khi người ấy nói dối hay khi người ấy không nói dối?” — “Bạch ngài, đối với người có thói quen nói dối, bất kể ngày hay đêm, lúc này hay lúc khác, thời gian người ấy nói dối thì ít hơn, còn thời gian người ấy không nói dối thì lại nhiều hơn.” — “Này Gāmaṇi, nếu nói rằng: ‘Người ấy sống phần nhiều với điều gì thì sẽ bị dẫn dắt đi bởi điều đó,’ thì trong trường hợp như vậy, sẽ không có ai bị đọa ác thú, địa ngục, theo như lời của Nigaṇṭha Nāṭaputta.”

“Này Gāmaṇi, ở đời này, có vị đạo sư có thuyết như vầy, có kiến giải như vầy: ‘Bất cứ ai sát sanh, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục; bất cứ ai lấy của không cho, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục; bất cứ ai tà dâm trong các dục, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục; bất cứ ai nói dối, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục.’ Này Gāmaṇi, người đệ tử có lòng tịnh tín sâu sắc nơi vị đạo sư ấy. Người ấy suy nghĩ như vầy: ‘Đạo sư của ta có thuyết như vầy, có kiến giải như vầy: “Bất cứ ai sát sanh, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục.” Ta đã từng sát sanh, ta cũng là người bị đọa ác thú, địa ngục.’ Người ấy chấp nhận tà kiến ấy. Này Gāmaṇi, do không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy, người ấy giống như vật được mang đến rồi đặt xuống, cũng bị đặt vào địa ngục như vậy. ‘Đạo sư của ta có thuyết như vầy, có kiến giải như vầy: “Bất cứ ai lấy của không cho, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục.” Ta đã từng lấy của không cho, ta cũng là người bị đọa ác thú, địa ngục.’ Người ấy chấp nhận tà kiến ấy. Này Gāmaṇi, do không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy, người ấy giống như vật được mang đến rồi đặt xuống, cũng bị đặt vào địa ngục như vậy. ‘Đạo sư của ta có thuyết như vầy, có kiến giải như vầy: “Bất cứ ai tà dâm trong các dục, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục.” Ta đã từng tà dâm trong các dục. ‘Ta cũng là người bị đọa ác thú, địa ngục.’ Người ấy chấp nhận tà kiến ấy. Này Gāmaṇi, do không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy, người ấy giống như vật được mang đến rồi đặt xuống, cũng bị đặt vào địa ngục như vậy. ‘Đạo sư của ta có thuyết như vầy, có kiến giải như vầy: “Bất cứ ai nói dối, tất cả người ấy đều bị đọa ác thú, địa ngục.” Ta đã từng nói dối. ‘Ta cũng là người bị đọa ác thú, địa ngục.’ Người ấy chấp nhận tà kiến ấy. Này Gāmaṇi, do không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy, người ấy giống như vật được mang đến rồi đặt xuống, cũng bị đặt vào địa ngục như vậy.

“Lại nữa, này Gāmaṇi, ở đời này, Như Lai xuất hiện, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy bằng nhiều phương tiện khiển trách, quở trách việc sát sanh, và nói rằng: ‘Hãy từ bỏ sát sanh.’ Vị ấy khiển trách, quở trách việc lấy của không cho, và nói rằng: ‘Hãy từ bỏ lấy của không cho.’ Vị ấy khiển trách, quở trách việc tà dâm trong các dục, và nói rằng: ‘Hãy từ bỏ tà dâm trong các dục.’ Vị ấy khiển trách, quở trách việc nói dối, và nói rằng: ‘Hãy từ bỏ nói dối.’ Này Gāmaṇi, người đệ tử có lòng tịnh tín sâu sắc nơi vị đạo sư ấy. Người ấy suy xét như vầy: ‘Thế Tôn bằng nhiều phương tiện khiển trách, quở trách việc sát sanh, và nói rằng: “Hãy từ bỏ sát sanh.” Ta đã từng sát sanh, dù ít hay nhiều. Việc ta đã sát sanh, dù ít hay nhiều, điều đó không tốt, không lành. Nếu ta vì duyên đó mà hối hận, ác nghiệp này của ta sẽ không thể trở thành chưa từng được làm.’ Người ấy, sau khi suy xét như vậy, từ bỏ chính việc sát sanh ấy, và trong tương lai, từ bỏ sát sanh. Như vậy là sự đoạn trừ ác nghiệp này. Như vậy là sự vượt qua ác nghiệp này.

“‘Thế Tôn bằng nhiều phương tiện khiển trách, quở trách việc lấy của không cho, và nói rằng: “Hãy từ bỏ lấy của không cho.” Ta đã từng lấy của không cho, dù ít hay nhiều. Việc ta đã lấy của không cho, dù ít hay nhiều, điều đó không tốt, không lành. Nếu ta vì duyên đó mà hối hận, ác nghiệp này của ta sẽ không thể trở thành chưa từng được làm.’ Người ấy, sau khi suy xét như vậy, từ bỏ chính việc lấy của không cho ấy, và trong tương lai, từ bỏ lấy của không cho. Như vậy là sự đoạn trừ ác nghiệp này. Như vậy là sự vượt qua ác nghiệp này.

‘Đức Thế Tôn, bằng nhiều phương tiện, khiển trách, đặc biệt khiển trách tà hạnh trong các dục, và Ngài dạy rằng: ‘Hãy từ bỏ tà hạnh trong các dục.’ Lại nữa, có việc tà hạnh trong các dục đã được ta thực hành, dù ít hay nhiều. Việc tà hạnh trong các dục đã được ta thực hành, dù ít hay nhiều, điều ấy không tốt, điều ấy không lành. Nếu ta vì nhân duyên ấy mà hối hận, ác nghiệp này của ta sẽ không trở thành không được làm.’ Vị ấy, sau khi suy xét như vậy, từ bỏ chính tà hạnh trong các dục ấy, và trong tương lai, vị ấy từ bỏ tà hạnh trong các dục. Như vậy là sự đoạn trừ ác nghiệp này. Như vậy là sự vượt qua ác nghiệp này.

‘Đức Thế Tôn, bằng nhiều phương tiện, khiển trách, đặc biệt khiển trách việc nói dối, và Ngài dạy rằng: ‘Hãy từ bỏ việc nói dối.’ Lại nữa, có việc nói dối đã được ta thực hiện, dù ít hay nhiều. Việc nói dối đã được ta thực hiện, dù ít hay nhiều, điều ấy không tốt, điều ấy không lành. Nếu ta vì nhân duyên ấy mà hối hận, ác nghiệp này của ta sẽ không trở thành không được làm.’ Vị ấy, sau khi suy xét như vậy, từ bỏ chính việc nói dối ấy, và trong tương lai, vị ấy từ bỏ việc nói dối. Như vậy là sự đoạn trừ ác nghiệp này. Như vậy là sự vượt qua ác nghiệp này.

Vị ấy, sau khi từ bỏ sát sanh, trở thành người từ bỏ sát sanh. Sau khi từ bỏ trộm cắp, trở thành người từ bỏ trộm cắp. Sau khi từ bỏ tà hạnh trong các dục, trở thành người từ bỏ tà hạnh trong các dục. Sau khi từ bỏ nói dối, trở thành người từ bỏ nói dối. Sau khi từ bỏ nói đôi chiều, trở thành người từ bỏ nói đôi chiều. Sau khi từ bỏ nói lời thô ác, trở thành người từ bỏ nói lời thô ác. Sau khi từ bỏ nói lời vô ích, trở thành người từ bỏ nói lời vô ích. Sau khi từ bỏ tham lam, vị ấy trở thành người không tham lam. Sau khi từ bỏ sân hận, vị ấy trở thành người có tâm không sân hận. Sau khi từ bỏ tà kiến, vị ấy trở thành người có chánh kiến.

Này Gāmaṇi, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi đã lìa tham lam, lìa sân hận, không si mê, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với từ, an trú biến mãn một phương; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, ở khắp nơi, với tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thể thế gian với tâm câu hữu với từ, rộng lớn, đại hành, vô lượng, không oán, không hận. Này Gāmaṇi, ví như một người thổi tù và có sức mạnh, không khó khăn làm cho bốn phương được biết; cũng vậy, này Gāmaṇi, khi tâm giải thoát bằng từ đã được tu tập như vậy, đã được làm cho sung mãn như vậy, thì nghiệp hữu hạn nào sẽ không còn tồn tại ở đó, không còn lưu lại ở đó.

Này Gāmaṇi, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi đã lìa tham lam, lìa sân hận, không si mê, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... với tâm câu hữu với xả, an trú biến mãn một phương; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, ở khắp nơi, với tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thể thế gian với tâm câu hữu với xả, rộng lớn, đại hành, vô lượng, không oán, không hận. Này Gāmaṇi, ví như một người thổi tù và có sức mạnh, không khó khăn làm cho bốn phương được biết; cũng vậy, này Gāmaṇi, khi tâm giải thoát bằng xả đã được tu tập như vậy, đã được làm cho sung mãn như vậy, thì nghiệp hữu hạn nào sẽ không còn tồn tại ở đó, không còn lưu lại ở đó.” Khi được nói như vậy, Gāmaṇi, con trai của Asibandhaka, bạch với Đức Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn!... Xin Thế Tôn hãy xem con là một nam cư sĩ, từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y.” Hết phẩm thứ tám.