3. Bài kinh về Sự Tập Khởi của Khổ

106. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của khổ. Các ngươi hãy lắng nghe. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức khởi lên. Sự hội hợp của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Đây là sự tập khởi của khổ... cho đến... Do duyên cái lưỡi và các vị, thiệt thức khởi lên. Sự hội hợp của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Đây là sự tập khởi của khổ... cho đến... Do duyên ý và các pháp, ý thức khởi lên. Sự hội hợp của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của khổ.”

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức khởi lên. Sự hội hợp của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do sự ly tham và đoạn diệt không còn dư tàn của chính ái ấy nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Đây là sự đoạn diệt của khổ... cho đến... do duyên cái lưỡi và các vị, thiệt thức khởi lên... cho đến... do duyên ý và các pháp, ý thức khởi lên. Sự hội hợp của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do sự ly tham và đoạn diệt không còn dư tàn của chính ái ấy nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.” Hết bài kinh thứ ba.