- Saṁyutta Nikāya 3.20
- 2. Dutiyavagga
Bản dịch
SN 3.20 — Kinh Vô Tự thứ hai
Dutiyaaputtakasutta
Vi-n 1 Rồi vua Pasenadi nước Kosala, giữa trưa, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với vua Pasenadi nước Kosala đang ngồi một bên:
—Thưa Ðại vương, Ðại vương đi đâu lại giữa trưa như thế này?
Vi-n 2 —Ở đây, bạch Thế Tôn, có triệu phú gia chủ ở Sāvatthi bị mệnh chung. Và con đến để xem tài sản của vị không có con ấy được chở vào nội thành. Bạch Thế Tôn, có đến tám triệu đồng tiền vàng, không nói đến tiền bằng bạc. Bạch Thế Tôn, tuy vậy đồ ăn của vị triệu phú gia chủ ấy lại chỉ gồm có cháo tấm chua ngày hôm qua để lại. Còn vải mặc chỉ mang vải gai may thành ba tấm. Còn xe thì đi xe nhỏ cũ kỹ và hư nát, có gắn tán che bằng lá.
Vi-n 3 —Thật như vậy, thưa Ðại vương. Thật như vậy, thưa Ðại vương. Thưa Ðại vương, vị triệu phú gia chủ ấy thuở xưa, đã bố thí đồ ăn khất thực cho một vị Bích-chi Phật tên là Tagarasikkhi. Vị ấy nói: ” Hãy bố thí cho vị Sa-môn”. Nói xong, vị ấy từ chỗ ngồi đứng dậy, rồi bỏ đi. Nhưng về sau, vị ấy hối tiếc, nói rằng: “Tốt hơn, các người phục dịch hay làm công ăn đồ ăn khất thực này”. Và hơn nữa, vị ấy đoạt mạng sống người con độc nhất của người anh, vì tài sản của người ấy.
Vi-n 4 Thưa Ðại vương, vì người triệu phú gia chủ ấy có bố thí đồ ăn khất thực cho vị Ðộc Giác Phật tên là Tagarasikkhi. Do kết quả hành động ấy, vị ấy được sanh bảy lần lên thiện thú, Thiên giới. Do kết quả dư hưởng còn lại, vị ấy được làm nhà triệu phú bảy lần ở Sāvatthi này.
Vi-n 5 Thưa Ðại vương, vì người triệu phú gia chủ ấy sau khi bố thí về, lại hối tiếc nói rằng: “Tốt hơn, các người phục vụ hay làm công ăn đồ ăn khất thực này”. Do kết quả của hành động ấy, tâm của vị ấy hướng về các món ăn không được tốt đẹp, tâm của vị ấy hướng về các đồ mặc không được tốt đẹp, tâm của vị ấy hướng về các xe cộ không được tốt đẹp, tâm của vị ấy hướng về sự thọ hưởng năm dục công đức không được tốt đẹp.
Vi-n 6 Thưa Ðại vương, vì người triệu phú gia chủ ấy đoạt mạng sống người con độc nhất của người anh, vì tài sản của người ấy. Do kết quả hành động của vị ấy, vị ấy bị nung nấu ở địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều trăm ngàn năm. Do kết quả dư hưởng còn lại, gia tài không con bảy lần phải nhập vào công khố của vua. Thưa Ðại vương, đối với người triệu phú gia chủ này, các công đức cũ bị đoạn diệt và công đức mới chưa được chứa cất thêm. Và nay, thưa Ðại vương, người triệu phú gia chủ đang bị nung nấu trong địa ngục Mahàroruva.
Vi-n 7 —Bạch Thế Tôn, như vậy người triệu phú gia chủ đã sanh vào địa ngục Mahàroruva?
Vi-n 8 —Thưa Ðại vương, như vậy người triệu phú gia chủ đã sanh vào địa ngục Mahàroruva.
Lúa, tài sản, vàng bạc,
Hay mọi vật sở hữu,
Nô tỳ và lao công,
Các mạng sống tùy thuộc,
Vị ấy phải ra đi,
Không đem theo được ai,
Tất cả phải bỏ lại,
Khi ra đi một mình.
Chỉ có các hành động,
Về thân, miệng và ý.
Mới thật thuộc vị ấy,
Mang theo khi ra đi,
Nghiệp ấy theo vị ấy,
Như bóng không rời hình.
Do vậy hãy làm lành,
Tích lũy cho đời sau,
Công đức cho đời sau,
Làm hậu cứ cho người.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16. Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Linked Discourses 3.20
- 2. Childless
Childless (2nd)
10. Kinh Vô Tự thứ hai
Atha kho rājā pasenadi kosalo divā divassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca: “handa kuto nu tvaṁ, mahārāja, āgacchasi divā divassā”ti?
Then King Pasenadi of Kosala went up to the Buddha in the middle of the day … The Buddha said to him, “So, Great King, where are you coming from in the middle of the day?”
131. Rồi vua Pasenadi nước Kosala, vào lúc giữa trưa, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với vua Pasenadi nước Kosala đang ngồi một bên: “Này Đại vương, bây giờ, vào lúc giữa trưa, ngài từ đâu đến vậy?”
“Idha, bhante, sāvatthiyaṁ seṭṭhi gahapati kālaṅkato. Tamahaṁ aputtakaṁ sāpateyyaṁ rājantepuraṁ atiharitvā āgacchāmi. Sataṁ, bhante, satasahassāni hiraññasseva, ko pana vādo rūpiyassa. Tassa kho pana, bhante, seṭṭhissa gahapatissa evarūpo bhattabhogo ahosi—kaṇājakaṁ bhuñjati bilaṅgadutiyaṁ. Evarūpo vatthabhogo ahosi—sāṇaṁ dhāreti tipakkhavasanaṁ. Evarūpo yānabhogo ahosi—jajjararathakena yāti paṇṇachattakena dhāriyamānenā”ti.
“Sir, here in Sāvatthī a financier householder has passed away. Since he died childless, I have come after transferring his fortune to the royal compound. There was ten million in gold coin, not to mention the silver coin. And yet that financier ate meals of sour gruel with false black pepper. He wore clothes consisting of three patches of sunn hemp. He traveled around in a vehicle that was a dilapidated little cart, holding a leaf as parasol.”
“Bạch Thế Tôn, tại Sāvatthī này, một trưởng giả gia chủ đã qua đời. Vì không có con thừa kế, con đã cho mang tài sản của ông ấy vào hoàng cung rồi đến đây. Bạch Thế Tôn, chỉ riêng vàng đã có một trăm trăm ngàn, còn nói gì đến bạc! Bạch Thế Tôn, việc ăn uống của vị trưởng giả gia chủ ấy như thế này: ông ta ăn cơm tấm với nước cháo chua. Việc mặc của ông ta như thế này: ông ta mặc y phục bằng vải gai may chắp ba mảnh. Việc đi lại của ông ta như thế này: ông ta đi bằng cỗ xe nhỏ cũ nát, với cây dù bằng lá được che.”
“Evametaṁ, mahārāja, evametaṁ, mahārāja. Bhūtapubbaṁ so, mahārāja, seṭṭhi gahapati taggarasikhiṁ nāma paccekasambuddhaṁ piṇḍapātena paṭipādesi. ‘Detha samaṇassa piṇḍan’ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Datvā ca pana pacchā vippaṭisārī ahosi: ‘varametaṁ piṇḍapātaṁ dāsā vā kammakarā vā bhuñjeyyun’ti. Bhātu ca pana ekaputtakaṁ sāpateyyassa kāraṇā jīvitā voropesi.
“That’s so true, Great King! That’s so true! Once upon a time, great king, that financier householder provided almsfood on behalf of an independent Buddha named Tagarasikhī. He instructed: ‘Give alms to that ascetic,’ before getting up from his seat and leaving. But after giving he regretted it: ‘It would have been better to feed the bondservants or workers with that almsfood.’ What’s more, he murdered his brother’s only child for the sake of his fortune.
“Đúng vậy, tâu Đại vương, đúng vậy, tâu Đại vương! Tâu Đại vương, trong quá khứ, vị trưởng giả gia chủ ấy đã cúng dường vật thực cho vị Phật Độc Giác tên là Taggarasikhi. Sau khi nói: ‘Hãy cúng dường vật thực cho vị Sa-môn’, ông ta đứng dậy khỏi chỗ ngồi và bỏ đi. Nhưng sau khi cúng dường, ông ta hối hận: ‘Thà rằng vật thực này cho tôi tớ hay người làm công ăn còn hơn’. Và ông ta đã đoạt mạng sống đứa con trai duy nhất của người anh vì lý do tài sản.”
Yaṁ kho so, mahārāja, seṭṭhi gahapati taggarasikhiṁ paccekasambuddhaṁ piṇḍapātena paṭipādesi, tassa kammassa vipākena sattakkhattuṁ sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajji. Tasseva kammassa vipākāvasesena imissāyeva sāvatthiyā sattakkhattuṁ seṭṭhittaṁ kāresi. Yaṁ kho so, mahārāja, seṭṭhi gahapati datvā pacchā vippaṭisārī ahosi: ‘varametaṁ piṇḍapātaṁ dāsā vā kammakarā vā bhuñjeyyun’ti, tassa kammassa vipākena nāssuḷārāya bhattabhogāya cittaṁ namati, nāssuḷārāya vatthabhogāya cittaṁ namati, nāssuḷārāya yānabhogāya cittaṁ namati, nāssuḷārānaṁ pañcannaṁ kāmaguṇānaṁ bhogāya cittaṁ namati. Yaṁ kho so, mahārāja, seṭṭhi gahapati bhātu ca pana ekaputtakaṁ sāpateyyassa kāraṇā jīvitā voropesi, tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha. Tasseva kammassa vipākāvasesena idaṁ sattamaṁ aputtakaṁ sāpateyyaṁ rājakosaṁ paveseti. Tassa kho, mahārāja, seṭṭhissa gahapatissa purāṇañca puññaṁ parikkhīṇaṁ, navañca puññaṁ anupacitaṁ. Ajja pana, mahārāja, seṭṭhi gahapati mahāroruve niraye paccatī”ti.
“Evaṁ, bhante, seṭṭhi gahapati mahāroruvaṁ nirayaṁ upapanno”ti.
“Evaṁ, mahārāja, seṭṭhi gahapati mahāroruvaṁ nirayaṁ upapanno”ti.
Idamavoca …pe….
Because that financier provided Tagarasikhī with almsfood, as a result of that deed he was reborn seven times in a good place, a heavenly realm. And as a residual result of that same deed he held the position of financier seven times right here in Sāvatthī. But because that financier regretted giving alms, as a result of that deed his mind didn’t tend to enjoy nice food, clothes, vehicles, or the five refined kinds of sensual stimulation. And because that financier murdered his brother’s only child for the sake of his fortune, as a result of that deed he burned in hell for many years, for many hundreds, many thousands, many hundreds of thousands of years. And as a residual result of that same deed, he is childless for the seventh time, his fortune ending up in the royal treasury. Now the old merit of that financier has been used up, and he hasn’t accumulated new merit. Today, Great King, that financier burns in the Great Hell of Screams.”
“Really, sir, that financier has been reborn in the Great Hell of Screams?”
“Yes he has, Great King.”
That is what the Buddha said. …
“Tâu Đại vương, do vị trưởng giả gia chủ ấy đã cúng dường vật thực cho vị Phật Độc Giác Taggarasikhi, với quả báo của nghiệp ấy, ông ta đã bảy lần sanh về thiện thú, cõi trời. Với quả báo còn sót lại của nghiệp ấy, ông ta đã bảy lần làm trưởng giả tại chính Sāvatthī này. Tâu Đại vương, do vị trưởng giả gia chủ ấy sau khi cúng dường đã hối hận: ‘Thà rằng vật thực này cho tôi tớ hay người làm công ăn còn hơn’, với quả báo của nghiệp ấy, tâm ông ta không hướng đến việc hưởng thụ thức ăn cao sang, tâm không hướng đến việc hưởng thụ y phục cao sang, tâm không hướng đến việc hưởng thụ xe cộ cao sang, tâm không hướng đến việc hưởng thụ năm dục trưởng dưỡng cao sang. Tâu Đại vương, do vị trưởng giả gia chủ ấy đã đoạt mạng sống đứa con trai duy nhất của người anh vì lý do tài sản, với quả báo của nghiệp ấy, ông ta đã bị nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm. Với quả báo còn sót lại của nghiệp ấy, đây là lần thứ bảy tài sản không có con thừa kế của ông ta bị sung vào kho vua. Tâu Đại vương, phước cũ của vị trưởng giả gia chủ ấy đã cạn kiệt, và phước mới không được tích lũy. Tâu Đại vương, hôm nay, vị trưởng giả gia chủ ấy đang bị nấu trong địa ngục Đại Roruva.” “Bạch Thế Tôn, có phải vị trưởng giả gia chủ ấy đã sanh vào địa ngục Đại Roruva như vậy không?” “Đúng vậy, tâu Đại vương, vị trưởng giả gia chủ ấy đã sanh vào địa ngục Đại Roruva.” Thế Tôn đã nói như vậy...
“Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ, Pariggahaṁ vāpi yadatthi kiñci; Dāsā kammakarā pessā, Ye cassa anujīvino.
“Grain, money, silver, and gold, or whatever other possessions there are; bondservants, workers, servants, and those dependent for their livelihood:
“Lúa gạo, của cải, bạc hay vàng, hoặc bất cứ tài sản nào khác; tôi tớ, người làm công, người hầu, và những người sống nương tựa vào người ấy.”
Sabbaṁ nādāya gantabbaṁ, sabbaṁ nikkhippagāminaṁ; Yañca karoti kāyena, vācāya uda cetasā.
you must go on without taking these; all of them are left behind. But the deeds you do by body, speech, and mind—
“Không thể mang theo tất cả, phải từ bỏ tất cả mà đi. Nghiệp nào mà người ấy làm, bằng thân, bằng lời, hay bằng ý.”
Tañhi tassa sakaṁ hoti, taṁva ādāya gacchati; Taṁvassa anugaṁ hoti, chāyāva anapāyinī.
that’s what you can call your own. That’s what you take when you go. That’s what goes with you, like a shadow that never leaves.
“Chính nghiệp ấy là của riêng người ấy, người ấy mang theo nghiệp ấy mà đi. Nghiệp ấy đi theo người ấy, như bóng không rời hình.”
Tasmā kareyya kalyāṇaṁ, nicayaṁ samparāyikaṁ; Puññāni paralokasmiṁ, patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.
Dutiyo vaggo.
Tassuddānaṁ
That’s why you should do good, investing in the future life. The good deeds of sentient beings support them in the next world.”
“Do đó, nên làm điều lành, tích lũy cho đời sau. Các phước báu trong đời sau, là chỗ nương tựa cho chúng sanh.”
Jaṭilā pañca rājāno, Doṇapākakurena ca; Saṅgāmena dve vuttāni, Mallikā dve appamādena ca; Aputtakena dve vuttā, Vaggo tena pavuccatīti.
Kinh Jaṭila, Năm Vị Vua, Doṇapāka và Kure; Hai kinh Saṅgāma được nói, hai kinh Mallikā và Appamāda; Hai kinh Aputtaka được nói, phẩm được gọi tên như vậy.