3. Kinh Tiểu Kinh Mālukya

122. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jetavana. Bấy giờ, khi Tôn giả Mālukyaputta đang ở một mình nơi thanh vắng, tâm tư này đã khởi lên trong ông: ‘Có những quan điểm này đã được Thế Tôn không tuyên bố, gác lại, và bác bỏ: “Thế giới là thường hằng”, “Thế giới là vô thường”, “Thế giới là hữu biên”, “Thế giới là vô biên”, “Sinh mạng và thân thể là một”, “Sinh mạng và thân thể là khác”, “Như Lai tồn tại sau khi chết”, “Như Lai không tồn tại sau khi chết”, “Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết”, “Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết”. Thế Tôn đã không tuyên bố những điều này cho ta. Việc Thế Tôn không tuyên bố những điều này cho ta, ta không thích, ta không chấp nhận. Ta sẽ đến gặp Thế Tôn và hỏi về vấn đề này. Nếu Thế Tôn tuyên bố cho ta: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là vô thường”... cho đến... “Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết”, thì ta sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Thế Tôn. Còn nếu Thế Tôn không tuyên bố cho ta: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là vô thường”... cho đến... “Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết”, thì ta sẽ từ bỏ giới luật và hoàn tục.’

123. Rồi Tôn giả Mālukyaputta, vào buổi chiều, ra khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Mālukyaputta bạch với Thế Tôn rằng:

124. “Bạch ngài, ở đây, khi con đang ở nơi vắng vẻ, độc cư, sự suy tầm của tâm như vầy đã khởi lên: ‘Những tà kiến này đã không được đức Thế Tôn thuyết giảng, đã được đặt sang một bên, đã bị bác bỏ, đó là: ‘Thế giới là thường hằng,’ ‘Thế giới là không thường hằng,’ ...v.v... ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại cũng không phải không tồn tại.’ Đức Thế Tôn không thuyết giảng những điều ấy cho con. Việc đức Thế Tôn không thuyết giảng những điều ấy cho con, điều đó con không hài lòng, điều đó con không chấp nhận. Con sẽ đến đảnh lễ đức Thế Tôn và sẽ hỏi về vấn đề này. Nếu đức Thế Tôn thuyết giảng cho con rằng: ‘Thế giới là thường hằng,’ hoặc ‘Thế giới là không thường hằng,’ ...v.v... hoặc ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại cũng không phải không tồn tại,’ thì như vậy con sẽ thực hành phạm hạnh nơi đức Thế Tôn. Nếu đức Thế Tôn không thuyết giảng cho con rằng: ‘Thế giới là thường hằng,’ hoặc ‘Thế giới là không thường hằng,’ ...v.v... hoặc ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại cũng không phải không tồn tại,’ thì như vậy con sẽ từ bỏ học pháp và hoàn tục.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Thế giới là thường hằng,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Thế giới là thường hằng.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Thế giới là không thường hằng,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Thế giới là không thường hằng.’ Nếu đức Thế Tôn không biết: ‘Thế giới là thường hằng,’ hay ‘Thế giới là không thường hằng,’ thì đối với người không biết, không thấy, điều thẳng thắn chính là nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Thế giới là hữu biên,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Thế giới là hữu biên.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Thế giới là vô biên,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Thế giới là vô biên.’ Nếu đức Thế Tôn không biết: ‘Thế giới là hữu biên,’ hay ‘Thế giới là vô biên,’ thì đối với người không biết, không thấy, điều thẳng thắn chính là nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Sinh mạng và thân thể là một,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Sinh mạng và thân thể là một.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Nếu đức Thế Tôn không biết: ‘Sinh mạng và thân thể là một,’ hay ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì đối với người không biết, không thấy, điều thẳng thắn chính là nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Sau khi chết, Như Lai tồn tại,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Sau khi chết, Như Lai tồn tại.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại.’ Nếu đức Thế Tôn không biết: ‘Sau khi chết, Như Lai tồn tại,’ hay ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại,’ thì đối với người không biết, không thấy, điều thẳng thắn chính là nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Sau khi chết, Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Sau khi chết, Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại.’ Nếu đức Thế Tôn biết: ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại cũng không phải không tồn tại,’ xin đức Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con rằng: ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại cũng không phải không tồn tại.’ Nếu đức Thế Tôn không biết: ‘Sau khi chết, Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại,’ hay ‘Sau khi chết, Như Lai không tồn tại cũng không phải không tồn tại,’ thì đối với người không biết, không thấy, điều thẳng thắn chính là nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’”

125. “Này Mālukyaputta, có phải Ta đã từng nói với ngươi như vầy: ‘Này Mālukyaputta, ngươi hãy đến thực hành phạm hạnh nơi Ta, Ta sẽ tuyên bố cho ngươi: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là không thường hằng” hay “Thế giới là có biên giới” hay “Thế giới là không có biên giới” hay “Sinh mạng và thân thể là một” hay “Sinh mạng và thân thể là khác nhau” hay “Như Lai có tồn tại sau khi chết” hay “Như Lai không tồn tại sau khi chết” hay “Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết” hay “Như Lai vừa không tồn tại vừa không không tồn tại sau khi chết”’ hay không?” – “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” – “Hay là ngươi đã từng nói với Ta như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ thực hành phạm hạnh nơi Thế Tôn, nếu Thế Tôn sẽ tuyên bố cho con: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là không thường hằng” hay “Thế giới là có biên giới” hay “Thế giới là không có biên giới” hay “Sinh mạng và thân thể là một” hay “Sinh mạng và thân thể là khác nhau” hay “Như Lai có tồn tại sau khi chết” hay “Như Lai không tồn tại sau khi chết” hay “Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết” hay “Như Lai vừa không tồn tại vừa không không tồn tại sau khi chết”’?” – “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” – “Này Mālukyaputta, như vậy là Ta đã không nói với ngươi: ‘Này Mālukyaputta, ngươi hãy đến thực hành phạm hạnh nơi Ta, Ta sẽ tuyên bố cho ngươi: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là không thường hằng” … cho đến … “Như Lai vừa không tồn tại vừa không không tồn tại sau khi chết”’; và ngươi cũng đã không nói với Ta: ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ thực hành phạm hạnh nơi Thế Tôn, nếu Thế Tôn sẽ tuyên bố cho con: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là không thường hằng” … cho đến … “Như Lai vừa không tồn tại vừa không không tồn tại sau khi chết”’. Này kẻ ngu kia, trong trường hợp như vậy, ai là người đang từ bỏ ai?”

126. “Này Mālukyaputta, người nào nói như vầy: ‘Tôi sẽ không thực hành phạm hạnh nơi Thế Tôn cho đến khi nào Thế Tôn tuyên bố cho tôi: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là không thường hằng” … cho đến … “Như Lai vừa không tồn tại vừa không không tồn tại sau khi chết”’, này Mālukyaputta, điều ấy vẫn sẽ không được Như Lai tuyên bố, và trong khi đó người ấy sẽ mệnh chung. Này Mālukyaputta, ví như một người bị trúng mũi tên tẩm thuốc độc được bôi dày. Bạn bè, thân hữu, và bà con huyết thống của người ấy mời một vị y sĩ ngoại khoa đến. Người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được người đã bắn tôi là thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, hay Thủ-đà’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được người đã bắn tôi có tên như thế này, thuộc dòng họ như thế kia’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được người đã bắn tôi là người cao, thấp, hay tầm thước’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được người đã bắn tôi là người da đen, da ngăm, hay da vàng sẫm’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được người đã bắn tôi ở làng nào, thị trấn nào, hay thành phố nào’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được cây cung đã bắn tôi là loại cung thường hay cung nỏ’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được dây cung đã bắn tôi là làm bằng vỏ cây, bằng cây gai, bằng gân, bằng cây maruvā, hay bằng cây khīrapaṇṇī’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được thân tên đã bắn tôi là loại cây mọc hoang hay cây trồng’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được lông vũ gắn ở mũi tên đã bắn tôi là của chim kên kên, chim diệc, chim ó, chim công, hay chim sithilahanu’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được mũi tên đã bắn tôi được quấn bằng gân của bò, trâu, gấu, hay khỉ’; người ấy nói như vầy: ‘Tôi sẽ không nhổ mũi tên này ra cho đến khi nào tôi biết được mũi tên đã bắn tôi là loại tên thường, tên khurappa, tên vekaṇḍa, tên nārāca, tên vacchadanta, hay tên karavīrapatta’ – này Mālukyaputta, điều ấy vẫn sẽ không được người ấy biết, và trong khi đó người ấy sẽ mệnh chung. Cũng vậy, này Mālukyaputta, người nào nói như vầy: ‘Tôi sẽ không thực hành phạm hạnh nơi Thế Tôn cho đến khi nào Thế Tôn tuyên bố cho tôi: “Thế giới là thường hằng” hay “Thế giới là không thường hằng” … cho đến … “Như Lai vừa không tồn tại vừa không không tồn tại sau khi chết”’ – này Mālukyaputta, điều ấy vẫn sẽ không được Như Lai tuyên bố, và trong khi đó người ấy sẽ mệnh chung.”

127. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Thế giới là thường hằng,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy là không. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Thế giới là không thường hằng,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy cũng là không. Này Mālukyaputta, dù có tà kiến rằng: ‘Thế giới là thường hằng,’ hay có tà kiến rằng: ‘Thế giới là không thường hằng,’ thì vẫn có sanh, có già, có chết, có sầu, bi, khổ, ưu, não; những pháp mà Ta tuyên bố cần phải được đoạn trừ ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Thế giới là hữu biên,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy là không. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Thế giới là vô biên,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy cũng là không. Này Mālukyaputta, dù có tà kiến rằng: ‘Thế giới là hữu biên,’ hay có tà kiến rằng: ‘Thế giới là vô biên,’ thì vẫn có sanh, có già, có chết, có sầu, bi, khổ, ưu, não; những pháp mà Ta tuyên bố cần phải được đoạn trừ ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Sinh mạng và thân thể là một,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy là không. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy cũng là không. Này Mālukyaputta, dù có tà kiến rằng: ‘Sinh mạng và thân thể là một,’ hay có tà kiến rằng: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì vẫn có sanh... này... Ta tuyên bố cần phải được đoạn trừ. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy là không. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy cũng là không. Này Mālukyaputta, dù có tà kiến rằng: ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết,’ hay có tà kiến rằng: ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết,’ thì vẫn có sanh... này... những pháp mà Ta tuyên bố cần phải được đoạn trừ ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy là không. Này Mālukyaputta, nếu có tà kiến rằng: ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết,’ thì đời sống phạm hạnh có thể thành tựu được không? Như vậy cũng là không. Này Mālukyaputta, dù có tà kiến rằng: ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết,’ hay có tà kiến rằng: ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết,’ thì vẫn có sanh... này... những pháp mà Ta tuyên bố cần phải được đoạn trừ ngay trong hiện tại.

128. Do vậy, này Mālukyaputta, điều gì không được Ta tuyên thuyết, các ông hãy ghi nhớ là không được tuyên thuyết; và điều gì được Ta tuyên thuyết, các ông hãy ghi nhớ là được tuyên thuyết. Và này Mālukyaputta, điều gì đã không được Ta tuyên thuyết? ‘Thế giới là thường hằng,’ này Mālukyaputta, điều này không được Ta tuyên thuyết; ‘Thế giới là không thường hằng,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Thế giới là hữu biên,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Thế giới là vô biên,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Sinh mạng và thân thể là một,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Như Lai có tồn tại sau khi chết,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết,’ – không được Ta tuyên thuyết; ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết,’ – không được Ta tuyên thuyết. Và vì sao, này Mālukyaputta, những điều này không được Ta tuyên thuyết? Này Mālukyaputta, vì điều này không liên quan đến mục đích, không phải là nền tảng của đời sống phạm hạnh, không đưa đến sự nhàm chán, không đưa đến sự ly tham, không đưa đến sự đoạn diệt, không đưa đến sự an tịnh, không đưa đến thắng trí, không đưa đến giác ngộ, không đưa đến Niết-bàn. Vì vậy, điều đó không được Ta tuyên thuyết. Và này Mālukyaputta, điều gì đã được Ta tuyên thuyết? ‘Đây là Khổ,’ này Mālukyaputta, điều này đã được Ta tuyên thuyết; ‘Đây là Khổ Tập,’ – đã được Ta tuyên thuyết; ‘Đây là Khổ Diệt,’ – đã được Ta tuyên thuyết; ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt,’ – đã được Ta tuyên thuyết. Và vì sao, này Mālukyaputta, những điều này đã được Ta tuyên thuyết? Này Mālukyaputta, vì điều này liên quan đến mục đích, là nền tảng của đời sống phạm hạnh, đưa đến sự nhàm chán, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Vì vậy, điều đó đã được Ta tuyên thuyết. Do vậy, này Mālukyaputta, điều gì không được Ta tuyên thuyết, các ông hãy ghi nhớ là không được tuyên thuyết; và điều gì được Ta tuyên thuyết, các ông hãy ghi nhớ là được tuyên thuyết.

Thế Tôn đã thuyết như vậy. Tôn giả Mālukyaputta hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

Kinh Tiểu Mālukya, kinh thứ ba, dứt.