1. Kinh Giáo Giới La-hầu-la ở Ambalaṭṭhikā

107. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, Tôn giả Rāhula trú ở Ambalaṭṭhikā. Rồi Đức Thế Tôn, vào buổi chiều, từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến Ambalaṭṭhikā, đến chỗ Tôn giả Rāhula. Tôn giả Rāhula thấy Đức Thế Tôn từ xa đi đến. Thấy vậy, Tôn giả liền soạn chỗ ngồi và nước rửa chân. Đức Thế Tôn ngồi trên chỗ đã soạn. Sau khi ngồi, Ngài rửa chân. Tôn giả Rāhula cũng đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

108. Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi để lại một ít nước thừa trong chậu rửa chân, đã gọi Tôn giả Rāhula và hỏi: – Này Rāhula, con có thấy một ít nước thừa này được để lại trong chậu rửa chân không? – Dạ, bạch Thế Tôn. – Này Rāhula, quả thật cũng ít ỏi như thế là sa-môn hạnh của những người không có lòng hổ thẹn trong việc cố ý nói dối. Rồi đức Thế Tôn, sau khi đổ bỏ một ít nước thừa ấy, đã gọi Tôn giả Rāhula và hỏi: – Này Rāhula, con có thấy một ít nước thừa này đã được đổ bỏ không? – Dạ, bạch Thế Tôn. – Này Rāhula, quả thật cũng bị đổ bỏ như thế là sa-môn hạnh của những người không có lòng hổ thẹn trong việc cố ý nói dối. Rồi đức Thế Tôn, sau khi úp ngược chậu rửa chân ấy, đã gọi Tôn giả Rāhula và hỏi: – Này Rāhula, con có thấy chậu rửa chân này đã bị úp ngược không? – Dạ, bạch Thế Tôn. – Này Rāhula, quả thật cũng bị úp ngược như thế là sa-môn hạnh của những người không có lòng hổ thẹn trong việc cố ý nói dối. Rồi đức Thế Tôn, sau khi lật ngửa chậu rửa chân ấy, đã gọi Tôn giả Rāhula và hỏi: – Này Rāhula, con có thấy chậu rửa chân này trống rỗng, không có gì không? – Dạ, bạch Thế Tôn. – Này Rāhula, quả thật cũng trống rỗng, không có gì như thế là sa-môn hạnh của những người không có lòng hổ thẹn trong việc cố ý nói dối. Này Rāhula, ví như con voi chiến của đức vua, có ngà dài như gọng ách, thân hình to lớn, thuần chủng, thiện chiến, quen thuộc trận mạc, khi ra trận nó chiến đấu bằng hai chân trước, chiến đấu bằng hai chân sau, chiến đấu bằng thân trước, chiến đấu bằng thân sau, chiến đấu bằng đầu, chiến đấu bằng hai tai, chiến đấu bằng hai ngà, chiến đấu bằng đuôi; nhưng nó vẫn giữ gìn cái vòi của mình. Khi ấy, người quản tượng suy nghĩ rằng: ‘Con voi chiến này của đức vua, có ngà dài như gọng ách, thân hình to lớn, thuần chủng, thiện chiến, quen thuộc trận mạc, khi ra trận nó chiến đấu bằng hai chân trước, chiến đấu bằng hai chân sau, ... chiến đấu bằng đuôi; nhưng nó vẫn giữ gìn cái vòi của mình. Mạng sống của con voi chiến của đức vua vẫn chưa được từ bỏ.’ Nhưng này Rāhula, khi nào con voi chiến của đức vua, có ngà dài như gọng ách, thân hình to lớn, thuần chủng, thiện chiến, quen thuộc trận mạc, khi ra trận nó chiến đấu bằng hai chân trước, chiến đấu bằng hai chân sau, ... chiến đấu bằng đuôi, và nó cũng chiến đấu bằng cái vòi, khi ấy người quản tượng suy nghĩ rằng: ‘Con voi chiến này của đức vua, có ngà dài như gọng ách, thân hình to lớn, thuần chủng, thiện chiến, quen thuộc trận mạc, khi ra trận nó chiến đấu bằng hai chân trước, chiến đấu bằng hai chân sau, chiến đấu bằng thân trước, chiến đấu bằng thân sau, chiến đấu bằng đầu, chiến đấu bằng hai tai, chiến đấu bằng hai ngà, chiến đấu bằng đuôi, và nó cũng chiến đấu bằng cái vòi. Mạng sống của con voi chiến của đức vua đã được từ bỏ. Giờ đây không có việc gì mà con voi chiến của đức vua không thể làm được.’ Cũng thế ấy, này Rāhula, đối với bất cứ ai không có lòng hổ thẹn trong việc cố ý nói dối, Ta nói rằng không có việc ác nào mà người ấy không thể làm. Vì vậy, này Rāhula, con phải học tập như sau: ‘Ta sẽ không nói dối, ngay cả để đùa giỡn.’ Này Rāhula, con phải học tập như vậy.

109. – Này Rāhula, con nghĩ thế nào, tấm gương có công dụng gì? – Bạch Thế Tôn, tấm gương có công dụng để soi xét. – Cũng thế ấy, này Rāhula, sau khi soi xét, soi xét lại, rồi mới làm hành động thuộc về thân; sau khi soi xét, soi xét lại, rồi mới làm hành động thuộc về lời; sau khi soi xét, soi xét lại, rồi mới làm hành động thuộc về ý. Này Rāhula, mỗi khi con muốn làm một hành động nào thuộc về thân, con phải soi xét hành động thuộc về thân ấy: ‘Hành động thuộc về thân này mà ta muốn làm, hành động thuộc về thân này của ta có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại người, có thể đưa đến hại cả hai chăng? Hành động thuộc về thân này là bất thiện, có kết quả khổ đau, có quả báo khổ đau chăng?’ Này Rāhula, nếu trong khi soi xét, con biết được rằng: ‘Hành động thuộc về thân này mà ta muốn làm, hành động thuộc về thân này của ta có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại người, có thể đưa đến hại cả hai; hành động thuộc về thân này là bất thiện, có kết quả khổ đau, có quả báo khổ đau,’ thì này Rāhula, hành động thuộc về thân như vậy, con tuyệt đối không nên làm. Và này Rāhula, nếu trong khi soi xét, con biết được rằng: ‘Hành động thuộc về thân này mà ta muốn làm, hành động thuộc về thân này của ta không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động thuộc về thân này là thiện, có kết quả an lạc, có quả báo an lạc,’ thì này Rāhula, hành động thuộc về thân như vậy, con nên làm.

Này Rāhula, trong khi đang làm một hành động qua thân, con nên quán xét chính hành động qua thân ấy: ‘Hành động qua thân mà ta đang làm đây, có đưa đến tự hại, có đưa đến hại người, có đưa đến hại cả hai chăng? Hành động qua thân này có phải là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ chăng?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua thân mà ta đang làm đây, đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; hành động qua thân này là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ’, thì này Rāhula, con nên từ bỏ hành động qua thân như vậy. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua thân mà ta đang làm đây, không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động qua thân này là thiện, có sanh khởi lạc, có quả báo lạc’, thì này Rāhula, con nên tiếp tục hành động qua thân như vậy.

Này Rāhula, sau khi đã làm một hành động qua thân, con nên quán xét chính hành động qua thân ấy: ‘Hành động qua thân mà ta đã làm đây, có đưa đến tự hại, có đưa đến hại người, có đưa đến hại cả hai chăng? Hành động qua thân này có phải là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ chăng?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua thân mà ta đã làm đây, đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; hành động qua thân này là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ’, thì này Rāhula, hành động qua thân như vậy, con nên trình bày, nên phơi bày, nên hiển lộ với Bậc Đạo Sư, hoặc với các vị có trí, hoặc với các vị đồng phạm hạnh; sau khi đã trình bày, phơi bày, hiển lộ, con nên thực hành sự phòng hộ trong tương lai. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua thân mà ta đã làm đây, không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động qua thân này là thiện, có sanh khởi lạc, có quả báo lạc’, thì này Rāhula, với hỷ và lạc ấy, con nên an trú, ngày đêm tu học trong các pháp thiện.

110. Này Rāhula, bất cứ hành động nào qua lời nói mà con muốn làm, con nên quán xét chính hành động qua lời nói ấy: ‘Hành động qua lời nói mà ta muốn làm đây, có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại người, có thể đưa đến hại cả hai chăng? Hành động qua lời nói này có phải là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ chăng?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua lời nói mà ta muốn làm đây, có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại người, có thể đưa đến hại cả hai; hành động qua lời nói này là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ’, thì này Rāhula, hành động qua lời nói như vậy, con tuyệt đối không nên làm. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua lời nói mà ta muốn làm đây, không thể đưa đến tự hại, không thể đưa đến hại người; hành động qua lời nói này là thiện, có sanh khởi lạc, có quả báo lạc’, thì này Rāhula, hành động qua lời nói như vậy, con nên làm.

Này Rāhula, trong khi đang làm một hành động qua lời nói, con nên quán xét chính hành động qua lời nói ấy: ‘Hành động qua lời nói mà ta đang làm đây, có đưa đến tự hại, có đưa đến hại người, có đưa đến hại cả hai chăng? Hành động qua lời nói này có phải là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ chăng?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua lời nói mà ta đang làm đây, đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; hành động qua lời nói này là bất thiện, có sanh khởi khổ, có quả báo khổ’, thì này Rāhula, con nên từ bỏ hành động qua lời nói như vậy. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động qua lời nói mà ta đang làm đây, không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động qua lời nói này là thiện, có sanh khởi lạc, có quả báo lạc’, thì này Rāhula, con nên tiếp tục hành động qua lời nói như vậy.

“Này Rāhula, sau khi đã làm một hành động bằng lời nói, con phải quán xét chính hành động bằng lời nói ấy: ‘Hành động bằng lời nói mà ta đã làm đây, hành động bằng lời nói này của ta có đưa đến tự hại, có đưa đến hại người, có đưa đến hại cả hai không? Hành động bằng lời nói này có phải là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ không?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng lời nói mà ta đã làm đây, hành động bằng lời nói này của ta đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; hành động bằng lời nói này là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ’, này Rāhula, hành động bằng lời nói như vậy, con phải trình bày, phải phơi bày, phải tỏ rõ ra với bậc Đạo Sư, hay với các vị đồng phạm hạnh có trí. Sau khi đã trình bày, phơi bày, tỏ rõ ra, con phải thực hành sự phòng hộ trong tương lai. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng lời nói mà ta đã làm đây, hành động bằng lời nói này của ta không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động bằng lời nói này là thiện, có sanh ra an lạc, có quả báo an lạc’, này Rāhula, với hỷ và lạc ấy, con hãy an trú, ngày đêm học tập trong các pháp thiện.”

111. “Này Rāhula, bất cứ hành động nào bằng ý mà con muốn làm, con phải quán xét chính hành động bằng ý ấy: ‘Hành động bằng ý mà ta muốn làm đây, hành động bằng ý này của ta có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại người, có thể đưa đến hại cả hai không? Hành động bằng ý này có phải là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ không?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng ý mà ta muốn làm đây, hành động bằng ý này của ta có thể đưa đến tự hại, có thể đưa đến hại người, có thể đưa đến hại cả hai; hành động bằng ý này là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ’, này Rāhula, hành động bằng ý như vậy, con tuyệt đối không nên làm. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng ý mà ta muốn làm đây, hành động bằng ý này của ta không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động bằng ý này là thiện, có sanh ra an lạc, có quả báo an lạc’, này Rāhula, hành động bằng ý như vậy, con nên làm.”

“Này Rāhula, ngay cả trong khi đang làm một hành động bằng ý, con phải quán xét chính hành động bằng ý ấy: ‘Hành động bằng ý mà ta đang làm đây, hành động bằng ý này của ta có đưa đến tự hại, có đưa đến hại người, có đưa đến hại cả hai không? Hành động bằng ý này có phải là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ không?’ Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng ý mà ta đang làm đây, hành động bằng ý này của ta đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; hành động bằng ý này là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ’, này Rāhula, con hãy từ bỏ hành động bằng ý như vậy. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng ý mà ta đang làm đây, hành động bằng ý này của ta không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động bằng ý này là thiện, có sanh ra an lạc, có quả báo an lạc’, này Rāhula, con hãy tiếp tục hành động bằng ý như vậy.”

“Này Rāhula, sau khi đã làm một hành động bằng ý, con phải quán xét chính hành động bằng ý ấy: ‘Hành động bằng ý mà ta đã làm đây, hành động bằng ý này của ta có đưa đến tự hại, có đưa đến hại người, có đưa đến hại cả hai không? Hành động bằng ý này có phải là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ không?’ Này Rāhula, nếu trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng ý mà ta đã làm đây, hành động bằng ý này của ta đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai; hành động bằng ý này là bất thiện, có sanh ra đau khổ, có quả báo đau khổ’, này Rāhula, đối với hành động bằng ý như vậy, con phải cảm thấy áy náy, hổ thẹn, ghê tởm. Sau khi cảm thấy áy náy, hổ thẹn, ghê tởm, con phải thực hành sự phòng hộ trong tương lai. Còn nếu, này Rāhula, trong khi quán xét, con biết như vầy: ‘Hành động bằng ý mà ta đã làm đây, hành động bằng ý này của ta không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai; hành động bằng ý này là thiện, có sanh ra an lạc, có quả báo an lạc’, này Rāhula, với hỷ và lạc ấy, con hãy an trú, ngày đêm học tập trong các pháp thiện.”

112. “Này Rāhula, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thanh lọc thân nghiệp, đã thanh lọc khẩu nghiệp, đã thanh lọc ý nghiệp, tất cả các vị ấy đã thanh lọc thân nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại như thế ấy, đã thanh lọc khẩu nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại, đã thanh lọc ý nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại. Và này Rāhula, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thanh lọc thân nghiệp, sẽ thanh lọc khẩu nghiệp, sẽ thanh lọc ý nghiệp, tất cả các vị ấy sẽ thanh lọc thân nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại như thế ấy, sẽ thanh lọc khẩu nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại, sẽ thanh lọc ý nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại. Và này Rāhula, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại đang thanh lọc thân nghiệp, đang thanh lọc khẩu nghiệp, đang thanh lọc ý nghiệp, tất cả các vị ấy đang thanh lọc thân nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại như thế ấy, đang thanh lọc khẩu nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại, đang thanh lọc ý nghiệp sau khi quán xét lại và quán xét lại. Do vậy, này Rāhula, con phải học tập rằng: ‘Sau khi quán xét lại và quán xét lại, ta sẽ thanh lọc thân nghiệp; sau khi quán xét lại và quán xét lại, ta sẽ thanh lọc khẩu nghiệp; sau khi quán xét lại và quán xét lại, ta sẽ thanh lọc ý nghiệp.’ Này Rāhula, con phải học tập như vậy.”

Đức Thế Tôn đã nói lời này. Tôn giả Rāhula, với tâm hoan hỷ, đã tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn.

Kinh Giáo Giới Rāhula ở Ambalaṭṭhikā, kinh thứ nhất, chấm dứt.