7. Kinh Hạnh Con Chó

78. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Koliya, tại một thị trấn của người Koliya tên là Haliddavasana. Lúc bấy giờ, Puṇṇa, một người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò, và Seniya, một người lõa thể thực hành hạnh con chó, đã đi đến nơi Thế Tôn đang ở. Sau khi đến, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Còn Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó, đã cùng Thế Tôn nói chuyện chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, ông ta cuộn mình lại như một con chó rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò, đã bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó này, là người làm một việc khó làm, ông ta ăn thức ăn được ném xuống đất. Hạnh con chó ấy đã được ông ta thực hành và tuân thủ một cách trọn vẹn trong một thời gian dài. Cõi đến của ông ta là gì, tương lai của ông ta sẽ ra sao?” “Thôi đi, Puṇṇa, hãy để việc đó qua một bên. Đừng hỏi ta về điều đó.” Lần thứ hai, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò... Lần thứ ba, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò, đã bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó này, là người làm một việc khó làm, ông ta ăn thức ăn được ném xuống đất. Hạnh con chó ấy đã được ông ta thực hành và tuân thủ một cách trọn vẹn trong một thời gian dài. Cõi đến của ông ta là gì, tương lai của ông ta sẽ ra sao?”

79. “Này Puṇṇa, quả thật ta đã không nhận được sự đồng ý của ngươi khi nói: ‘Thôi đi, Puṇṇa, hãy để việc đó qua một bên. Đừng hỏi ta về điều đó.’ Tuy nhiên, ta sẽ trả lời cho ngươi. Này Puṇṇa, ở đây, có người tu tập hạnh con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập giới hạnh con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập tâm con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập cách hành xử của con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn. Người ấy, sau khi đã tu tập hạnh con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập giới hạnh con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập tâm con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập cách hành xử của con chó một cách trọn vẹn và không gián đoạn, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cộng đồng của loài chó. Nhưng nếu người ấy có tà kiến như sau: ‘Nhờ giới này, hay hạnh này, hay khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một thiên nhân nào đó,’ thì đó là tà kiến của người ấy. Này Puṇṇa, ta tuyên bố rằng người có tà kiến sẽ đi về một trong hai cõi: hoặc là địa ngục, hoặc là loài súc sanh. Như vậy, này Puṇṇa, khi hạnh con chó được thực hành thành công, nó sẽ dẫn đến cộng đồng của loài chó; khi thất bại, nó sẽ dẫn đến địa ngục.” Khi được nói như vậy, Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó, đã khóc và rơi lệ.

Lúc bấy giờ, Thế Tôn nói với Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò: “Này Puṇṇa, ta đã không nhận được sự đồng ý của ngươi khi nói: ‘Thôi đi, Puṇṇa, hãy để việc đó qua một bên. Đừng hỏi ta về điều đó.’” “Bạch Thế Tôn, con không khóc vì điều Thế Tôn đã nói với con như vậy; mà là, bạch Thế Tôn, vì hạnh con chó này đã được con thực hành và tuân thủ một cách trọn vẹn trong một thời gian dài. Bạch Thế Tôn, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya này, là người thực hành hạnh con bò. Hạnh con bò ấy đã được ông ta thực hành và tuân thủ một cách trọn vẹn trong một thời gian dài. Cõi đến của ông ta là gì, tương lai của ông ta sẽ ra sao?” “Thôi đi, Seniya, hãy để việc đó qua một bên. Đừng hỏi ta về điều đó.” Lần thứ hai, Seniya, người lõa thể... Lần thứ ba, Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó, đã bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya này, là người thực hành hạnh con bò. Hạnh con bò ấy đã được ông ta thực hành và tuân thủ một cách trọn vẹn trong một thời gian dài. Cõi đến của ông ta là gì, tương lai của ông ta sẽ ra sao?”

80. “Này Seniya, quả thật ta đã không nhận được sự đồng ý của ngươi khi nói: ‘Thôi đi, Seniya, hãy để việc đó qua một bên. Đừng hỏi ta về điều đó.’ Tuy nhiên, ta sẽ trả lời cho ngươi. Này Seniya, ở đây, có người tu tập hạnh con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập giới hạnh con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập tâm con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập cách hành xử của con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn. Người ấy, sau khi đã tu tập hạnh con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập giới hạnh con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập tâm con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, tu tập cách hành xử của con bò một cách trọn vẹn và không gián đoạn, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cộng đồng của loài bò. Nhưng nếu người ấy có tà kiến như sau: ‘Nhờ giới này, hay hạnh này, hay khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một thiên nhân nào đó,’ thì đó là tà kiến của người ấy. Này Seniya, ta tuyên bố rằng người có tà kiến sẽ đi về một trong hai cõi: hoặc là địa ngục, hoặc là loài súc sanh. Như vậy, này Seniya, khi hạnh con bò được thực hành thành công, nó sẽ dẫn đến cộng đồng của loài bò; khi thất bại, nó sẽ dẫn đến địa ngục.” Khi được nói như vậy, Puṇṇa, người con trai của dòng Koliya và là người thực hành hạnh con bò, đã khóc và rơi lệ.

Khi ấy, Thế Tôn nói với Seniya, người lõa thể thực hành khổ hạnh chó, lời này: – Này Seniya, Ta đã không thể thuyết phục được ngươi về điều này. Thôi đi, Seniya, hãy để việc ấy lại; đừng hỏi Ta về việc ấy. – Bạch Thế Tôn, con không khóc lóc về điều mà Thế Tôn đã nói với con như vậy; nhưng bạch Thế Tôn, hạnh con bò này của con đã được thực hành và thọ trì một cách trọn vẹn trong một thời gian dài. Bạch Thế Tôn, con có niềm tin nơi Thế Tôn như thế này: Thế Tôn có khả năng thuyết Pháp theo cách mà cả con cũng có thể từ bỏ hạnh con bò này, và cả Seniya lõa thể, người thực hành khổ hạnh chó này, cũng có thể từ bỏ khổ hạnh chó ấy. – Này Puṇṇa, nếu vậy, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Puṇṇa, người con trai của dòng Koḷiya, người thực hành khổ hạnh bò, đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói lời này:

81. – Này Puṇṇa, có bốn loại nghiệp này đã được Ta tuyên thuyết sau khi tự mình biết rõ với thắng trí và chứng ngộ. Bốn loại ấy là gì? Này Puṇṇa, có nghiệp đen, quả đen; này Puṇṇa, có nghiệp trắng, quả trắng; này Puṇṇa, có nghiệp vừa đen vừa trắng, quả vừa đen vừa trắng; và này Puṇṇa, có nghiệp không đen không trắng, quả không đen không trắng, đưa đến sự đoạn tận của nghiệp.

Và này Puṇṇa, thế nào là nghiệp đen, quả đen? Này Puṇṇa, ở đây, có người tạo tác thân hành có khổ não, tạo tác khẩu hành có khổ não, tạo tác ý hành có khổ não. Người ấy, sau khi đã tạo tác thân hành có khổ não, khẩu hành có khổ não, và ý hành có khổ não, liền sanh vào thế giới có khổ não. Khi người ấy đã sanh vào thế giới có khổ não, các xúc có khổ não chạm đến người ấy. Người ấy, khi được các xúc có khổ não chạm đến, cảm thọ một cảm giác có khổ não, hoàn toàn đau khổ, giống như các chúng sanh trong địa ngục. Này Puṇṇa, như vậy, sự tái sanh của chúng sanh là từ nghiệp đã tạo; nó làm nghiệp nào, nó sanh ra do nghiệp ấy. Khi nó đã sanh ra, các xúc chạm đến nó. Này Puṇṇa, vì vậy Ta nói: ‘Các chúng sanh là những người thừa tự của nghiệp’. Này Puṇṇa, đây được gọi là nghiệp đen, quả đen.

Và này Puṇṇa, thế nào là nghiệp trắng, quả trắng? Này Puṇṇa, ở đây, có người tạo tác thân hành không có khổ não, tạo tác khẩu hành không có khổ não, tạo tác ý hành không có khổ não. Người ấy, sau khi đã tạo tác thân hành không có khổ não, khẩu hành không có khổ não, và ý hành không có khổ não, liền sanh vào thế giới không có khổ não. Khi người ấy đã sanh vào thế giới không có khổ não, các xúc không có khổ não chạm đến người ấy. Người ấy, khi được các xúc không có khổ não chạm đến, cảm thọ một cảm giác không có khổ não, hoàn toàn an lạc, giống như chư thiên ở cõi Biến Tịnh. Này Puṇṇa, như vậy, sự tái sanh của chúng sanh là từ nghiệp đã tạo; nó làm nghiệp nào, nó sanh ra do nghiệp ấy. Khi nó đã sanh ra, các xúc chạm đến nó. Này Puṇṇa, vì vậy Ta nói: ‘Các chúng sanh là những người thừa tự của nghiệp’. Này Puṇṇa, đây được gọi là nghiệp trắng, quả trắng.

Và này Puṇṇa, thế nào là nghiệp vừa đen vừa trắng, quả vừa đen vừa trắng? Này Puṇṇa, ở đây, có người tạo tác thân hành vừa có khổ não vừa không có khổ não, tạo tác khẩu hành vừa có khổ não vừa không có khổ não, tạo tác ý hành vừa có khổ não vừa không có khổ não. Người ấy, sau khi đã tạo tác thân hành, khẩu hành, và ý hành vừa có khổ não vừa không có khổ não, liền sanh vào thế giới vừa có khổ não vừa không có khổ não. Khi người ấy đã sanh vào thế giới vừa có khổ não vừa không có khổ não, các xúc vừa có khổ não vừa không có khổ não chạm đến người ấy. Người ấy, khi được các xúc vừa có khổ não vừa không có khổ não chạm đến, cảm thọ một cảm giác có cả lạc và khổ xen lẫn, giống như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Này Puṇṇa, như vậy, sự tái sanh của chúng sanh là từ nghiệp đã tạo; nó làm nghiệp nào, nó sanh ra do nghiệp ấy. Khi nó đã sanh ra, các xúc chạm đến nó. Này Puṇṇa, vì vậy Ta nói: ‘Các chúng sanh là những người thừa tự của nghiệp’. Này Puṇṇa, đây được gọi là nghiệp vừa đen vừa trắng, quả vừa đen vừa trắng.

Và này Puṇṇa, thế nào là nghiệp không đen không trắng, quả không đen không trắng, đưa đến sự đoạn tận của nghiệp? Này Puṇṇa, ở đây, tư tâm nào nhằm để đoạn trừ nghiệp đen, quả đen này; tư tâm nào nhằm để đoạn trừ nghiệp trắng, quả trắng này; tư tâm nào nhằm để đoạn trừ nghiệp vừa đen vừa trắng, quả vừa đen vừa trắng này – Này Puṇṇa, đây được gọi là nghiệp không đen không trắng, quả không đen không trắng, đưa đến sự đoạn tận của nghiệp. Này Puṇṇa, đây chính là bốn loại nghiệp đã được Ta tuyên thuyết sau khi tự mình biết rõ với thắng trí và chứng ngộ.

82. Khi được nói như vậy, Puṇṇa, người con trai của dòng họ Koliya, người thực hành hạnh con bò, đã bạch với Đức Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Ví như, bạch Thế Tôn, … (lược) … Xin Đức Thế Tôn hãy ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y trọn đời kể từ hôm nay.” Còn Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó, đã bạch với Đức Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Ví như, bạch Thế Tôn, … (lược) … (Pháp) đã được tuyên thuyết. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Đức Thế Tôn, quy y Pháp, và quy y chúng Tăng. Bạch Thế Tôn, mong rằng con được xuất gia, được thọ cụ túc giới nơi Đức Thế Tôn.” “Này Seniya, người nào trước đây là ngoại đạo, muốn xuất gia, muốn thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, người ấy phải sống biệt trú bốn tháng. Sau khi bốn tháng trôi qua, các vị tỳ khưu, với tâm hoan hỷ, sẽ cho xuất gia, cho thọ cụ túc giới để trở thành tỳ khưu. Tuy nhiên, ở đây Ta biết có sự khác biệt giữa các cá nhân.”

“Bạch Thế Tôn, nếu những người trước đây là ngoại đạo, muốn xuất gia, muốn thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, họ phải sống biệt trú bốn tháng, và sau khi bốn tháng trôi qua, các vị tỳ khưu, với tâm hoan hỷ, sẽ cho xuất gia, cho thọ cụ túc giới để trở thành tỳ khưu, thì con sẽ sống biệt trú bốn năm. Sau khi bốn năm trôi qua, mong rằng các vị tỳ khưu, với tâm hoan hỷ, sẽ cho con xuất gia, cho con thọ cụ túc giới để trở thành tỳ khưu.” Và Seniya, người lõa thể thực hành hạnh con chó, đã được xuất gia, đã được thọ cụ túc giới nơi Đức Thế Tôn. Không lâu sau khi thọ cụ túc giới, Tôn giả Seniya sống một mình, nơi vắng vẻ, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và không bao lâu, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh, mục đích mà vì nó các thiện nam tử chân chính từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và Tôn giả Seniya đã trở thành một trong các vị A-la-hán.

Kinh Hạnh Con Chó, thứ bảy, kết thúc.