Bản dịch
MIL 7.5.8 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA LOÀI BÒ
8. Gorūpaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Bốn tính chất của loài bò nên được hành trì,’ bốn tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như loài bò không buông bỏ chuồng của mình. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập không nên buông bỏ thân của mình (nghĩ rằng): ‘Thân này có pháp tự nhiên là vô thường, có sự kỳ cọ, xoa bóp, tan rã, phân tán, tiêu hoại.’ Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của loài bò nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, đã nhận lãnh cái ách, vận chuyển cái ách một cách thoải mái hoặc khổ sở. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập đã nhận lãnh việc thực hành Phạm hạnh, nên thực hành Phạm hạnh một cách thoải mái hoặc khổ sở cho đến lúc chấm dứt mạng sống, đến điểm cuối cùng của hơi thở. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của loài bò nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, trong khi khao khát, uống nước với sự ham muốn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập, trong khi khao khát, nên tiếp nhận lời chỉ dạy của các vị thầy dạy học và thầy tế độ với sự ham muốn, với sự yêu quý, với sự tịnh tín. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của loài bò nên được hành trì.
BJT 4Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, trong khi bị người nào đó bắt vận chuyển vật gì, thì nó vận chuyển. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên cúi đầu tiếp thu lời giáo huấn chỉ dạy của các vị tỳ khưu trưởng lão, mới tu, hoặc trung niên, thậm chí là của các người tại gia và các người cận sự. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ tư của loài bò nên được hành trì.
Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp nói đến:
‘Vị bảy tuổi tính từ lúc sanh, đang được xuất gia vào ngày ấy, nếu vị ấy chỉ dạy tôi, tôi (sẽ) tiếp nhận bằng đầu óc.
Sau khi nhìn thấy, tôi có thể thiết lập sự mong muốn sắc bén và lòng yêu mến ở vị ấy. Tôi có thể đặt vị ấy ở vị thế thầy dạy học một cách nghiêm chỉnh lần này lần khác.’”
Câu hỏi về tính chất của loài bò là thứ tám.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
8. ‘‘Bhante nāgasena, ‘gorūpassa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, gorūpo sakaṃ gehaṃ na vijahati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sako kāyo na vijahitabbo ‘aniccucchādanaparimaddanabhedanavikiraṇaviddhaṃsanadhammo ayaṃ kāyo’ti. Idaṃ, mahārāja, gorūpassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
8. “Venerable Nāgasena, you said, ‘Four qualities of an ox are to be adopted.’ What are those four qualities that are to be adopted?” “Just as, great king, an ox does not abandon its own home, so too, great king, a yogi devoted to the practice should not abandon his own body, reflecting: ‘This body is impermanent, subject to being anointed, massaged, broken up, scattered, and destroyed.’ This, great king, is the first quality of an ox to be adopted.
8. “Bạch ngài Nāgasena, điều mà ngài nói: ‘Nên thọ trì bốn đặc tính của con bò’, bốn đặc tính ấy là những gì cần được thọ trì?” “Tâu Đại vương, ví như con bò không rời bỏ chuồng của mình, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập không nên từ bỏ thân của mình (với sự quán xét rằng): ‘Thân này có bản chất vô thường, cần được che đậy, xoa bóp, tan rã, phân tán, và hủy hoại’. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ nhất của con bò cần được thọ trì.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, gorūpo ādinnadhuro sukhadukkhena dhuraṃ vahati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ādinnabrahmacariyena sukhadukkhena yāva jīvitapariyādānā āpāṇakoṭikaṃ brahmacariyaṃ caritabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, gorūpassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, just as an ox, having taken up the yoke, bears the yoke through pleasure and pain, so too, great king, a yogi devoted to the practice, having undertaken the holy life, should live the holy life through pleasure and pain until the end of life, to the very last breath. This, great king, is the second quality of an ox to be adopted.
“Lại nữa, tâu Đại vương, ví như con bò khi đã mang ách thì dù sướng hay khổ vẫn kéo cái ách đi. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập khi đã thọ trì phạm hạnh thì dù sướng hay khổ vẫn phải thực hành phạm hạnh cho đến khi mạng chung, cho đến cuối đời. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ hai của con bò cần được thọ trì.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, gorūpo chandena ghāyamāno pānīyaṃ pivati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācariyupajjhāyānaṃ anusiṭṭhi chandena pemena pasādena ghāyamānena paṭiggahetabbā. Idaṃ, mahārāja, gorūpassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, just as an ox, smelling with desire, drinks water, so too, great king, a yogi devoted to the practice should receive the instruction of teachers and preceptors with desire, affection, and serene confidence. This, great king, is the third quality of an ox to be adopted.
“Lại nữa, tâu Đại vương, ví như con bò với lòng ham muốn, ngửi mùi rồi uống nước. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập nên tiếp nhận lời giáo huấn của các vị thầy tế độ và thầy yết-ma với lòng ham muốn, với tình thương mến, với sự trong sạch, như đang ngửi mùi. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ ba của con bò cần được thọ trì.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, gorūpo yena kenaci vāhiyamāno vahati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena theranavamajjhimabhikkhūnampi gihiupāsakassāpi ovādānusāsanī sirasā sampaṭicchitabbā. Idaṃ, mahārāja, gorūpassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –
“Furthermore, great king, just as an ox, being driven by anyone, pulls its load, so too, great king, a yogi devoted to the practice should accept advice and instruction from senior, junior, and middle monks, and even from lay devotees, with bowed head. This, great king, is the fourth quality of an ox to be adopted. This too, great king, was spoken by the Elder Sāriputta, the General of the Dhamma:
“Lại nữa, tâu Đại vương, ví như con bò bị bất cứ ai bắt kéo thì nó đều kéo. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập nên cúi đầu tiếp nhận lời giáo huấn và chỉ dạy của các vị tỳ khưu trưởng lão, trung niên, và tân tỳ, cũng như của cư sĩ tại gia. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ tư của con bò cần được thọ trì. Tâu Đại vương, điều này đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, nói rằng:
‘‘‘Tadahu pabbajito santo, jātiyā sattavassiko;
Sopi maṃ anusāseyya, sampaṭicchāmi matthake †.
‘Even if one gone forth on this very day, seven years old by birth, should advise me, I would accept it on my head.
“‘Dầu là vị xuất gia trong ngày, mới bảy tuổi đời; nếu vị ấy có giáo huấn ta, ta cũng xin cúi đầu tiếp nhận.
‘‘‘Tibbaṃ chandañca pemañca, tasmiṃ disvā upaṭṭhape;
Ṭhapeyyācariyaṭṭhāne, sakkacca naṃ punappuna’’’nti.
‘Seeing in him intense desire and affection, I would attend upon him; I would place him in the position of a teacher, respectfully, again and again.’
“‘Khi thấy vị ấy, ta sẽ phát khởi lòng ham muốn và tình thương mến mãnh liệt; ta sẽ đặt vị ấy vào vị trí của một người thầy, và kính trọng vị ấy nhiều lần.’”
Gorūpaṅgapañho aṭṭhamo.
The Eighth Question on the Qualities of an Ox.
Câu hỏi về các đặc tính của con bò, chương thứ tám.