Bản dịch
MIL 7.5.6 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA LOÀI CHÓ RỪNG GIÀ
6. Jarasiṅgālaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Hai tính chất của loài chó rừng già nên được hành trì,’ hai tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như loài chó rừng già sau khi đạt được vật thực thì ăn vào cho đủ theo nhu cầu, không ghê tởm. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập sau khi đạt được vật thực thì thọ dụng chỉ vừa đủ cho việc duy trì cơ thể, không ghê tởm. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của loài chó rừng già nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Mahākassapa nói đến:
‘Sau khi từ chỗ trú ngụ đi xuống, ta đã đi vào làng để khất thực. Có người đàn ông bị cùi đang ăn, một cách nghiêm chỉnh ta đã đứng gần gã ấy.
Người ấy với bàn tay bị lở loét đã dâng vắt cơm cho ta. Trong khi người ấy để vắt cơm vào, ngón tay của gã đã bị rụng xuống ở nơi ấy.
Và ta đã dựa vào chân của vách tường, rồi thọ dụng vắt cơm ấy. Ngay trong khi đang ăn, hoặc đã ăn xong, sự ghê tởm không có ở nơi ta.’
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài chó rừng già sau khi đạt được vật thực thì không xem xét: ‘Là tồi tàn hay hảo hạng.’ Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập sau khi đạt được vật thực thì không xem xét: ‘Là tồi tàn, hay hảo hạng, là đầy đủ, hay không đầy đủ,’ nên hoan hỷ với vật đã nhận được. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của loài chó rừng già nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Upasena Vaṅgantaputta nói đến:
‘Nên hoan hỷ với vật dầu tồi tàn, không nên mong mỏi nhiều vị nếm khác. Đối với vị bị thèm khát ở các vị nếm, thì tâm không thích thú trong việc tham thiền. Vị tự biết đủ với bất cứ vật này hay vật khác làm đầy đủ đời sống Sa-môn.’”
Câu hỏi về tính chất của loài chó rừng già là thứ sáu.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
6. ‘‘Bhante nāgasena, ‘jarasiṅgālassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, jarasiṅgālo bhojanaṃ paṭilabhitvā ajigucchamāno yāvadatthaṃ āharayati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena bhojanaṃ paṭilabhitvā ajigucchamānena sarīrayāpanamattameva paribhuñjitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, jarasiṅgālassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena mahākassapena –
“Venerable Nāgasena, you said that ‘two qualities of the old jackal should be adopted.’ What are those two qualities that should be adopted?” “Just as, great king, an old jackal, having obtained food, eats it without disgust to his satisfaction, so too, great king, a yogi engaged in meditation, having obtained food, should consume it without disgust merely for the maintenance of the body. This, great king, is the first quality of the old jackal that should be adopted. And this was spoken, great king, by the Elder Mahākassapa:”
6. – Tâu Đại đức Nāgasena, ngài đã nói rằng: ‘Nên thực hành theo hai đặc tính của con chó rừng già.’ Vậy hai đặc tính nào là hai đặc tính nên được thực hành theo?” – “Tâu Đại vương, ví như con chó rừng già, sau khi đã nhận được vật thực, nó ăn uống theo như ý muốn mà không ghê tởm. Tâu Đại vương, tương tự y như thế, vị hành giả tu tập thiền định, sau khi đã nhận được vật thực, cần phải thọ dụng chỉ vừa đủ để duy trì thân thể mà không có sự ghê tởm. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ nhất của con chó rừng già nên được thực hành theo. Tâu Đại vương, điều này đã được trưởng lão Mahākassapa nói đến:
‘‘‘Senāsanamhā oruyha, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ;
Bhuñjantaṃ purisaṃ kuṭṭhiṃ, sakkacca naṃ upaṭṭhahiṃ.
‘Having descended from my lodging, I entered the village for alms; I respectfully approached and attended upon a man with leprosy who was eating.
‘Sau khi đã đi xuống từ chỗ ở, ta đã đi vào làng để khất thực. Ta đã đứng gần một cách cung kính người đàn ông bị bệnh phong cùi đang ăn.
‘‘‘So me pakkena hatthena, ālopaṃ upanāmayi;
Ālopaṃ pakkhipantassa, aṅgulipettha chijjatha.
‘With his festering hand, he offered me a morsel of food; as he was placing the morsel, a finger broke off right there into the bowl.
‘Người ấy đã dâng cúng cho ta một vắt cơm bằng bàn tay lở loét. Trong khi người ấy đang đặt vắt cơm vào, một ngón tay đã bị đứt lìa ở tại nơi ấy.
‘‘‘Kuṭṭamūlañca nissāya, ālopaṃ taṃ abhuñjisaṃ;
Bhuñjamāne vā bhutte vā, jegucchaṃ me na vijjatī’ti.
‘Leaning against the base of a wall, I ate that morsel; and neither while eating it nor after having eaten was there any disgust in me.’
‘Và sau khi đã tựa vào chân tường, ta đã thọ dụng vắt cơm ấy. Trong khi đang ăn hoặc sau khi đã ăn xong, sự ghê tởm đã không hiện hữu nơi ta.’
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, jarasiṅgālo bhojanaṃ paṭilabhitvā na vicināti lūkhaṃ vā paṇītaṃ vāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena bhojanaṃ paṭilabhitvā na vicinitabbaṃ ‘lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā sampannaṃ vā asampannaṃ vā’ti, yathāladdhena santussitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, jarasiṅgālassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena upasenena vaṅgantaputtena –
“Furthermore, great king, an old jackal, having obtained food, does not discriminate whether it is coarse or fine. So too, great king, a yogi devoted to the practice, having obtained food, should not discriminate, thinking, ‘Is it coarse or fine, well-prepared or poorly prepared?’ He should be content with whatever he has received. This, great king, is the second quality of the old jackal that should be adopted. And this was spoken, great king, by the Elder Upasena Vaṅgantaputta:
– Hơn nữa, tâu Đại vương, con chó rừng già, sau khi đã nhận được vật thực, nó không phân biệt là thô xấu hay cao sang. Tâu Đại vương, tương tự y như thế, vị hành giả tu tập thiền định, sau khi đã nhận được vật thực, không nên phân biệt là: ‘Thô xấu hay cao sang, hay là đầy đủ hoặc không đầy đủ,’ cần phải biết đủ với những gì đã nhận được. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ hai của con chó rừng già nên được thực hành theo. Tâu Đại vương, điều này đã được trưởng lão Upasena, con trai của bà-la-môn Vaṅganta, nói đến:
‘‘‘Lūkhenapi ca santusse, nāññaṃ patthe rasaṃ bahuṃ;
Rasesu anugiddhassa, jhāne na ramate † mano;
Itarītarena santuṭṭho †, sāmaññaṃ paripūratī’’’ti.
‘One should be content even with coarse food, and not long for many other flavors. The mind of one greedy for flavors does not delight in jhāna. Content with whatever he gets, he fulfills the life of a recluse.’
‘Nên biết đủ ngay cả với vật thực thô xấu, không nên mong cầu nhiều vị khác. Tâm của người tham đắm các vị thì không hoan hỷ trong thiền định. Người biết đủ với bất cứ thứ gì nhận được sẽ làm viên mãn phận sự Sa-môn.’
Jarasiṅgālaṅgapañho chaṭṭho.
The Sixth Question on the Qualities of the Old Jackal.
Câu hỏi về các đặc tính của con chó rừng già thứ sáu.