Bản dịch
MIL 3.1.12 — I. ĐẠI PHẨM
12. Vīriyalakkhaṇapañha
Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, tấn có gì là tướng trạng?”
“Tâu đại vương, tấn có sự nâng đỡ là tướng trạng. Được nâng đỡ bởi tấn, tất cả các thiện pháp không bị suy giảm.”
“Xin ngài cho ví dụ.”
“Tâu đại vương, giống như khi ngôi nhà đang sụp đổ, người đàn ông nâng đỡ bằng thanh gỗ khác. Trong khi được nâng đỡ như vậy, ngôi nhà ấy không thể bị sụp đổ. Tâu đại vương, tương tợ y như thế, tấn có sự nâng đỡ là tướng trạng. Được nâng đỡ bởi tấn, tất cả các thiện pháp không bị suy giảm.”
“Xin ngài cho thêm ví dụ.”
“Tâu đại vương, giống như đội binh lớn có thể đánh tan đội binh nhỏ, vì thế có người báo cho đức vua, đức vua cho đội binh khác tiếp ứng, tiếp viện đội binh nhỏ, với đội binh tiếp viện ấy đội binh nhỏ có thể đánh tan đội binh lớn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế, tấn có sự nâng đỡ là tướng trạng. Được nâng đỡ bởi tấn, tất cả các thiện pháp không bị suy giảm. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này các tỳ khưu, có sự tinh tấn vị Thánh đệ tử từ bỏ pháp bất thiện, tu tập pháp thiện, từ bỏ pháp bị chê trách, tu tập pháp không bị chê trách, gìn giữ bản thân trong sạch.’”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, puriso gehe patante aññena dārunā upatthambheyya, upatthambhitaṃ santaṃ evaṃ taṃ gehaṃ na pateyya. Evameva kho, mahārāja, upatthambhanalakkhaṇaṃ vīriyaṃ, vīriyūpatthambhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyantī’’ti.
12. “Provide an illustration.” “Just as, great king, if a house were collapsing, a man might prop it up with another piece of timber; being thus propped up, that house would not fall. In the same way, great king, energy has the characteristic of supporting. All wholesome states supported by energy do not decline.”
– Xin ngài hãy cho một ví dụ. – Tâu Đại vương, ví như một người, khi ngôi nhà sắp sụp đổ, liền lấy một cây gỗ khác chống đỡ lên; được chống đỡ như vậy, ngôi nhà ấy sẽ không sụp đổ. Cũng vậy, tâu Đại vương, tinh tấn có trạng thái nâng đỡ; tất cả các thiện pháp được tinh tấn nâng đỡ thì không bị suy thoái.
‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, parittakaṃ senaṃ mahatī senā bhañjeyya, tato rājā aññamaññaṃ anussāreyya anupeseyya attano parittakāya senāya balaṃ anupadaṃ dadeyya, tāya saddhiṃ parittakā senā mahatiṃ senaṃ bhañjeyya. Evameva kho, mahārāja, upatthambhanalakkhaṇaṃ vīriyaṃ, vīriyūpatthambhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyanti. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā – ‘vīriyavā kho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti. Sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti. Suddhamattānaṃ pariharatī’’’ti.
12. “Provide a further illustration.” “This, too, great king, was spoken by the Blessed One: ‘Monks, an energetic noble disciple abandons the unwholesome and develops the wholesome; he abandons the blameworthy and develops the blameless; he maintains himself in purity.’”
– Xin ngài hãy cho thêm một ví dụ nữa. – Tâu Đại vương, ví như một đạo quân nhỏ bị một đạo quân lớn đánh bại, khi ấy nhà vua sẽ khích lệ, gửi thêm viện binh, tăng cường sức mạnh cho đạo quân nhỏ của mình; cùng với viện binh ấy, đạo quân nhỏ sẽ đánh bại được đạo quân lớn. Cũng vậy, tâu Đại vương, tinh tấn có trạng thái nâng đỡ; tất cả các thiện pháp được tinh tấn nâng đỡ thì không bị suy thoái. Tâu Đại vương, điều này cũng đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng: ‘Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có tinh tấn, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch.’
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
“Well said, venerable Nāgasena!”
– Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo.
Vīriyalakkhaṇapañho dvādasamo.
The Twelfth Question on the Characteristic of Energy.
Câu hỏi về trạng thái của tinh tấn, chương thứ mười hai.