Chuyện con người bán bò
Ngươi nay giống lá héo, Diêm sứ đang chờ ngươi, Ngươi đứng trước cửa chết, Ðường trường thiếu tư lương.
Bản dịch
DHP 235-255 — Phẩm Vết Nhơ
Malavagga
- Tiểu Bộ Kinh
- Kinh Pháp Cú
Phẩm Cấu Uế
Hãy tự làm hòn đảo, Tinh cần gấp, sáng suốt. Trừ cấu uế, thanh tịnh, Ðến Thánh địa chư Thiên.
Ðời ngươi nay sắp tàn, Tiến gần đến Diêm Vương. Giữa đường không nơi nghỉ, Ðường trường thiếu tư lương.
Hãy tự làm hòn đảo, Tinh cần gấp, sáng suốt. Trừ cấu uế, thanh tịnh, Chẳng trở lại sanh già.
Chuyện người Bà-la-môn tuần tự
Bậc trí theo tuần tự. Từng sát na trừ dần Như thợ vàng lọc bụi Trừ cấu uế nơi mình.
Chuyện Trưởng lão Tissa
Như sét từ sắt sinh, Sắt sanh lại ăn sắt, Cũng vậy, quá lợi dưỡng Tự nghiệp dẫn cõi ác.
Chuyện Trưởng lão Lāḷudāyī
Không tụng làm nhớp kinh, Không đứng dậy, bẩn nhà, Biếng nhác làm nhơ sắc, Phóng dật uế người canh.
Chuyện người chồng có vợ ngoại tình
Tà hạnh nhơ đàn bà, Xan tham nhớp kẻ thí, Ác pháp là vết nhơ, Ðời này và đời sau.
Trong hàng cầu uế ấy, Vô minh, nhơ tối thượng, Ðoạn nhơ ấy, tỳ-kheo, Thành bậc không uế nhiễm.
Chuyện Tỳ-kheo Cūḷasāri theo tà mạng
Dễ thay, sống không hổ Sống lỗ mãng như quạ, Sống công kích huyênh hoang, Sống liều lĩnh, nhiễm ô.
Khó thay, sống xấu hổ, Thường thường cầu thanh tịnh. Sống vô tư, khiêm tốn, Trong sạch và sáng suốt.
Chuyện 5 thiện nam tử
Ai ở đời sát sinh, Nói láo không chân thật, Ở đời lấy không cho, Qua lại với vợ người.
Uống rượu men, rượu nấu, Người sống đam mê vậy, Chính ngay tại đời này, Tự đào bới gốc mình.
Vậy người, hãy nên biết, Không chế ngự là ác, Chớ để tham phi pháp, Làm người đau khổ dài.
Chuyện Tỳ-kheo Tissa trẻ hay chê sự cúng dường
Do tín tâm, hỷ tâm Loài người mới bố thí. Ở đây ai bất mãn Người khác được ăn uống, Người ấy ngày hoặc đêm, Không đạt được tâm tịnh?
Ai cắt được, phá được, Tận gốc nhổ tâm ấy. Người ấy ngày hoặc đêm, Tất đến được tâm định.
Chuyện 5 thiện nam tử
Lửa nào bằng lửa tham! Chấp nào bằng sân hận! Lưới nào bằng lưới si! Sông nào bằng sông ái!
Chuyện Trưởng Giả Meṇḍaka (Miên Dương)
Dễ thay thấy lỗi người, Lỗi mình thấy mới khó. Lỗi người ta phanh tìm, Như sàng trấu trong gạo. Còn lỗi mình, che đậy, Như kẻ gian dấu bài.
Chuyện Trưởng lão Ujjhānasaññī (Ưa Bắt Lỗi)
Ai thấy lỗi của người, Thường sanh lòng chỉ trích, Người ấy lậu hoặc tăng, Rất xa lậu hoặc diệt.
Chuyện du sĩ Subhadda
Hư không, không dấu chân, Ngoài đây, không sa môn, Chúng sanh thích hý luận, Như Lai, hý luận trừ.
Hư không, không dấu chân, Ngoài đây, không sa môn. Các hành không thường trú, Chư Phật không dao động.
Hết phẩm Cấu Uế
Bản dịch: HT. Thích Minh Châu
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: HT. Thích Minh Châu
- Khuddakanikāya
- Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Kinh Pháp Cú
Malavagga
18. Stains
Phẩm Cấu Uế
Goghātakaputtavatthu
Chuyện con người bán bò
Paṇḍupalāsova dānisi,
Today you’re like a withered leaf,
Ngươi nay giống lá héo,
Yamapurisāpi ca te upaṭṭhitā;
Yama’s men await you.
Diêm sứ đang chờ ngươi,
Uyyogamukhe ca tiṭṭhasi,
You stand at the departure gates,
Ngươi đứng trước cửa chết,
Pātheyyampi ca te na vijjati.
yet you have no supplies for the road.
Ðường trường thiếu tư lương.
So karohi dīpamattano,
Make an island of yourself!
Hãy tự làm hòn đảo,
Khippaṁ vāyama paṇḍito bhava;
Swiftly strive, learn to be wise!
Tinh cần gấp, sáng suốt.
Niddhantamalo anaṅgaṇo,
Purged of stains, flawless,
Trừ cấu uế, thanh tịnh,
Dibbaṁ ariyabhūmiṁ upehisi.
you’ll go to the heavenly realm of the noble ones.
Ðến Thánh địa chư Thiên.
Upanītavayo ca dānisi,
You’ve journeyed the stages of life,
Ðời ngươi nay sắp tàn,
Sampayātosi yamassa santikaṁ;
and now you set out to meet Yama.
Tiến gần đến Diêm Vương.
Vāso te natthi antarā,
Along the way there’s nowhere to stay,
Giữa đường không nơi nghỉ,
Pātheyyampi ca te na vijjati.
yet you have no supplies for the road.
Ðường trường thiếu tư lương.
So karohi dīpamattano,
Make an island of yourself!
Hãy tự làm hòn đảo,
Khippaṁ vāyama paṇḍito bhava;
Swiftly strive, learn to be wise!
Tinh cần gấp, sáng suốt.
Niddhantamalo anaṅgaṇo,
Purged of stains, flawless,
Trừ cấu uế, thanh tịnh,
Na punaṁ jātijaraṁ upehisi.
you’ll not come again to rebirth and old age.
Chẳng trở lại sanh già.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Chuyện người Bà-la-môn tuần tự
Anupubbena medhāvī,
A smart person would purge
Bậc trí theo tuần tự.
thokaṁ thokaṁ khaṇe khaṇe;
their own stains gradually,
Từng sát na trừ dần
Kammāro rajatasseva,
bit by bit, moment by moment,
Như thợ vàng lọc bụi
niddhame malamattano.
like a smith smelting silver.
Trừ cấu uế nơi mình.
Tissattheravatthu
Chuyện Trưởng lão Tissa
Ayasāva malaṁ samuṭṭhitaṁ,
It is the rust born on the iron
Như sét từ sắt sinh,
Tatuṭṭhāya tameva khādati;
that eats away the place it arose.
Sắt sanh lại ăn sắt,
Evaṁ atidhonacārinaṁ,
And so it is their own deeds
Cũng vậy, quá lợi dưỡng
Sāni kammāni nayanti duggatiṁ.
that lead the overly-ascetic to a bad place.
Tự nghiệp dẫn cõi ác.
Lāḷudāyīvatthu
Chuyện Trưởng lão Lāḷudāyī
Asajjhāyamalā mantā,
Not rehearsing is the stain of hymns.
Không tụng làm nhớp kinh,
anuṭṭhānamalā gharā;
The stain of houses is neglect.
Không đứng dậy, bẩn nhà,
Malaṁ vaṇṇassa kosajjaṁ,
Laziness is the stain of beauty.
Biếng nhác làm nhơ sắc,
pamādo rakkhato malaṁ.
A guard’s stain is negligence.
Phóng dật uế người canh.
Aññatarakulaputtavatthu
Chuyện người chồng có vợ ngoại tình
Malitthiyā duccaritaṁ,
Misconduct is a woman’s stain.
Tà hạnh nhơ đàn bà,
maccheraṁ dadato malaṁ;
A giver’s stain is stinginess.
Xan tham nhớp kẻ thí,
Malā ve pāpakā dhammā,
Bad qualities are a stain
Ác pháp là vết nhơ,
asmiṁ loke paramhi ca.
in this world and the next.
Ðời này và đời sau.
Tato malā malataraṁ,
But a worse stain than these
Trong hàng cầu uế ấy,
avijjā paramaṁ malaṁ;
is ignorance, the worst stain of all.
Vô minh, nhơ tối thượng,
Etaṁ malaṁ pahantvāna,
Having given up that stain,
Ðoạn nhơ ấy, tỳ-kheo,
nimmalā hotha bhikkhavo.
be without stains, mendicants!
Thành bậc không uế nhiễm.
Cūḷasāribhikkhuvatthu
Chuyện Tỳ-kheo Cūḷasāri theo tà mạng
Sujīvaṁ ahirikena,
Life is easy for the shameless.
Dễ thay, sống không hổ
kākasūrena dhaṁsinā;
With all the rude courage of a crow,
Sống lỗ mãng như quạ,
Pakkhandinā pagabbhena,
they live pushy,
Sống công kích huyênh hoang,
saṅkiliṭṭhena jīvitaṁ.
rude, and corrupt.
Sống liều lĩnh, nhiễm ô.
Hirīmatā ca dujjīvaṁ,
Life is hard for the conscientious,
Khó thay, sống xấu hổ,
niccaṁ sucigavesinā;
always seeking purity,
Thường thường cầu thanh tịnh.
Alīnenāppagabbhena,
neither clinging nor rude,
Sống vô tư, khiêm tốn,
suddhājīvena passatā.
pure of livelihood and discerning.
Trong sạch và sáng suốt.
Pañcaupāsakavatthu
Chuyện 5 thiện nam tử
Yo pāṇamatipāteti,
Take anyone in this world
Ai ở đời sát sinh,
musāvādañca bhāsati;
who kills living creatures,
Nói láo không chân thật,
Loke adinnamādiyati,
speaks falsely, steals,
Ở đời lấy không cho,
paradārañca gacchati.
commits adultery,
Qua lại với vợ người.
Surāmerayapānañca,
and indulges in drinking
Uống rượu men, rượu nấu,
yo naro anuyuñjati;
beer and wine.
Người sống đam mê vậy,
Idheva meso lokasmiṁ,
Right here they dig up
Chính ngay tại đời này,
mūlaṁ khaṇati attano.
the root of their own self.
Tự đào bới gốc mình.
Evaṁ bho purisa jānāhi,
Know this, my man:
Vậy người, hãy nên biết,
pāpadhammā asaññatā;
they are unrestrained and wicked.
Không chế ngự là ác,
Mā taṁ lobho adhammo ca,
Don’t let that greed and unrighteousness
Chớ để tham phi pháp,
ciraṁ dukkhāya randhayuṁ.
inflict pain on you for long.
Làm người đau khổ dài.
Tissadaharavatthu
Chuyện Tỳ-kheo Tissa trẻ hay chê sự cúng dường
Dadāti ve yathāsaddhaṁ,
The people give according to their faith,
Do tín tâm, hỷ tâm
yathāpasādanaṁ jano;
according to their confidence.
Loài người mới bố thí.
Tattha yo ca maṅku bhavati,
If you get upset over that,
Ở đây ai bất mãn
paresaṁ pānabhojane;
over others’ food and drink,
Người khác được ăn uống,
Na so divā vā rattiṁ vā,
you’ll not, by day or by night,
Người ấy ngày hoặc đêm,
samādhimadhigacchati.
become immersed in samādhi.
Không đạt được tâm tịnh?
Yassa cetaṁ samucchinnaṁ,
Those who have cut that out,
Ai cắt được, phá được,
mūlaghaccaṁ samūhataṁ;
dug it up at the root, eradicated it,
Tận gốc nhổ tâm ấy.
Sa ve divā vā rattiṁ vā,
they will, by day or by night,
Người ấy ngày hoặc đêm,
samādhimadhigacchati.
become immersed in samādhi.
Tất đến được tâm định.
Pañcaupāsakavatthu
Chuyện 5 thiện nam tử
Natthi rāgasamo aggi,
There is no fire like greed,
Lửa nào bằng lửa tham!
natthi dosasamo gaho;
no crime like hate,
Chấp nào bằng sân hận!
Natthi mohasamaṁ jālaṁ,
no net like delusion,
Lưới nào bằng lưới si!
natthi taṇhāsamā nadī.
no river like craving.
Sông nào bằng sông ái!
Meṇḍakaseṭṭhivatthu
Chuyện Trưởng Giả Meṇḍaka (Miên Dương)
Sudassaṁ vajjamaññesaṁ,
It’s easy to see the faults of others,
Dễ thay thấy lỗi người,
attano pana duddasaṁ;
hard to see one’s own.
Lỗi mình thấy mới khó.
Paresaṁ hi so vajjāni,
For the faults of others
Lỗi người ta phanh tìm,
opunāti yathā bhusaṁ;
are tossed high like hay,
Như sàng trấu trong gạo.
Attano pana chādeti,
while one’s own are hidden,
Còn lỗi mình, che đậy,
kaliṁva kitavā saṭho.
as a cheat hides a bad hand.
Như kẻ gian dấu bài.
Ujjhānasaññittheravatthu
Chuyện Trưởng lão Ujjhānasaññī (Ưa Bắt Lỗi)
Paravajjānupassissa,
When you look for the flaws of others,
Ai thấy lỗi của người,
niccaṁ ujjhānasaññino;
always finding fault,
Thường sanh lòng chỉ trích,
Āsavā tassa vaḍḍhanti,
your defilements only grow,
Người ấy lậu hoặc tăng,
ārā so āsavakkhayā.
you’re far from ending defilements.
Rất xa lậu hoặc diệt.
Subhaddaparibbājakavatthu
Chuyện du sĩ Subhadda
Ākāseva padaṁ natthi,
In the atmosphere there is no track,
Hư không, không dấu chân,
samaṇo natthi bāhire;
there’s no true ascetic outside here.
Ngoài đây, không sa môn,
Papañcābhiratā pajā,
People enjoy proliferation,
Chúng sanh thích hý luận,
nippapañcā tathāgatā.
the Realized Ones are free of proliferation.
Như Lai, hý luận trừ.
Ākāseva padaṁ natthi,
In the atmosphere there is no track,
Hư không, không dấu chân,
samaṇo natthi bāhire;
there’s no true ascetic outside here.
Ngoài đây, không sa môn.
Saṅkhārā sassatā natthi,
No conditions last forever,
Các hành không thường trú,
natthi buddhānamiñjitaṁ.
the Awakened Ones are not shaken.
Chư Phật không dao động.
Malavaggo aṭṭhārasamo.
Hết phẩm Cấu Uế