4. 4. Kinh Nandaka

4. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Nandaka đang ở trong giảng đường, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, và làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu. Rồi Thế Tôn, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi nơi độc cư, đi đến giảng đường; sau khi đến, Ngài đứng bên ngoài cổng, chờ đợi pháp thoại kết thúc. Rồi Thế Tôn, khi biết pháp thoại đã kết thúc, bèn hắng giọng và gõ vào cửa. Các Tỳ khưu ấy đã mở cửa cho Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn đi vào giảng đường và ngồi xuống chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Nandaka: 'Này Nandaka, bài pháp này của ông thuyết cho các Tỳ khưu thật là dài. Lưng của Ta đã mỏi khi đứng bên ngoài cổng chờ đợi pháp thoại kết thúc.'

Khi được nói vậy, Tôn giả Nandaka, với vẻ bối rối, bạch với Thế Tôn: 'Bạch Thế Tôn, chúng con thật không biết rằng Thế Tôn đang đứng bên ngoài cổng. Bạch Thế Tôn, nếu chúng con đã biết rằng Thế Tôn đang đứng bên ngoài cổng, thì chúng con đã không thuyết dài đến như vậy.'

Rồi Thế Tôn, khi biết Tôn giả Nandaka đang có vẻ bối rối, bèn nói với Tôn giả Nandaka: 'Lành thay, lành thay, Nandaka! Này Nandaka, thật là thích hợp cho các thiện nam tử như các ông, những người vì lòng tin đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, việc các ông cùng nhau ngồi lại với pháp thoại. Này Nandaka, khi các ông tụ họp, có hai việc nên làm: hoặc là pháp thoại, hoặc là sự im lặng thánh thiện. Này Nandaka, một Tỳ khưu có tín, nhưng không có giới. Như vậy, vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy. Phương diện ấy cần được vị ấy làm cho trọn vẹn: 'Làm sao để ta vừa có tín, vừa có giới?' Và này Nandaka, khi nào một Tỳ khưu vừa có tín, vừa có giới, như vậy vị ấy là trọn vẹn ở phương diện ấy.

Này Nandaka, một Tỳ khưu có tín và có giới, nhưng không đạt được định tâm nội tại. Như vậy, vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy. Phương diện ấy cần được vị ấy làm cho trọn vẹn: 'Làm sao để ta vừa có tín, vừa có giới, và vừa đạt được định tâm nội tại?' Và này Nandaka, khi nào một Tỳ khưu vừa có tín, vừa có giới, và vừa đạt được định tâm nội tại, như vậy vị ấy là trọn vẹn ở phương diện ấy.

Này Nandaka, một Tỳ khưu có tín, có giới, và đạt được định tâm nội tại, nhưng không đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng. Như vậy, vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy. Ví như, này Nandaka, có một con vật bốn chân. Một chân của nó bị yếu kém, thiếu sót. Như vậy, nó không trọn vẹn ở phương diện ấy. Cũng vậy, này Nandaka, một Tỳ khưu có tín, có giới, và đạt được định tâm nội tại, nhưng không đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng. Như vậy, vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy. Phương diện ấy cần được vị ấy làm cho trọn vẹn: 'Làm sao để ta vừa có tín, vừa có giới, vừa đạt được định tâm nội tại, và vừa đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng?'

Và này Nandaka, khi nào một Tỳ khưu vừa có tín, vừa có giới, vừa đạt được định tâm nội tại, và vừa đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng, như vậy vị ấy là trọn vẹn ở phương diện ấy.' Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói vậy, bậc Thiện Thệ đứng dậy khỏi chỗ ngồi và đi vào tịnh xá.

Rồi Tôn giả Nandaka, không lâu sau khi Thế Tôn rời đi, đã nói với các Tỳ khưu: 'Này chư Hiền, vừa rồi Thế Tôn, sau khi đã tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, thanh tịnh qua bốn phương diện, đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi và đi vào tịnh xá: 'Này Nandaka, một Tỳ khưu có tín, nhưng không có giới. Như vậy, vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy. Phương diện ấy cần được vị ấy làm cho trọn vẹn: 'Làm sao để ta vừa có tín, vừa có giới?' Và này Nandaka, khi nào một Tỳ khưu vừa có tín, vừa có giới, như vậy vị ấy là trọn vẹn ở phương diện ấy. Này Nandaka, một Tỳ khưu có tín và có giới, nhưng không đạt được định tâm nội tại... (lược)... và đạt được định tâm nội tại, nhưng không đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng, như vậy vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy. Ví như, này Nandaka, có một con vật bốn chân, một chân của nó bị yếu kém, thiếu sót, như vậy nó không trọn vẹn ở phương diện ấy. Cũng vậy, này Nandaka, một Tỳ khưu có tín, có giới, và đạt được định tâm nội tại, nhưng không đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng, như vậy vị ấy không trọn vẹn ở phương diện ấy, phương diện ấy cần được vị ấy làm cho trọn vẹn: 'Làm sao để ta vừa có tín, vừa có giới, vừa đạt được định tâm nội tại, và vừa đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng?' Và này Nandaka, khi nào một Tỳ khưu vừa có tín, vừa có giới, vừa đạt được định tâm nội tại, và vừa đạt được tuệ quán các pháp thuộc tăng thượng, như vậy vị ấy là trọn vẹn ở phương diện ấy.'

Này chư hiền, có năm lợi ích này trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp. Thế nào là năm? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Này chư hiền, khi nào vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, thì khi ấy vị ấy được Bậc Đạo Sư yêu mến, quý trọng, kính nể, và đáng được phát triển. Này chư hiền, đây là lợi ích thứ nhất trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Này chư hiền, khi nào vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu... cho đến... vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh, thì khi ấy vị ấy trở thành người thông hiểu ý nghĩa và thông hiểu pháp trong giáo pháp ấy. Này chư hiền, đây là lợi ích thứ hai trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Này chư hiền, khi nào vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu... cho đến... vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh, thì khi ấy vị ấy dùng trí tuệ thấy và thâm nhập vào nghĩa cú sâu xa trong giáo pháp ấy. Này chư hiền, đây là lợi ích thứ ba trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu... cho đến... vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh. Này chư hiền, khi nào vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu... cho đến... vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh, thì khi ấy các vị đồng phạm hạnh tán thán vị ấy một cách cao thượng rằng: ‘Chắc chắn vị tôn giả này đã đắc chứng hoặc sẽ đắc chứng.’ Này chư hiền, đây là lợi ích thứ tư trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Này chư hiền, khi nào vị tỳ khưu thuyết pháp cho các vị tỳ khưu, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; vị ấy tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, thì ở đó, những vị tỳ khưu nào là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống với mong muốn đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược, sau khi nghe pháp ấy, các vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt được điều chưa đạt, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. Còn những vị tỳ khưu nào ở đó là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, sau khi nghe pháp ấy, các vị ấy sống chuyên tâm vào sự an trú trong hạnh phúc hiện tại. Này chư hiền, đây là lợi ích thứ năm trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp. Này chư hiền, đây chính là năm lợi ích trong việc đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp.