- Aṅguttara Nikāya 8.49
- 5. Uposathavagga
Bản dịch
AN 8.49 — Ở Ðời Này
Paṭhamaidhalokikasutta
TTC 1Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvavatthì, tại Ðông viên, lâu đài mẹ của Migàrà. Rồi Visàkhà, mẹ của Migàrà đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Visàkhà, mẹ của Migàrà đang ngồi một bên:
TTC 2—Này Visàkhà, đầy đủ bốn pháp, nữ nhân thành tựu sự chiến thắng ở đời này. Ðời này rơi vào tầm tay của nàng. Thế nào là bốn?
TTC 3Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân có khả năng khéo làm các công việc, biết thâu nhiếp các người phục vụ, sở hành vừa ý chồng, biết giữ gìn tài sản cất chứa. Này Visàkhà, thế nào là nữ nhân có khả năng khéo làm các công việc?
TTC 4Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân phàm có những công việc trong nhà, thuộc về len hay vải bông, ở đây, nữ nhân ấy thông thạo, không biếng nhác, tự tìm phương pháp làm, vừa đủ để tự mình làm, vừa đủ để sắp đặt người làm. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân có khả năng khéo làm những công việc. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân biết thâu nhiếp các người phục vụ?
TTC 5Ở đây, này Visàkhà, trong nhà người chồng, phàm có nô tỳ nào, hay người đưa tin, hay người công thợ, nữ nhân biết công việc của họ với công việc đã làm, biết sự thiếu xót của họ với công việc không làm; biết sức mạnh hay sức không mạnh của những người đau bệnh; biết chia các đồ ăn, loại cứng và loại mềm, mỗi người tùy theo từng phần của mình. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân biết thâu nhiếp những người phục vụ. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân sở hành vừa ý chồng?
TTC 6Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân, những gì người chồng không vừa ý, dầu cho có vì sanh mạng, nàng cũng không làm. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân sở hành vừa ý chồng. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân biết giữ gìn tài sản thâu hoạch được?
TTC 7Ở đây, này Visàkhà, Phàm có tiền bạc, lúa gạo, bạc và vàng người chồng đem về, nữ nhân ấy bảo vệ, phòng hộ chúng, giữ gìn để khỏi bọn ăn trộm, ăn cắp, kẻ uống rượu, kẻ phá hoại. Như vậy, là nữ nhân biết giữ gìn tài sản thâu hoạch được.
Thành tựu bốn pháp này, này Visàkhà, nữ nhân thành tựu với sự chiến thắng ở đời. Ðời nay rơi vào trong tầm tay của nàng.
TTC 8Này Visàkhà, đầy đủ bốn pháp, nữ nhân thành tựu sự chiến thắng ở đời sau. Ðời sau rơi vào tầm tay của nàng. Thế nào là bốn?
TTC 9Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân đầy đủ lòng tin, đầy đủ giới đức, đầy đủ bố thí, đầy đủ trí tuệ. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân đầy đủ lòng tin?
TTC 10Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: “Ðây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn “. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân đầy đủ lòng tin. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân đầy đủ giới đức?
TTC 11Ở đây, này Visàkhà, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân đầy đủ giới đức. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân đầy đủ bố thí?
TTC 12Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân sống ở gia đình với tâm tư từ bỏ cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, với bàn tay cởi mở, vui thích từ bỏ, sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu, vui thích chia xẻ các vật dụng bố thí. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân đầy đủ bố thí. Và này Visàkhà, thế nào là nữ nhân đầy đủ trí tuệ?
TTC 13Ở đây, này Visàkhà, nữ nhân có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với Thánh thể nhập đưa đến chơn chánh đoạn diệt khổ đau. Như vậy, này Visàkhà, là nữ nhân đầy đủ trí tuệ.
Thành tựu bốn pháp này, này Visàkhà, nữ nhân thành tựu sự chiến thắng ở đời sau. Ðời sau rơi vào trong tầm tay của nàng.
Khéo làm các công việc
Thâu nhiếp người phục vụ
Sở hành vừa ý chồng
Giữ gìn của cất chứa
Ðầy đủ tín và giới
Bố thí, không xan tham
Rửa sạch đường thượng đạo
Ðến đời sau an lành
Như vậy là tám pháp
Nữ nhân có đầy đủ
Ðược gọi bậc có giới
Trú pháp, nói chân thật
Ðủ mười sáu hành tướng
Thành tựu tám chi phần
Nữ cư sĩ như vậy
Với giới hạnh đầy đủ
Sanh làm vị Thiên nữ
Với thân thật khả ái.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Numbered Discourses 8.49
- 5. Sabbath
Winning in This Life (1st)
9. Kinh Thứ Nhất Về Đời Này
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami …pe…. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery. Then Visākhā, Migāra’s mother, went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to her:
49. Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, ở Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, Visākhā, mẹ của Migāra, đi đến chỗ Thế Tôn... cho đến... Sau khi ngồi xuống một bên, Thế Tôn nói với Visākhā, mẹ của Migāra, như sau:
“Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti. Katamehi catūhi? Idha, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti, saṅgahitaparijano, bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
“Visākhā, a lady who has four qualities is practicing to win in this life, and she succeeds at it. What four? It’s when a lady is well-organized at work, manages the domestic help, acts lovingly toward her husband, and preserves his earnings.
Này Visākhā, người phụ nữ nào hội đủ bốn pháp sẽ thực hành để chinh phục đời này, và đời này sẽ được nàng thành tựu. Bốn pháp ấy là gì? Ở đây, này Visākhā, người phụ nữ khéo léo trong công việc, khéo quản lý những người tùy tùng, làm những điều đẹp lòng chồng, và gìn giữ tài sản do chồng làm ra.
Kathañca, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti? Idha, visākhe, mātugāmo ye te bhattu abbhantarā kammantā—uṇṇāti vā kappāsāti vā—tattha dakkhā hoti analasā tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti.
And how is a lady well-organized at work? It’s when she’s deft and tireless in doing domestic duties for her husband, such as knitting and sewing. She understands how to go about things in order to complete and organize the work. That’s how a lady is well-organized at work.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ khéo léo trong công việc? Ở đây, này Visākhā, đối với những công việc nội trợ của chồng, như là làm len hay dệt vải, người phụ nữ ấy khéo léo, không lười biếng, có trí suy xét về phương pháp để thực hiện, có khả năng làm và có khả năng sắp đặt. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ khéo léo trong công việc.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti? Idha, visākhe, mātugāmo yo so bhattu abbhantaro antojano—dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā—tesaṁ katañca katato jānāti akatañca akatato jānāti, gilānakānañca balābalaṁ jānāti khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajati. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti.
And how does a lady manage the domestic help? It’s when she knows what work her husband’s domestic bondservants, servants, and workers have completed, and what they’ve left incomplete. She knows who is sick, and who is fit or unwell. She distributes to each a fair portion of fresh and cooked foods. That’s how a lady manages the domestic help.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ khéo quản lý những người tùy tùng? Ở đây, này Visākhā, đối với những người nội nhân của chồng, hoặc là người hầu, hoặc là người phục dịch, hoặc là người làm công, nàng biết việc gì đã làm là đã làm, việc gì chưa làm là chưa làm; nàng biết sức khỏe hay yếu đuối của những người bệnh; và nàng phân phát vật thực cứng và vật thực mềm cho họ theo phần riêng của mỗi người. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ khéo quản lý những người tùy tùng.
Kathañca, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati? Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattu amanāpasaṅkhātaṁ taṁ jīvitahetupi na ajjhācarati. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati.
And how does a lady act lovingly toward her husband? It’s when a lady would not transgress in any way that her husband would not consider agreeable, even for the sake of her own life. That’s how a lady acts lovingly toward her husband.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ làm những điều đẹp lòng chồng? Ở đây, này Visākhā, người phụ nữ không làm điều gì được xem là không đẹp lòng chồng, ngay cả vì lý do tánh mạng. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ làm những điều đẹp lòng chồng.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati? Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattā āharati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā taṁ ārakkhena guttiyā sampādeti, tattha ca hoti adhuttī athenī asoṇḍī avināsikā. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.
And how does a lady preserve his earnings? It’s when she ensures that any income her husband earns is guarded and protected, whether money, grain, silver, or gold. She doesn’t overspend, steal, waste, or lose it. That’s how a lady preserves his earnings.
A lady who possesses these four qualities is practicing to win in this life, and she succeeds at it.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ gìn giữ tài sản do chồng làm ra? Ở đây, này Visākhā, tài sản, hoặc lúa gạo, hoặc bạc, hoặc vàng mà người chồng mang về, nàng gìn giữ, bảo vệ cho được chu toàn. Và đối với tài sản ấy, nàng không phải là người đam mê cờ bạc, không phải là kẻ trộm cắp, không phải là người nghiện rượu, không phải là người phá hoại. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ gìn giữ tài sản do chồng làm ra. Này Visākhā, người phụ nữ nào hội đủ bốn pháp này sẽ thực hành để chinh phục đời này, và đời này sẽ được nàng thành tựu.
Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hoti. Katamehi catūhi? Idha, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti, sīlasampanno hoti, cāgasampanno hoti, paññāsampanno hoti.
A lady who has four qualities is practicing to win in the next life, and she succeeds at it. What four? It’s when a lady is accomplished in faith, ethics, generosity, and wisdom.
Này Visākhā, người phụ nữ nào hội đủ bốn pháp sẽ thực hành để chinh phục đời sau, và đời sau sẽ được nàng thành tựu. Bốn pháp ấy là gì? Ở đây, này Visākhā, người phụ nữ có đầy đủ tín, có đầy đủ giới, có đầy đủ thí, có đầy đủ tuệ.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti.
And how is a lady accomplished in faith? It’s when a lady has faith in the Realized One’s awakening: ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ That’s how a lady is accomplished in faith.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ có đầy đủ tín? Ở đây, này Visākhā, người phụ nữ có lòng tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn’. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ có đầy đủ tín.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti.
And how is a lady accomplished in ethics? It’s when a lady doesn’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor. That’s how a lady is accomplished in ethics.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ có đầy đủ giới? Ở đây, này Visākhā, người phụ nữ từ bỏ sát sanh... cho đến... từ bỏ việc dùng các loại rượu và chất say là nguyên nhân của sự dể duôi. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ có đầy đủ giới.
Kathañca, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti.
And how is a lady accomplished in generosity? It’s when she lives at home with heart rid of the stain of stinginess, freely generous, open-handed, loving to let go, committed to charity, loving to give and to share. That’s how a lady is accomplished in generosity.
Và này Visākhā, thế nào là người phụ nữ có đầy đủ thí? Ở đây, này Visākhā, nàng sống tại gia với tâm không còn vết nhơ của keo kiệt, rộng rãi bố thí, bàn tay sẵn sàng, ưa thích xả ly, xứng đáng để được cầu xin, ưa thích việc cho và chia sẻ. Như vậy, này Visākhā, là người phụ nữ có đầy đủ thí.
Kathañca, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo paññavā hoti …pe… evaṁ kho, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hotīti.
And how is a lady accomplished in wisdom? It’s when a lady is wise. She has the wisdom of arising and passing away which is noble, penetrative, and leads to the complete ending of suffering. That’s how a lady is accomplished in wisdom.
A lady who possesses these four qualities is practicing to win in the next life, and she succeeds at it.
Này Visākhā, thế nào là người phụ nữ được thành tựu trí tuệ? Này Visākhā, ở đây, người phụ nữ có trí tuệ... vân vân... Này Visākhā, như vậy là người phụ nữ được thành tựu trí tuệ. Này Visākhā, người phụ nữ nào thành tựu bốn pháp này là người thực hành để chinh phục đời sau, là người đã nỗ lực cho đời sau.
Susaṁvihitakammantā, saṅgahitaparijjanā; Bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
She’s organized at work, and manages the domestic help. She’s agreeable to her husband, and preserves his wealth.
Khéo léo trong công việc, biết thu phục người thân cận; làm điều hài lòng cho chồng, giữ gìn tài sản đã được thu hoạch.
Saddhā sīlena sampannā, vadaññū vītamaccharā; Niccaṁ maggaṁ visodheti, sotthānaṁ samparāyikaṁ.
Faithful, accomplished in ethics, bountiful, rid of stinginess, she always purifies the path to well-being in lives to come.
Thành tựu tín và giới, rộng rãi, không có keo kiệt; luôn luôn thanh lọc con đường an ổn cho đời sau.
Iccete aṭṭha dhammā ca, yassā vijjanti nāriyā; Tampi sīlavatiṁ āhu, dhammaṭṭhaṁ saccavādiniṁ.
And so, a lady in whom these eight qualities are found is known as virtuous, firmly principled, and truthful.
Người phụ nữ nào có được tám pháp này, người ấy được gọi là người có giới, sống trong Chánh pháp, nói lời chân thật.
Soḷasākārasampannā, Aṭṭhaṅgasusamāgatā; Tādisī sīlavatī upāsikā, Upapajjati devalokaṁ manāpan”ti.
Navamaṁ.
Accomplished in sixteen respects, complete with the eight factors, a virtuous laywoman such as she is reborn in the realm of the Agreeable Gods.”
Người nữ cận sự có giới như vậy, thành tựu mười sáu phương diện, hội đủ tám chi phần, sẽ được sanh vào cõi trời khả ái. (Kinh thứ chín)