10. Kinh Nandamātā

53. Tôi nghe như vầy—Một thời, Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Mahāmoggallāna đang du hành ở Dakkhiṇāgiri cùng với đại chúng Tỳ khưu. Vào lúc ấy, nữ cư sĩ Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī, vào lúc rạng đông, đã thức dậy và tụng đọc Pārāyana bằng giọng ngân.

Vào lúc ấy, Đại vương Vessavaṇa đang đi từ phương bắc đến phương nam vì một công việc nào đó. Đại vương Vessavaṇa đã nghe thấy tiếng nữ cư sĩ Nandamātā tụng đọc Pārāyana, và sau khi nghe, ngài đã dừng lại, chờ đợi cho đến khi bài kinh kết thúc.

Khi ấy, nữ cư sĩ Nandamātā, sau khi tụng đọc Pārāyana, đã im lặng. Bấy giờ, Đại vương Vessavaṇa, biết rằng bài kinh của nữ cư sĩ Nandamātā đã kết thúc, liền tán thán: “Lành thay, này hiền muội! Lành thay, này hiền muội!” “Thưa ngài mặt phúc, ngài là ai vậy?” “Này hiền muội, ta là anh của muội, Đại vương Vessavaṇa.” “Lành thay, thưa ngài mặt phúc. Nếu vậy, bài pháp mà tôi vừa tụng đọc này, xin hãy là món quà hiếu khách dành cho ngài.” “Lành thay, này hiền muội! Mong rằng đây sẽ là món quà hiếu khách dành cho ta. Và ngày mai, Tăng chúng do Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Moggallāna dẫn đầu sẽ đến Veḷukaṇḍaka mà chưa dùng bữa sáng. Sau khi phục vụ Tăng chúng ấy, xin hãy hồi hướng phước báu cho ta. Đó cũng sẽ là món quà hiếu khách dành cho ta.”

Bấy giờ, nữ cư sĩ Nandamātā, sau khi đêm ấy trôi qua, đã cho chuẩn bị các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm, tại nhà của mình. Bấy giờ, Tăng chúng do Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Moggallāna dẫn đầu, chưa dùng điểm tâm, đã đi đến Veḷukaṇḍaka. Bấy giờ, nữ cư sĩ Nandamātā gọi một người đàn ông đến và nói: 'Này ông, hãy đến đây. Ông hãy đi đến tu viện và báo thời gian cho Tăng chúng rằng: 'Bạch chư Tôn giả, đã đến giờ, vật thực tại nhà của thí chủ Nandamātā đã được chuẩn bị xong.' 'Vâng, thưa bà.' Người đàn ông ấy vâng lời nữ cư sĩ Nandamātā, đi đến tu viện và báo thời gian cho Tăng chúng: 'Bạch chư Tôn giả, đã đến giờ, vật thực tại nhà của thí chủ Nandamātā đã được chuẩn bị xong.' Bấy giờ, Tăng chúng do Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Moggallāna dẫn đầu, vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi đến nhà của nữ cư sĩ Nandamātā; sau khi đến, các vị đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Bấy giờ, nữ cư sĩ Nandamātā đã tự tay dâng cúng và thỉnh mời Tăng chúng do Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Moggallāna dẫn đầu dùng các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm, cho đến khi các vị hài lòng.

Bấy giờ, nữ cư sĩ Nandamātā, sau khi thấy Tôn giả Sāriputta đã dùng xong, tay đã rời khỏi bát, liền ngồi xuống một bên. Tôn giả Sāriputta nói với nữ cư sĩ Nandamātā đang ngồi một bên rằng: 'Này Nandamātā, ai đã báo cho bà biết về việc Tăng chúng sẽ đến?'

Bạch Tôn giả, hôm nay, vào lúc rạng đông, con thức dậy sớm, tụng kinh Pārāyana thành tiếng, rồi im lặng. Bấy giờ, bạch Tôn giả, đại vương Vessavaṇa, biết được con vừa tụng xong bài pháp, đã tán thán rằng: 'Lành thay, này hiền muội! Lành thay, này hiền muội!' Con hỏi: 'Thưa ngài mặt hiền, ngài là ai vậy?' 'Này hiền muội, ta là anh của muội, đại vương Vessavaṇa.' 'Lành thay, thưa ngài mặt hiền, vậy thì bài pháp mà con vừa tụng đây, xin hãy là món quà hiếu khách dành cho ngài.' 'Lành thay, này hiền muội, mong rằng đó là món quà hiếu khách dành cho ta. Và ngày mai, Tăng chúng do Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Moggallāna dẫn đầu, chưa dùng điểm tâm, sẽ đến Veḷukaṇḍaka. Sau khi bà cúng dường Tăng chúng ấy, xin hãy hồi hướng phước báu cho ta. Mong rằng đó cũng sẽ là món quà hiếu khách dành cho ta.' Bạch Tôn giả, phước báu và quả phước nào có được trong việc bố thí này, xin hãy vì sự an lạc của đại vương Vessavaṇa.

Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā! Việc bà có thể đối mặt đàm đạo với một vị thiên tử có thần lực và uy lực lớn lao như đại vương Vessavaṇa quả là điều chưa từng có.

Bạch Tôn giả, đối với con, đây không phải là pháp hy hữu, vi diệu duy nhất. Con còn có một pháp hy hữu, vi diệu khác. Bạch Tôn giả, con có một người con trai duy nhất tên là Nanda, rất thân thương và quý mến. Vì một lý do nào đó, nhà vua đã bắt giữ, dùng vũ lực và tước đoạt mạng sống của nó. Bạch Tôn giả, khi đứa con trai ấy bị bắt hoặc đang bị bắt, bị giết hoặc đang bị giết, bị hành hình hoặc đang bị hành hình, con không hề biết đến một sự thay đổi nào trong tâm. Tôn giả nói: 'Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā! Việc bà có thể thanh lọc được cả một ý niệm vừa khởi lên quả là điều chưa từng có.'

Bạch Tôn giả, đối với con, đây không phải là pháp hy hữu, vi diệu duy nhất. Con còn có một pháp hy hữu, vi diệu khác. Bạch Tôn giả, chồng của con sau khi qua đời đã tái sanh vào một loài dạ xoa nào đó. Vị ấy đã hiện ra cho con thấy với hình dạng thân người như trước đây. Bạch Tôn giả, con không hề biết đến một sự thay đổi nào trong tâm từ nguyên nhân đó. Tôn giả nói: 'Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā! Việc bà có thể thanh lọc được cả một ý niệm vừa khởi lên quả là điều chưa từng có.'

Bạch Tôn giả, đối với con, đây không phải là pháp hy hữu, vi diệu duy nhất. Con còn có một pháp hy hữu, vi diệu khác. Bạch Tôn giả, từ khi con còn là một cô gái trẻ được gả cho chồng, lúc ấy cũng còn trẻ, con không hề biết đến việc đã từng ngoại tình với chồng dù chỉ trong tâm tưởng, huống chi là bằng thân. Tôn giả nói: 'Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā! Việc bà có thể thanh lọc được cả một ý niệm vừa khởi lên quả là điều chưa từng có.'

Bạch Tôn giả, đối với con, đây không phải là pháp hy hữu, vi diệu duy nhất. Con còn có một pháp hy hữu, vi diệu khác. Bạch Tôn giả, từ khi con được công nhận là một nữ cư sĩ, con không hề biết đến việc đã cố ý vi phạm bất kỳ học giới nào. Tôn giả nói: 'Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā!'

“Bạch ngài, đối với con, đây không phải là pháp hy hữu, vi diệu duy nhất. Đối với con, còn có pháp hy hữu, vi diệu khác nữa. Bạch ngài, ở đây, con, tùy theo ý muốn, ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm tịnh chỉ tầm và tứ, con chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Do ly hỷ, con trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú Thiền thứ ba. Do xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, con chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.” “Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā!”

“Bạch ngài, đối với con, đây không phải là pháp hy hữu, vi diệu duy nhất. Đối với con, còn có pháp hy hữu, vi diệu khác nữa. Bạch ngài, về năm hạ phần kiết sử đã được Thế Tôn thuyết giảng, con không thấy bất cứ kiết sử nào trong chúng mà tự thân con chưa đoạn trừ.” “Thật hy hữu, này Nandamātā! Thật vi diệu, này Nandamātā!”

Rồi Tôn giả Sāriputta, sau khi dùng pháp thoại chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ nữ cư sĩ Nandamātā, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. (Kinh) thứ mười.

Phẩm Đại Tế Đàn, thứ năm.

Trú và Tư Trợ, hai kinh; Lửa và Tưởng, hai kinh khác; Giao hợp, Bố thí, và Nandamātā, là mười kinh.