6. Kinh Bổn Sư

56. Khi ấy, một vị tỳ khưu đi đến chỗ vị thầy bổn sư của mình; sau khi đến, đã thưa với vị thầy bổn sư của mình điều này: ‘Bạch đại đức, hiện nay thân của con trở nên nặng nề, các phương hướng không hiện rõ cho con, các pháp không minh hiện cho con, hôn trầm và thụy miên chiếm giữ tâm con, con sống đời phạm hạnh không có sự hoan hỷ, và con có sự nghi ngờ đối với các pháp.’”

Khi ấy, vị tỳ khưu ấy dẫn vị tỳ khưu đồng trú của mình đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị tỳ khưu ấy đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, vị tỳ khưu này đã nói như sau: ‘Bạch đại đức, hiện nay thân của con trở nên nặng nề, các phương hướng không hiện rõ cho con, các pháp không minh hiện cho con, hôn trầm và thụy miên chiếm giữ tâm con, con sống đời phạm hạnh không có sự hoan hỷ, và con có sự nghi ngờ đối với các pháp.’’”

‘Này tỳ khưu, điều này là như vậy đối với người sống không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm vào sự tỉnh thức, không quán sát các thiện pháp, không chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm. Do đó, thân trở nên nặng nề, các phương hướng không hiện rõ, các pháp không minh hiện, hôn trầm và thụy miên chiếm giữ tâm, người ấy sống đời phạm hạnh không có sự hoan hỷ, và có sự nghi ngờ đối với các pháp. Vì vậy, này tỳ khưu, ở đây con phải học tập như sau: ‘Ta sẽ là người phòng hộ các căn, biết tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm vào sự tỉnh thức, quán sát các thiện pháp, và ta sẽ sống chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm.’ Này tỳ khưu, con phải học tập như vậy.’”

Bấy giờ, vị tỳ-khưu ấy, sau khi được Thế Tôn giáo giới bằng lời giáo giới này, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi quanh phía bên phải rồi ra đi. Rồi vị tỳ-khưu ấy, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu sau, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì mục đích ấy các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và vị tỳ-khưu ấy đã trở thành một trong các vị A-la-hán.

Bấy giờ, vị tỳ-khưu ấy, sau khi đã chứng quả A-la-hán, đi đến chỗ vị thầy tế độ của mình; sau khi đến, đã thưa với vị thầy tế độ của mình rằng: ‘Bạch ngài, hiện nay thân của con không còn nặng nề uể oải, các phương hướng đối với con đều rõ ràng, các pháp đối với con đều minh bạch, hôn trầm thụy miên không còn chi phối tâm con, con hoan hỷ sống đời phạm hạnh, và con không còn hoài nghi về các pháp.’ Bấy giờ, vị tỳ-khưu ấy dẫn vị tỳ-khưu đồng trú của mình đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ-khưu ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vị tỳ-khưu này đã nói như sau: ‘Bạch ngài, hiện nay thân của con không còn nặng nề uể oải, các phương hướng đối với con đều rõ ràng, các pháp đối với con đều minh bạch, hôn trầm thụy miên không còn chi phối tâm con, con hoan hỷ sống đời phạm hạnh, và con không còn hoài nghi về các pháp.’’

‘Này tỳ-khưu, sự việc là như vậy đối với người có các căn được phòng hộ, có tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm tỉnh giác, quán sát các thiện pháp, sống chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm. Rằng thân không còn nặng nề uể oải, các phương hướng đối với vị ấy đều rõ ràng, các pháp đối với vị ấy đều minh bạch, hôn trầm thụy miên không còn chi phối tâm vị ấy, vị ấy hoan hỷ sống đời phạm hạnh, và vị ấy không còn hoài nghi về các pháp. Vì vậy, này các tỳ-khưu, các ông phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ là những người có các căn được phòng hộ, có tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm tỉnh giác, quán sát các thiện pháp, sống chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm.’ Này các tỳ-khưu, các ông phải học tập như vậy.’ Sáu.