- Aṅguttara Nikāya 3.25
- 3. Puggalavagga
Bản dịch
AN 3.25 — Vết Thương Làm Mủ
Vajirūpamasutta
—Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là ba? Hạng người với tâm ví dụ như vết thương, với tâm ví dụ như chớp sáng, với tâm ví dụ như kim cang.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người với tâm ví dụ như vết thương? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người phẫn nộ, nhiều hiềm hận, dầu có bị nói chút ít, cũng tức tối phẫn nộ, sân hận, sừng sộ, biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận và bực tức. Ví như một vết thương đang làm mủ, nếu bị cây gậy hay một miếng sành đánh phải, liền chảy mủ nhiều hơn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có người phẫn nộ và bực tức. Này các Tỷ kheo, đây gọi là hạng người được ví dụ với vết thương đang làm mủ.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người với tâm được ví dụ như chớp sáng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người như thật rõ biết: “Ðây là khổ”,.. như thật rõ biết “Ðây là con đường đưa đến khổ diệt”. Ví như một người có mắt, thấy các sắc trong đêm tối mù mịt, khi có chớp sáng. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có người như thật rõ biết: “Ðây là khổ”, … như thật rõ biết: “Ðây là con đường đưa đến khổ diệt”. Này các Tỷ-kheo, đây được gọi là hạng người với tâm được ví như chớp sáng.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người với tâm được ví dụ như kim cang? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người, nhờ đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người, với tâm được ví dụ như kim cang.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Numbered Discourses 3.25
- 3. Individuals
Like Diamond
5. Kinh Ví Dụ Kim Cương
“Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. Katame tayo? Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo, vajirūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
“These three individuals are found in the world. What three? An individual with a mind like an open sore, an individual with a mind like lightning, and an individual with a mind like diamond.
And who has a mind like an open sore? It’s an individual who is irritable and bad-tempered. Even when lightly criticized they lose their temper, becoming annoyed, hostile, and hard-hearted, and they display annoyance, hate, and bitterness.
25. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có tâm ví như vết thương mưng mủ, người có tâm ví như tia chớp, và người có tâm ví như kim cương. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như vết thương mưng mủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, ví như vết thương mưng mủ, khi bị va chạm bởi khúc cây hay mảnh sành, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như vết thương mưng mủ.”
Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo.
They’re like a festering sore, which, when you hit it with a stick or a stone, discharges even more. In the same way, an individual is irritable and bad-tempered. Even when lightly criticized they lose their temper, becoming annoyed, hostile, and hard-hearted, and they display annoyance, hate, and bitterness. This is called an individual with a mind like an open sore.
“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Ví như, này các Tỳ khưu, vết thương mưng mủ, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, khúc củi mun đang cháy, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng nổ lách tách, kêu xèo xèo; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, hố phân, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng bốc mùi hôi thối; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? (Nghĩ rằng:) ‘Người ấy có thể mắng nhiếc ta, có thể lăng mạ ta, có thể làm hại ta.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”
Katamo ca, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso rattandhakāratimisāyaṁ vijjantarikāya rūpāni passeyya; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, vajirassa natthi kiñci abhejjaṁ maṇi vā pāsāṇo vā; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā …pe… upasampajja viharati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo.
And who has a mind like lightning? It’s an individual who truly understands: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’. They’re like a person with keen eyes in the dark of the night, who sees by a flash of lightning. In the same way, an individual truly understands: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’. This is called an individual with a mind like lightning.
And who has a mind like diamond? It’s an individual who realizes the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And they live having realized it with their own insight in this very life due to the ending of defilements. It’s like a diamond, which can’t be cut by anything at all, not even a gem or a stone. In the same way, an individual realizes the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom … in this very life … This is called an individual with a mind like diamond.
27. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, có hành vi đáng ngờ, có việc làm che giấu, không phải là Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, là đồ rác rưởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Ví như, này các Tỳ khưu, con rắn rơi vào hố phân, dầu cho nó không cắn, nhưng nó vẫn làm vấy bẩn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”
Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
Pañcamaṁ.
These are the three individuals found in the world.”
“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng tốt vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn tốt, có bạn đồng hành tốt, có khuynh hướng theo bạn tốt.’ Do đó, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, quả thật ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”