3. Kinh Kiṃdiṭṭhika

93. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika vào ban ngày rời khỏi Sāvatthī để đến yết kiến Thế Tôn. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika suy nghĩ thế này: ‘Nay không phải thời để yết kiến Thế Tôn. Thế Tôn đang độc cư. Cũng không phải thời để yết kiến các vị Tỳ khưu đáng tu tập tâm. Các vị Tỳ khưu đáng tu tập tâm đang độc cư. Vậy ta hãy đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo.’

Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo. Bấy giờ, các du sĩ ngoại đạo ấy đang tụ tập, hội họp, nói chuyện ồn ào, với tiếng la lớn, tiếng huyên náo, và đang ngồi nói nhiều loại chuyện vô ích. Các du sĩ ngoại đạo ấy thấy gia chủ Anāthapiṇḍika từ xa đi đến. Thấy vậy, họ bảo nhau im lặng: ‘Quý vị hãy im lặng, quý vị chớ có làm ồn. Vị gia chủ Anāthapiṇḍika này, một đệ tử của Sa-môn Gotama, đang đi đến khu vườn. Trong số các đệ tử tại gia mặc áo trắng của Sa-môn Gotama đang sống ở Sāvatthī, vị gia chủ Anāthapiṇḍika này là một trong số đó. Các vị tôn giả ấy ưa thích sự yên tĩnh, được huấn luyện trong sự yên tĩnh, là những người tán thán sự yên tĩnh. Có lẽ, khi biết hội chúng đang yên tĩnh, vị ấy sẽ nghĩ là nên đến gần.’

Bấy giờ, các vị du sĩ ngoại đạo ấy đã giữ im lặng. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ các vị du sĩ ngoại đạo ấy; sau khi đến, ông đã cùng với các vị du sĩ ngoại đạo ấy nói lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Các vị du sĩ ngoại đạo ấy đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: 'Này gia chủ, hãy nói đi, Sa-môn Gotama có kiến giải gì?' 'Thưa các ngài, tôi quả thật không biết tất cả kiến giải của Đức Thế Tôn.'

'Vậy ra, này gia chủ, ông không biết tất cả kiến giải của Sa-môn Gotama; hãy nói đi, này gia chủ, các vị tỳ khưu có kiến giải gì?' 'Thưa các ngài, tôi quả thật cũng không biết tất cả kiến giải của các vị tỳ khưu.'

'Vậy ra, này gia chủ, ông không biết tất cả kiến giải của Sa-môn Gotama, cũng không biết tất cả kiến giải của các vị tỳ khưu; hãy nói đi, này gia chủ, ông có kiến giải gì?' 'Thưa các ngài, quả thật đối với chúng tôi, việc giải thích chúng tôi có kiến giải gì không phải là khó. Vậy thì, trước hết, mong các hiền giả hãy giải thích về các kiến chấp của riêng mình. Sau đó, việc giải thích chúng tôi có kiến giải gì sẽ không khó đối với chúng tôi.'

Khi được nói như vậy, một vị du sĩ đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika: 'Thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là sự thật, điều khác là sai lầm – này gia chủ, tôi có kiến giải như vậy.'

Một vị du sĩ khác cũng đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika: 'Thế giới là vô thường, chỉ có điều này là sự thật, điều khác là sai lầm – này gia chủ, tôi có kiến giải như vậy.'

Một vị du sĩ khác cũng đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika: 'Thế giới là hữu biên... cho đến... thế giới là vô biên... sinh mạng và thân thể là một... sinh mạng là khác, thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không tồn tại sau khi chết... Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết... Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết, chỉ có điều này là sự thật, điều khác là sai lầm – này gia chủ, tôi có kiến giải như vậy.'

Khi được nói như vậy, gia chủ Anāthapiṇḍika đã nói điều này với các vị du sĩ ấy: 'Thưa các ngài, vị hiền giả nào đã nói như vầy: ‘Thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là sự thật, điều khác là sai lầm – này gia chủ, tôi có kiến giải như vậy,’ kiến giải này của vị hiền giả ấy đã sanh khởi hoặc do nhân là sự tác ý không như lý của tự thân, hoặc do duyên là âm thanh từ người khác. Và quả thật, kiến giải ấy là cái đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh. Và bất cứ cái gì đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, vị hiền giả ấy đã dính mắc vào chính cái đó, vị hiền giả ấy đã chấp thủ vào chính cái đó.

'Thưa các ngài, và vị hiền giả nào đã nói như vầy: ‘Thế giới là vô thường, chỉ có điều này là sự thật, điều khác là sai lầm – này gia chủ, tôi có kiến giải như vậy,’ kiến giải này của vị hiền giả ấy cũng đã sanh khởi hoặc do nhân là sự tác ý không như lý của tự thân, hoặc do duyên là âm thanh từ người khác. Và quả thật, kiến giải ấy là cái đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh. Và bất cứ cái gì đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, vị hiền giả ấy đã dính mắc vào chính cái đó, vị hiền giả ấy đã chấp thủ vào chính cái đó.

'Thưa các ngài, và vị hiền giả nào đã nói như vầy: ‘Thế giới là hữu biên … cho đến … Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết, chỉ có điều này là sự thật, điều khác là sai lầm – này gia chủ, tôi có kiến giải như vậy,’ kiến giải này của vị hiền giả ấy cũng đã sanh khởi hoặc do nhân là sự tác ý không như lý của tự thân, hoặc do duyên là âm thanh từ người khác. Và quả thật, kiến giải ấy là cái đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh. Và bất cứ cái gì đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, vị hiền giả ấy đã dính mắc vào chính cái đó, vị hiền giả ấy đã chấp thủ vào chính cái đó.'

Khi được nói như vậy, các vị du sĩ ấy đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika: 'Này gia chủ, quả thật tất cả chúng tôi đã giải thích về các kiến chấp của riêng mình. Hãy nói đi, này gia chủ, ông có kiến giải gì?' 'Thưa các ngài, bất cứ cái gì đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, (tôi thấy rằng) ‘cái ấy không phải của tôi, cái ấy không phải là tôi, cái ấy không phải là tự ngã của tôi’ – thưa các ngài, tôi có kiến giải như vậy.'

'Này gia chủ, bất cứ cái gì đã được sanh ra, được tạo tác, được chủ ý, là pháp do duyên sanh, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, này gia chủ, ông đã dính mắc vào chính cái đó, này gia chủ, ông đã chấp thủ vào chính cái đó.'

“Thưa quý ngài, bất cứ cái gì đã hiện hữu, được tạo tác, được tác ý, do duyên sanh khởi, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, thì ‘cái ấy không phải của tôi, cái ấy không phải là tôi, cái ấy không phải là tự ngã của tôi’ – như vậy, điều này đã được tôi khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ. Và tôi biết như thật sự giải thoát cao hơn khỏi pháp ấy.”

Khi được nói như vậy, các du sĩ ngoại đạo ấy im lặng, bối rối, vai rũ, cúi mặt, trầm ngâm, không thể đối đáp, rồi ngồi xuống. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika, khi biết các du sĩ ngoại đạo ấy đang im lặng, bối rối, vai rũ, cúi mặt, trầm ngâm, không thể đối đáp, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, gia chủ Anāthapiṇḍika trình bày lại với Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã xảy ra với các du sĩ ngoại đạo ấy. (Thế Tôn nói:) “Lành thay, lành thay, này gia chủ! Này gia chủ, những kẻ ngu muội ấy thỉnh thoảng nên được khéo nhiếp phục đúng với Chánh pháp như vậy.”

Bấy giờ, Thế Tôn dùng pháp thoại chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, và làm cho hoan hỷ gia chủ Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika, sau khi được Thế Tôn dùng pháp thoại chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, và làm cho hoan hỷ, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu bên phải rồi ra về.

Bấy giờ, không lâu sau khi gia chủ Anāthapiṇḍika ra về, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, cho dù có vị Tỳ khưu nào đã thọ cụ túc giới được một trăm năm trong Pháp và Luật này, vị ấy cũng nên khéo nhiếp phục các du sĩ ngoại đạo đúng với Chánh pháp, giống như cách gia chủ Anāthapiṇḍika đã nhiếp phục họ vậy.” Kinh thứ ba.