5. Kinh Migasālā

75. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, vào buổi sáng, Tôn giả Ānanda đắp y, mang y bát, đi đến nhà của nữ cư sĩ Migasālā; đến nơi, ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Bấy giờ, nữ cư sĩ Migasālā đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; đến nơi, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, nữ cư sĩ Migasālā bạch với Tôn giả Ānanda điều này:

“Thưa Tôn giả Ānanda, làm thế nào để có thể hiểu được giáo pháp này do Thế Tôn thuyết giảng, khi mà cả người sống phạm hạnh và người không sống phạm hạnh, cả hai đều có cùng một cảnh giới như nhau trong đời sau? Thưa Tôn giả, cha của con là Purāṇa, đã sống phạm hạnh, sống xa lìa, từ bỏ dâm dục là pháp của thế gian. Khi ông mệnh chung, Thế Tôn đã thọ ký: ‘Là một vị Nhất lai, đã sanh vào cõi trời Tusita.’ Thưa Tôn giả, ông nội của con là Isidatta, không sống phạm hạnh, chỉ biết đủ với vợ mình. Khi ông mệnh chung, Thế Tôn cũng đã thọ ký: ‘Là một vị Nhất lai, đã sanh vào cõi trời Tusita.’

Rồi Tôn giả Ānanda, sau khi thọ thực tại nhà của nữ cư sĩ Migasālā, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Rồi Tôn giả Ānanda, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này:

‘Bạch Thế Tôn, ở đây, vào buổi sáng, sau khi con đắp y, mang y bát, con đã đi đến nhà của nữ cư sĩ Migasālā; sau khi đến, con đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Rồi, bạch Thế Tôn, nữ cư sĩ Migasālā đã đi đến chỗ con; sau khi đến, đã đảnh lễ con rồi ngồi xuống một bên. Bạch Thế Tôn, sau khi ngồi một bên, nữ cư sĩ Migasālā đã nói với con điều này:

‘Bạch ngài Ānanda, làm thế nào, làm thế nào mà Pháp này do Thế Tôn thuyết giảng lại có thể được hiểu biết, khi mà ở đây người sống phạm hạnh và người không sống phạm hạnh, cả hai sẽ có cùng một cảnh giới như nhau ở đời sau. Bạch ngài, cha của con là Purāṇa đã sống phạm hạnh, sống viễn ly, từ bỏ việc hành dâm là pháp của dân làng. Ông ấy sau khi mệnh chung đã được Thế Tôn tuyên bố rằng: ‘Là bậc Nhất Lai, đã sanh vào cõi trời Tusita (Đâu-suất).’ Bạch ngài, ông nội của con là Isidatta đã không sống phạm hạnh, chỉ biết đủ với vợ của mình. Ông ấy sau khi mệnh chung cũng được Thế Tôn tuyên bố rằng: ‘Là bậc Nhất Lai, đã sanh vào cõi trời Tusita (Đâu-suất).’

Bạch ngài Ānanda, làm thế nào, làm thế nào mà Pháp này do Thế Tôn thuyết giảng lại có thể được hiểu biết, khi mà ở đây người sống phạm hạnh và người không sống phạm hạnh, cả hai sẽ có cùng một cảnh giới như nhau ở đời sau?’ Bạch Thế Tôn, khi được nói vậy, con đã nói với nữ cư sĩ Migasālā điều này: ‘Này hiền muội, quả thật điều này đã được Thế Tôn tuyên bố như vậy.’”

“Này Ānanda, nữ cư sĩ Migasālā là gì chứ? Ngu dốt, không khéo léo, là phụ nữ, có trí tuệ của phụ nữ. Còn (các vị Như Lai) thì thế nào về trí tuệ biết được sự hơn kém các căn của các hạng người nam?”

“Này Ānanda, có mười hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Mười hạng nào? Này Ānanda, ở đây, có hạng người ác giới. Và người ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sự ác giới của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Người ấy không thực hành việc nghe pháp, không thực hành việc đa văn, không thông đạt bằng chánh kiến, và cũng không đạt được sự giải thoát nhất thời. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, đi đến chỗ suy thoái, không đi đến chỗ thù thắng; chỉ đi đến chỗ suy thoái, không đi đến chỗ thù thắng.”

“Lại nữa, này Ānanda, ở đây có hạng người ác giới. Và người ấy biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sự ác giới của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Người ấy có thực hành việc nghe pháp, có thực hành việc đa văn, có thông đạt bằng chánh kiến, và có đạt được sự giải thoát nhất thời. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, đi đến chỗ thù thắng, không đi đến chỗ suy thoái; chỉ đi đến chỗ thù thắng, không đi đến chỗ suy thoái.”

“Này Ānanda, ở đây, những người hay đo lường đã đo lường rằng: ‘Vị này cũng có các pháp ấy, vị kia cũng có các pháp ấy. Tại sao trong số họ một người lại thấp kém, một người lại cao thượng?’ Này Ānanda, chính điều ấy sẽ đem lại bất hạnh, đau khổ lâu dài cho họ.”

“Này Ānanda, trong hai hạng người ấy, hạng người ác giới mà biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sự ác giới của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn; người ấy có thực hành việc nghe pháp, có thực hành việc đa văn, có thông đạt bằng chánh kiến, và có đạt được sự giải thoát nhất thời. Này Ānanda, hạng người này thì tốt đẹp hơn và cao thượng hơn hạng người trước kia. Vì sao vậy? Này Ānanda, vì dòng Pháp đưa dẫn hạng người này. Ai có thể biết được sự khác biệt ấy, ngoại trừ Như Lai! Vì vậy, này Ānanda, các ngươi chớ có đo lường người khác, chớ có xét đoán người khác. Này Ānanda, người nào xét đoán người khác là tự làm hại mình. Này Ānanda, Ta có thể xét đoán người khác, hoặc người nào giống như Ta.”

“Lại nữa, này Ānanda, ở đây có hạng người có giới. Và người ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà giới của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Người ấy không thực hành việc nghe pháp, không thực hành việc đa văn, không thông đạt bằng chánh kiến, và cũng không đạt được sự giải thoát nhất thời. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, đi đến chỗ suy thoái, không đi đến chỗ thù thắng; chỉ đi đến chỗ suy thoái, không đi đến chỗ thù thắng.”

“Lại nữa, này Ānanda, ở đây có hạng người có giới. Và người ấy biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà giới của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Người ấy có thực hành việc nghe pháp, có thực hành việc đa văn, có thông đạt bằng chánh kiến, và có đạt được sự giải thoát nhất thời. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, đi đến chỗ thù thắng, không đi đến chỗ suy thoái; chỉ đi đến chỗ thù thắng, không đi đến chỗ suy thoái.”

“Này Ānanda, ở đây, những người hay đo lường đã đo lường... vân vân... Này Ānanda, Ta có thể xét đoán người khác, hoặc người nào giống như Ta.”

Này Ānanda, ở đây, có hạng người có tham ái mãnh liệt. Và người ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà tham ái của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Đối với người ấy, việc nghe pháp cũng không được thực hiện, việc đa văn cũng không được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ cũng không được thực hiện, và cũng không chứng được sự giải thoát tạm thời. Sau khi thân hoại mạng chung, người ấy đi đến chỗ thấp kém, không đi đến chỗ cao thượng; người ấy chỉ đi đến chỗ thấp kém, không đi đến chỗ cao thượng.

Này Ānanda, ở đây, có hạng người có tham ái mãnh liệt. Và người ấy biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà tham ái của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Đối với người ấy, việc nghe pháp đã được thực hiện, việc đa văn đã được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ đã được thực hiện, và chứng được sự giải thoát tạm thời. Sau khi thân hoại mạng chung, người ấy đi đến chỗ cao thượng, không đi đến chỗ thấp kém; người ấy chỉ đi đến chỗ cao thượng, không đi đến chỗ thấp kém.

Này Ānanda, trong trường hợp đó, những người hay đo lường bèn đo lường... Này Ānanda, hoặc là Ta, hoặc là người nào giống như Ta, mới nên đo lường về các hạng người.

Này Ānanda, ở đây, có hạng người hay sân hận. Và người ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sân hận của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Đối với người ấy, việc nghe pháp cũng không được thực hiện, việc đa văn cũng không được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ cũng không được thực hiện, và cũng không chứng được sự giải thoát tạm thời. Sau khi thân hoại mạng chung, người ấy đi đến chỗ thấp kém, không đi đến chỗ cao thượng; người ấy chỉ đi đến chỗ thấp kém, không đi đến chỗ cao thượng.

Này Ānanda, ở đây, có hạng người hay sân hận. Và người ấy biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sân hận của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Đối với người ấy, việc nghe pháp đã được thực hiện, việc đa văn đã được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ đã được thực hiện, và chứng được sự giải thoát tạm thời. Sau khi thân hoại mạng chung, người ấy đi đến chỗ cao thượng, không đi đến chỗ thấp kém; người ấy chỉ đi đến chỗ cao thượng, không đi đến chỗ thấp kém.

Này Ānanda, trong trường hợp đó, những người hay đo lường bèn đo lường... Này Ānanda, hoặc là Ta, hoặc là người nào giống như Ta, mới nên đo lường về các hạng người.

Này Ānanda, ở đây, có hạng người hay trạo cử. Và người ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sự trạo cử của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Đối với người ấy, việc nghe pháp cũng không được thực hiện, việc đa văn cũng không được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ cũng không được thực hiện, và cũng không chứng được sự giải thoát tạm thời. Sau khi thân hoại mạng chung, người ấy đi đến chỗ thấp kém, không đi đến chỗ cao thượng; người ấy chỉ đi đến chỗ thấp kém, không đi đến chỗ cao thượng.

Này Ānanda, ở đây, có hạng người hay trạo cử. Và người ấy biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sự trạo cử của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Đối với người ấy, việc nghe pháp đã được thực hiện, việc đa văn đã được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ đã được thực hiện, và chứng được sự giải thoát tạm thời. Sau khi thân hoại mạng chung, người ấy đi đến chỗ cao thượng, không đi đến chỗ thấp kém; người ấy chỉ đi đến chỗ cao thượng, không đi đến chỗ thấp kém.

Này Ānanda, trong trường hợp đó, những người hay đo lường bèn đo lường rằng: ‘Người này cũng có những pháp ấy, người kia cũng có những pháp ấy. Tại sao trong số họ, một người lại thấp kém, một người lại cao thượng?’ Này Ānanda, việc ấy của họ sẽ đưa đến bất hạnh, đau khổ trong một thời gian dài.

Này Ānanda, trong trường hợp đó, hạng người nào hay trạo cử và biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà sự trạo cử của người ấy được đoạn diệt không còn dư tàn, đối với người ấy, việc nghe pháp đã được thực hiện, việc đa văn đã được thực hiện, việc thâm nhập bằng trí tuệ đã được thực hiện, và chứng được sự giải thoát tạm thời. Này Ānanda, hạng người này thì tốt đẹp hơn và cao thượng hơn hạng người trước kia. Vì cớ sao? Này Ānanda, vì dòng pháp đưa dắt hạng người này đi. Ai có thể biết được sự khác biệt ấy ngoài Như Lai! Vì vậy, này Ānanda, các ngươi chớ có là những người hay đo lường về các hạng người; chớ có đo lường về các hạng người. Này Ānanda, người đo lường về các hạng người là tự làm hại mình. Này Ānanda, hoặc là Ta, hoặc là người nào giống như Ta, mới nên đo lường về các hạng người.

Này Ānanda, nữ cư sĩ Migasālā là ai chứ? Chỉ là người đàn bà ngu dốt, không khéo léo, có trí tuệ của đàn bà. Còn trí tuệ về sự hơn kém của các hạng người nam là gì chứ! Này Ānanda, mười hạng người này đang có mặt, hiện hữu ở trên đời.

Này Ānanda, nếu Isidatta đã được thành tựu giới hạnh giống như giới hạnh mà Purāṇa đã thành tựu, thì ở đây Purāṇa đã không thể biết được cảnh giới của Isidatta. Và này Ānanda, nếu Purāṇa đã được thành tựu trí tuệ giống như trí tuệ mà Isidatta đã thành tựu, thì ở đây Isidatta đã không thể biết được cảnh giới của Purāṇa. Này Ānanda, như vậy, cả hai hạng người này đều khiếm khuyết một chi phần. Hết phẩm thứ năm.