7. Kinh Đại Vấn Thứ Nhất

27. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, một số đông tỳ khưu, vào buổi sáng, đắp y, mang bát, vào thành Sāvatthī để khất thực. Rồi các tỳ khưu ấy suy nghĩ thế này: ‘Còn quá sớm để đi khất thực ở Sāvatthī. Hay là chúng ta hãy đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo.’

Rồi các tỳ khưu ấy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo. Sau khi đến, họ đã cùng các du sĩ ngoại đạo ấy nói chuyện chào hỏi thân mật. Sau khi nói xong những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Khi các tỳ khưu ấy đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy nói với họ điều này:

‘Này chư hiền, Sa-môn Gotama thuyết pháp cho các đệ tử như vầy: ‘Này các tỳ khưu, các ông hãy đến, hãy biết tất cả các pháp, sau khi thắng tri tất cả các pháp, hãy an trú.’ Này chư hiền, chúng tôi cũng thuyết pháp cho các đệ tử như vầy: ‘Này chư hiền, các ông hãy đến, hãy biết tất cả các pháp, sau khi thắng tri tất cả các pháp, hãy an trú.’ Này chư hiền, ở đây, có gì đặc biệt, có gì vượt trội, có gì khác biệt giữa Sa-môn Gotama và chúng tôi, tức là về sự thuyết pháp hay về sự giáo huấn?’

Bấy giờ, các tỳ khưu ấy không hoan hỷ, cũng không phản đối lời nói của các du sĩ ngoại đạo ấy. Không hoan hỷ, không phản đối, họ đứng dậy khỏi chỗ ngồi rồi ra đi, (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ biết được ý nghĩa của lời nói này nơi Thế Tôn.’

Rồi các tỳ khưu ấy, sau khi đi khất thực ở Sāvatthī, sau bữa ăn, đã trở về từ chuyến khất thực, liền đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi một bên, các tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn điều này:

‘Bạch Thế Tôn, hôm nay, vào buổi sáng, chúng con đắp y, mang bát, vào thành Sāvatthī để khất thực. Bạch Thế Tôn, chúng con đã suy nghĩ thế này: ‘Còn quá sớm để đi khất thực ở Sāvatthī. Hay là chúng ta hãy đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo.’ Rồi, bạch Thế Tôn, chúng con đã đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo. Sau khi đến, chúng con đã cùng các du sĩ ngoại đạo ấy nói chuyện chào hỏi thân mật. Sau khi nói xong những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, chúng con ngồi xuống một bên. Bạch Thế Tôn, khi chúng con đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy nói với chúng con điều này:

‘Này chư hiền, Sa-môn Gotama thuyết pháp cho các đệ tử như vầy: ‘Này các tỳ khưu, các ông hãy đến, hãy biết tất cả các pháp, sau khi thắng tri tất cả các pháp, hãy an trú.’ Này chư hiền, chúng tôi cũng thuyết pháp cho các đệ tử như vầy: ‘Này chư hiền, các ông hãy đến, hãy biết tất cả các pháp, sau khi thắng tri tất cả các pháp, hãy an trú.’ Này chư hiền, ở đây, có gì đặc biệt, có gì vượt trội, có gì khác biệt giữa Sa-môn Gotama và chúng tôi, tức là về sự thuyết pháp hay về sự giáo huấn?’

‘Bạch Thế Tôn, bấy giờ, chúng con không hoan hỷ, cũng không phản đối lời nói của các du sĩ ngoại đạo ấy. Không hoan hỷ, không phản đối, chúng con đứng dậy khỏi chỗ ngồi rồi ra đi, (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ biết được ý nghĩa của lời nói này nơi Thế Tôn.’

Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo có quan điểm như vậy nên được nói như vầy: 'Này chư hiền, có một câu hỏi, một đề mục, một lời giải đáp; hai câu hỏi, hai đề mục, hai lời giải đáp; ba câu hỏi, ba đề mục, ba lời giải đáp; bốn câu hỏi, bốn đề mục, bốn lời giải đáp; năm câu hỏi, năm đề mục, năm lời giải đáp; sáu câu hỏi, sáu đề mục, sáu lời giải đáp; bảy câu hỏi, bảy đề mục, bảy lời giải đáp; tám câu hỏi, tám đề mục, tám lời giải đáp; chín câu hỏi, chín đề mục, chín lời giải đáp; mười câu hỏi, mười đề mục, mười lời giải đáp.' Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các du sĩ ngoại đạo sẽ không thể trả lời được, và hơn nữa sẽ rơi vào tình trạng khốn đốn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì đó không phải là lĩnh vực của họ. Này các tỳ khưu, Ta không thấy một ai trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sinh này cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, có thể làm hài lòng tâm trí bằng lời giải đáp cho những câu hỏi này, ngoại trừ Như Lai, hoặc đệ tử của Như Lai, hoặc người đã nghe từ đây.

'Một câu hỏi, một đề mục, một lời giải đáp', lời này đã được nói như vậy. Duyên vào đâu mà nói lời này? Này các tỳ khưu, đối với một pháp, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Trong một pháp nào? 'Tất cả chúng sinh tồn tại nhờ vật thực'. Này các tỳ khưu, chính trong một pháp này, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. 'Một câu hỏi, một đề mục, một lời giải đáp', lời đã được nói đó là duyên vào điều này mà nói.

'Hai câu hỏi, hai đề mục, hai lời giải đáp', lời này đã được nói như vậy. Duyên vào đâu mà nói lời này? Này các tỳ khưu, đối với hai pháp, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Trong hai pháp nào? Trong danh và sắc. Này các tỳ khưu, chính trong hai pháp này, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. 'Hai câu hỏi, hai đề mục, hai lời giải đáp', lời đã được nói đó là duyên vào điều này mà nói.

'Ba câu hỏi, ba đề mục, ba lời giải đáp', lời này đã được nói như vậy. Duyên vào đâu mà nói lời này? Này các tỳ khưu, đối với ba pháp, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Trong ba pháp nào? Trong ba loại cảm thọ. Này các tỳ khưu, chính trong ba pháp này, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. 'Ba câu hỏi, ba đề mục, ba lời giải đáp', lời đã được nói đó là duyên vào điều này mà nói.

'Bốn câu hỏi, bốn đề mục, bốn lời giải đáp', lời này đã được nói như vậy. Duyên vào đâu mà nói lời này? Này các tỳ khưu, đối với bốn pháp, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Trong bốn pháp nào? Trong bốn loại vật thực. Này các tỳ khưu, chính trong bốn pháp này, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. 'Bốn câu hỏi, bốn đề mục, bốn lời giải đáp', lời đã được nói đó là duyên vào điều này mà nói.

'Năm câu hỏi, năm đề mục, năm lời giải đáp', lời này đã được nói như vậy. Duyên vào đâu mà nói lời này? Này các tỳ khưu, đối với năm pháp, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Trong năm pháp nào? Trong năm thủ uẩn. Này các tỳ khưu, chính trong năm pháp này, vị tỳ khưu do chán ngán đúng đắn, do ly tham đúng đắn, do giải thoát đúng đắn, do thấy rõ giới hạn đúng đắn, sau khi đã thấu triệt chân nghĩa, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. 'Năm câu hỏi, năm đề mục, năm lời giải đáp', lời đã được nói đó là duyên vào điều này mà nói.

“‘Sáu câu hỏi, sáu đề mục, sáu sự giải đáp’, điều này đã được nói đến. Và điều này được nói đến là do duyên vào đâu? Này các tỳ khưu, ở trong sáu pháp, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Ở trong sáu pháp nào? Ở trong sáu nội xứ. Này các tỳ khưu, chính là ở trong sáu pháp này, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. ‘Sáu câu hỏi, sáu đề mục, sáu sự giải đáp’, điều đã được nói đến ấy là do duyên vào điều này mà được nói đến.

“‘Bảy câu hỏi, bảy đề mục, bảy sự giải đáp’, điều này đã được nói đến. Và điều này được nói đến là do duyên vào đâu? Này các tỳ khưu, ở trong bảy pháp, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Ở trong bảy pháp nào? Ở trong bảy trú của thức. Này các tỳ khưu, chính là ở trong bảy pháp này, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. ‘Bảy câu hỏi, bảy đề mục, bảy sự giải đáp’, điều đã được nói đến ấy là do duyên vào điều này mà được nói đến.

“‘Tám câu hỏi, tám đề mục, tám sự giải đáp’, điều này đã được nói đến. Và điều này được nói đến là do duyên vào đâu? Này các tỳ khưu, ở trong tám pháp, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Ở trong tám pháp nào? Ở trong tám pháp thế gian. Này các tỳ khưu, chính là ở trong tám pháp này, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, ... đến ... trở thành người chấm dứt khổ đau. ‘Tám câu hỏi, tám đề mục, tám sự giải đáp’, điều đã được nói đến ấy là do duyên vào điều này mà được nói đến.

“‘Chín câu hỏi, chín đề mục, chín sự giải đáp’, điều này đã được nói đến. Và điều này được nói đến là do duyên vào đâu? Này các tỳ khưu, ở trong chín pháp, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Ở trong chín pháp nào? Ở trong chín trú của chúng sanh. Này các tỳ khưu, chính là ở trong chín pháp này, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. ‘Chín câu hỏi, chín đề mục, chín sự giải đáp’, điều đã được nói đến ấy là do duyên vào điều này mà được nói đến.

“‘Mười câu hỏi, mười đề mục, mười sự giải đáp’, điều này đã được nói đến. Và điều này được nói đến là do duyên vào đâu? Này các tỳ khưu, ở trong mười pháp, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. Ở trong mười pháp nào? Ở trong mười nghiệp đạo bất thiện. Này các tỳ khưu, chính là ở trong mười pháp này, vị tỳ khưu do nhàm chán một cách chân chánh, do ly tham một cách chân chánh, do giải thoát một cách chân chánh, là người thấy được giới hạn một cách chân chánh, sau khi đã thông suốt ý nghĩa một cách chân chánh, trở thành người chấm dứt khổ đau ngay trong hiện tại. ‘Mười câu hỏi, mười đề mục, mười sự giải đáp’, điều đã được nói đến ấy là do duyên vào điều này mà được nói đến.” (Hết) bài kinh thứ bảy.