Bản dịch
13. Ekapuggalavagga
170—Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người. Một người ấy là ai? Chính là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Chính một người này, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người.
171Sự xuất hiện của một người, này các Tỷ-kheo, khó gặp được ở đời. Của người nào ? Của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Sự xuất hiện của một người này, này các Tỷ-kheo, khó gặp được ở đời.
172Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, là xuất hiện một người vi diệu. Một người ấy là ai? Chính là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Chính một người này, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời là xuất hiện một người vi diệu.
173Sự mệnh chung của một người, này các Tỷ-kheo, được đa số thương tiếc. Của một người nào? Của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Sự mệnh chung của một người này, này các Tỷ-kheo, được đa số thương tiếc.
174Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời là xuất hiện một người, không hai, không có đồng bạn, không có so sánh, không có tương trợ, không có đối phần, không có người ngang hàng, không có ngang bằng, không có đặt ngang bằng, bậc Tối thượng giữa các loài hai chân. Một người ấy là ai? Chính là Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Một người này, khi xuất hiện ở đời, là xuất hiện một người, không hai, không có đồng bạn, không có so sánh, không có tương trợ, không có đối phần, không có người ngang hàng, không có ngang bằng, không có đặt ngang bằng, bậc Tối thượng giữa các loài hai chân.
175–186Sự xuất hiện của một người, này các Tỷ-kheo, là sự xuất hiện của mắt lớn, là sự xuất hiện của đại quang, là sự xuất hiện của đại minh, là sự xuất hiện của sáu vô thượng, là sự chứng ngộ bốn vô ngại giải, là sự thông đạt của nhiều giới, là sự thông đạt của các giới sai biệt, là sự chứng ngộ của minh và giải thoát, là sự chứng ngộ quả Dự Lưu, là sự chứng ngộ quả Nhất Lai, là sự chứng ngộ quả Bất Lai, là chứng ngộ quả A-la-hán. Của một người ấy là ai? Chính là Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Sự xuất hiện của một người này, này các Tỷ-kheo, là sự xuất hiện của mắt lớn, là sự xuất hiện của đại quang… là sự chứng ngộ quả A-la-hán.
187Ta không thấy một người nào khác, này các Tỷ-kheo, có thể chơn chánh chuyển vận Vô thượng Pháp luân do Như Lai chuyển vận, này các Tỷ-kheo, như Xá-lợi-phất. Xá-lợi-phất, này các Tỷ-kheo, chơn chánh chuyển vận Vô thượng Pháp luân do Thế Tôn chuyển vận.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
“Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho. Ayaṁ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti.
“One individual, mendicants, arises in the world for the welfare and happiness of the people, out of sympathy for the world, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans. What one individual? The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha. This is the one individual, mendicants, who arises in the world for the welfare and happiness of the people, out of sympathy for the world, for the benefit, welfare, and happiness of gods and humans.”
170. Này các Tỳ khưu, có một người khi xuất hiện ở đời, vị ấy xuất hiện vì lợi ích của số đông, vì hạnh phúc của số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì mục đích, vì lợi ích, vì hạnh phúc của chư Thiên và nhân loại. Một người ấy là ai? Là Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, chính một người này khi xuất hiện ở đời, vị ấy xuất hiện vì lợi ích của số đông, vì hạnh phúc của số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì mục đích, vì lợi ích, vì hạnh phúc của chư Thiên và nhân loại.
“Ekapuggalassa, bhikkhave, pātubhāvo dullabho lokasmiṁ. Katamassa ekapuggalassa? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa. Imassa kho, bhikkhave, ekapuggalassa pātubhāvo dullabho lokasmin”ti.
“The appearance of one individual, mendicants, is rare in the world. What one individual? The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha. This is the one individual, mendicants, whose appearance is rare in the world.”
171. Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của một người là điều hy hữu ở trên đời. Của một người nào? Của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của chính một người này là điều hy hữu ở trên đời.
“Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati acchariyamanusso. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho. Ayaṁ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati acchariyamanusso”ti.
“One individual, mendicants, arises in the world who is an incredible human being. What one individual? The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha. This is the one individual, mendicants, who arises in the world who is an incredible human being.”
172. Này các Tỳ khưu, có một người khi xuất hiện ở đời, vị ấy xuất hiện là một con người phi thường. Một người ấy là ai? Là Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, chính một người này khi xuất hiện ở đời, vị ấy xuất hiện là một con người phi thường.
“Ekapuggalassa, bhikkhave, kālakiriyā bahuno janassa anutappā hoti. Katamassa ekapuggalassa? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa. Imassa kho, bhikkhave, ekapuggalassa kālakiriyā bahuno janassa anutappā hotī”ti.
“The death of one individual, mendicants, is regretted by many people. What one individual? The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha. This is the one individual, mendicants, whose death is regretted by many people.”
173. “Này các Tỳ khưu, sự mệnh chung của một cá nhân khiến cho nhiều người phải hối tiếc. Sự mệnh chung của cá nhân nào? (Đó là) của Như Lai, bậc A-la-hán, Đấng Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, chính sự mệnh chung của cá nhân này khiến cho nhiều người phải hối tiếc.”
“Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati adutiyo asahāyo appaṭimo appaṭisamo appaṭibhāgo appaṭipuggalo asamo asamasamo dvipadānaṁ aggo. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho. Ayaṁ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati adutiyo asahāyo appaṭimo appaṭisamo appaṭibhāgo appaṭipuggalo asamo asamasamo dvipadānaṁ aggo”ti.
“One individual, mendicants, arises in the world unique, without peer or rival, incomparable, matchless, unrivaled, unequaled, without equal, the best of men. What one individual? The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha. This is the one individual, mendicants, who arises in the world unique, without peer or rival, incomparable, matchless, unrivaled, unequaled, without equal, the best of men.”
174. “Này các Tỳ khưu, có một cá nhân khi xuất hiện ở đời, vị ấy xuất hiện không có người thứ hai, không có bạn đồng hành, không có hình ảnh tương tự, không có người tương tự, không có đối thủ, không có cá nhân đối nghịch, không ai bằng, không ai sánh bằng, là bậc tối thượng trong các loài hai chân. Cá nhân ấy là ai? (Đó là) Như Lai, bậc A-la-hán, Đấng Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, chính cá nhân này khi xuất hiện ở đời, vị ấy xuất hiện không có người thứ hai, không có bạn đồng hành, không có hình ảnh tương tự, không có người tương tự, không có đối thủ, không có cá nhân đối nghịch, không ai bằng, không ai sánh bằng, là bậc tối thượng trong các loài hai chân.”
“Ekapuggalassa, bhikkhave, pātubhāvā mahato cakkhussa pātubhāvo hoti, mahato ālokassa pātubhāvo hoti, mahato obhāsassa pātubhāvo hoti, channaṁ anuttariyānaṁ pātubhāvo hoti, catunnaṁ paṭisambhidānaṁ sacchikiriyā hoti, anekadhātupaṭivedho hoti, nānādhātupaṭivedho hoti, vijjāvimuttiphalasacchikiriyā hoti, sotāpattiphalasacchikiriyā hoti, sakadāgāmiphalasacchikiriyā hoti, anāgāmiphalasacchikiriyā hoti, arahattaphalasacchikiriyā hoti. Katamassa ekapuggalassa? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa. Imassa kho, bhikkhave, ekapuggalassa pātubhāvā mahato cakkhussa pātubhāvo hoti, mahato ālokassa pātubhāvo hoti, mahato obhāsassa pātubhāvo hoti, channaṁ anuttariyānaṁ pātubhāvo hoti, catunnaṁ paṭisambhidānaṁ sacchikiriyā hoti, anekadhātupaṭivedho hoti, nānādhātupaṭivedho hoti, vijjāvimuttiphalasacchikiriyā hoti, sotāpattiphalasacchikiriyā hoti, sakadāgāmiphalasacchikiriyā hoti, anāgāmiphalasacchikiriyā hoti, arahattaphalasacchikiriyā hotī”ti.
“With the appearance of one individual, mendicants, there is the appearance of a great eye, a great light, a great radiance, and the six unsurpassable things; the realization of the four kinds of textual analysis; the penetration of many and diverse elements; the realization of the fruit of knowledge and freedom; the realization of the fruits of stream-entry, once-return, non-return, and perfection. What one individual? The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha. This is the one individual whose appearance brings the appearance of a great eye, a great light, a great radiance, and the six unsurpassable things; the realization of the four kinds of textual analysis; the penetration of many and diverse elements; the realization of the fruit of knowledge and freedom; the realization of the fruits of stream-entry, once-return, non-return, and perfection.”
“Này các Tỳ khưu, do sự xuất hiện của một cá nhân mà có sự xuất hiện của con mắt vĩ đại, sự xuất hiện của ánh sáng vĩ đại, sự xuất hiện của hào quang vĩ đại, sự xuất hiện của sáu pháp vô thượng, sự chứng ngộ bốn Tuệ phân tích, sự thấu triệt nhiều giới, sự thấu triệt các giới khác nhau, sự chứng ngộ quả minh và giải thoát, sự chứng ngộ quả Dự lưu, sự chứng ngộ quả Nhất lai, sự chứng ngộ quả Bất lai, sự chứng ngộ quả A-la-hán. Của cá nhân nào? (Đó là) của Như Lai, bậc A-la-hán, Đấng Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, chính do sự xuất hiện của cá nhân này mà có sự xuất hiện của con mắt vĩ đại, sự xuất hiện của ánh sáng vĩ đại, sự xuất hiện của hào quang vĩ đại, sự xuất hiện của sáu pháp vô thượng, sự chứng ngộ bốn Tuệ phân tích, sự thấu triệt nhiều giới, sự thấu triệt các giới khác nhau, sự chứng ngộ quả minh và giải thoát, sự chứng ngộ quả Dự lưu, sự chứng ngộ quả Nhất lai, sự chứng ngộ quả Bất lai, sự chứng ngộ quả A-la-hán.”
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekapuggalampi samanupassāmi yo evaṁ tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ sammadeva anuppavatteti yathayidaṁ, bhikkhave, sāriputto. Sāriputto, bhikkhave, tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ sammadeva anuppavattetī”ti.
“Mendicants, I do not see a single other individual who rightly keeps rolling the supreme Wheel of Dhamma that was rolled forth by the Realized One like Sāriputta. Sāriputta rightly keeps rolling the supreme Wheel of Dhamma that was rolled forth by the Realized One.”
187. “Này các Tỳ khưu, Ta không thấy một cá nhân nào khác có thể chuyển tiếp một cách chánh đáng bánh xe Pháp vô thượng đã được Như Lai chuyển vận, như là Sāriputta vậy. Này các Tỳ khưu, Sāriputta đã chuyển tiếp một cách chánh đáng bánh xe Pháp vô thượng đã được Như Lai chuyển vận.”
Ekapuggalavaggo terasamo.
Phẩm Một Người, thứ mười ba.
