3. Kinh Tỳ Khưu

369. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, một tỳ khưu nọ đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: 'Bạch Thế Tôn, lành thay, mong Thế Tôn hãy thuyết pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe pháp từ Thế Tôn, con có thể sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.' 'Này tỳ khưu, ở đây có những kẻ ngu si chỉ yêu cầu ta như vậy, và khi pháp được thuyết giảng, họ lại nghĩ rằng chỉ cần đi theo sau ta là đủ.' 'Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết pháp cho con một cách tóm tắt, mong Thiện Thệ hãy thuyết pháp một cách tóm tắt. Rất có thể con sẽ hiểu được ý nghĩa lời dạy của Thế Tôn, rất có thể con sẽ trở thành người thừa tự pháp của Thế Tôn.' 'Vậy thì, này tỳ khưu, ngươi hãy thanh lọc ngay từ đầu những gì là thiện pháp. Và cái gì là khởi đầu của các thiện pháp? Đó là giới hoàn toàn trong sạch và tri kiến chánh trực. Này tỳ khưu, khi nào giới của ngươi được hoàn toàn trong sạch và tri kiến được chánh trực, bấy giờ, này tỳ khưu, nương vào giới, an trú trong giới, ngươi hãy tu tập bốn niệm xứ theo ba cách.'

Bốn niệm xứ là gì? Này tỳ khưu, ở đây, ngươi hãy trú, quán thân trên thân đối với nội thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời; hoặc trú, quán thân trên thân đối với ngoại thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời; hoặc trú, quán thân trên thân đối với cả nội thân và ngoại thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Hoặc đối với nội thọ... hoặc đối với ngoại thọ... hoặc đối với cả nội thọ và ngoại thọ, hãy trú, quán thọ trên các cảm thọ, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Hoặc đối với nội tâm... hoặc đối với ngoại tâm... hoặc đối với cả nội tâm và ngoại tâm, hãy trú, quán tâm trên tâm, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Hoặc đối với nội pháp... hoặc đối với ngoại pháp... hoặc đối với cả nội pháp và ngoại pháp, hãy trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Này tỳ khưu, khi nào ngươi nương vào giới, an trú trong giới, tu tập bốn niệm xứ này theo ba cách như vậy, thì này tỳ khưu, dù ngày hay đêm trôi qua, chỉ có sự tăng trưởng trong các thiện pháp được mong đợi, chứ không bị suy giảm.

Bấy giờ, vị tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của đức Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải rồi ra đi. Rồi vị tỳ khưu ấy sống một mình, nơi vắng vẻ, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu, vị ấy đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì mục đích ấy các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình. Vị ấy đã biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và vị tỳ khưu ấy đã trở thành một trong các vị A-la-hán. Hết kinh thứ ba.