- Saṁyutta Nikāya 36.10
- 1. Sagāthāvagga
Bản dịch
SN 36.10 — Kinh Nguồn Gốc Xúc
Phassamūlakasutta
Vi-n 3 —Này các Tỷ-kheo, có ba thọ này do xúc sanh, lấy xúc làm căn bản, lấy xúc làm nhân duyên, lấy xúc làm trợ duyên.
Vi-n 4 Thế nào là ba? Lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ.
Vi-n 5 Do xúc được cảm thọ là lạc, này các Tỷ-kheo, lạc thọ sanh. Do sự đoạn diệt của xúc ấy được cảm thọ là lạc, lạc thọ ấy khởi lên do duyên xúc tương ứng được cảm thọ là lạc, lạc thọ ấy đoạn diệt, được tịnh chỉ.
Vi-n 6 Do xúc được cảm thọ là khổ, này các Tỷ-kheo, khổ thọ sanh. Do sự đoạn diệt của xúc ấy được cảm thọ là khổ, khổ thọ ấy khởi lên do duyên xúc tương ứng được cảm thọ là khổ, khổ thọ ấy đoạn diệt, được tịnh chỉ.
Vi-n 7 Do xúc được cảm thọ là bất khổ bất lạc, này các Tỷ-kheo, bất khổ bất lạc thọ sanh. Do sự đoạn diệt của xúc ấy được cảm thọ là bất khổ bất lạc, bất khổ bất lạc ấy khởi lên do duyên xúc tương ứng được cảm thọ là bất khổ bất lạc, bất khổ bất lạc thọ ấy đoạn diệt, được tịnh chỉ.
Vi-n 8 Ví như, này các Tỷ-kheo, hai khúc gỗ cọ xát nhau, đem đến gần nhau, nên sức nóng sanh ra, lửa được hiện hữu. Khi hai khúc gỗ ấy bị phân ly tuyệt duyên, thời sức nóng khởi lên do duyên ấy được đoạn diệt, được tịnh chỉ.
Vi-n 9 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ba thọ này do xúc sanh, lấy xúc làm căn bản, lấy xúc làm nhân duyên, lấy xúc làm trợ duyên, do duyên xúc tương ứng, các thọ tương ứng, tương ứng, khởi lên. Do sự đoạn diệt của xúc tương ứng, tương ứng các thọ tương ứng, tương ứng được đoạn diệt.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16. Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Linked Discourses 36.10
- 1. With Verses
Rooted in Contact
10. Kinh Nguồn Gốc Xúc
“Tisso imā, bhikkhave, vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā. Katamā tisso?
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.
Sukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati. Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā. Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati. Adukkhamasukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā, yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā, sā nirujjhati, sā vūpasammati.
Seyyathāpi, bhikkhave, dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ saṅghaṭṭanasamodhānā usmā jāyati, tejo abhinibbattati. Tesaṁyeva kaṭṭhānaṁ nānābhāvā vinikkhepā, yā tajjā usmā, sā nirujjhati, sā vūpasammati.
Evameva kho, bhikkhave, imā tisso vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā. Tajjaṁ phassaṁ paṭicca tajjā vedanā uppajjanti. Tajjassa phassassa nirodhā tajjā vedanā nirujjhantī”ti.
Dasamaṁ.
“Mendicants, these three feelings are born, rooted, sourced, and dependent on contact. What three?
Pleasant, painful, and neutral feeling.
Pleasant feeling arises dependent on a contact to be experienced as pleasant. With the cessation of that contact to be experienced as pleasant, the corresponding pleasant feeling ceases and stops. Painful feeling arises dependent on a contact to be experienced as painful. With the cessation of that contact to be experienced as painful, the corresponding painful feeling ceases and stops. Neutral feeling arises dependent on a contact to be experienced as neutral. With the cessation of that contact to be experienced as neutral, the corresponding neutral feeling ceases and stops.
When you rub two sticks together, heat is generated and fire is produced. But when you part the sticks and lay them aside, any corresponding heat ceases and stops.
In the same way, these three feelings are born, rooted, sourced, and dependent on contact. The appropriate feeling arises dependent on the corresponding contact. When the corresponding contact ceases, the appropriate feeling ceases.”
258. “Này các tỳ khưu, có ba loại cảm thọ này do xúc sanh, có xúc làm nguồn gốc, có xúc làm nguyên nhân, có xúc làm điều kiện. Ba loại nào? Cảm thọ lạc, cảm thọ khổ, cảm thọ bất khổ bất lạc. Này các tỳ khưu, do duyên xúc đáng cảm thọ lạc mà cảm thọ lạc sanh khởi. Do sự đoạn diệt của chính xúc đáng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ lạc nào đã sanh khởi do duyên xúc đáng cảm thọ lạc tương ứng ấy, cảm thọ ấy được đoạn diệt, cảm thọ ấy được lắng dịu. Này các tỳ khưu, do duyên xúc đáng cảm thọ khổ mà cảm thọ khổ sanh khởi. Do sự đoạn diệt của chính xúc đáng cảm thọ khổ ấy, cảm thọ khổ nào đã sanh khởi do duyên xúc đáng cảm thọ khổ tương ứng ấy, cảm thọ ấy được đoạn diệt, cảm thọ ấy được lắng dịu. Này các tỳ khưu, do duyên xúc đáng cảm thọ bất khổ bất lạc mà cảm thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự đoạn diệt của chính xúc đáng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ bất khổ bất lạc nào đã sanh khởi do duyên xúc đáng cảm thọ bất khổ bất lạc tương ứng ấy, cảm thọ ấy được đoạn diệt, cảm thọ ấy được lắng dịu. Này các tỳ khưu, ví như do sự cọ xát và kết hợp của hai thanh củi mà hơi nóng phát sanh, lửa được tạo ra. Do sự tách rời và phân ly của chính hai thanh củi ấy, hơi nóng tương ứng nào đã phát sanh, hơi nóng ấy được đoạn diệt, hơi nóng ấy được lắng dịu. Cũng vậy, này các tỳ khưu, ba loại cảm thọ này do xúc sanh, có xúc làm nguồn gốc, có xúc làm nguyên nhân, có xúc làm điều kiện. Do duyên xúc tương ứng mà cảm thọ tương ứng sanh khởi. Do sự đoạn diệt của xúc tương ứng mà cảm thọ tương ứng đoạn diệt.” Kinh thứ mười.
Vedanāsaṁyuttassa sagāthāvaggo paṭhamo.
Tassuddānaṁ
Phẩm Có Kệ, thứ nhất.
Samādhi sukhaṁ pahānena, pātālaṁ daṭṭhabbena ca; Sallena ceva gelaññā, anicca phassamūlakāti.
Định, Lạc, Đoạn Trừ, Vực Thẳm, và Cần Phải Thấy; Mũi Tên, Bệnh Tật, Vô Thường, và Nguồn Gốc Xúc.