- Saṁyutta Nikāya 3.22
- 3. Tatiyavagga
Ayyikāsutta
Sāvatthinidānaṁ.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca: “handa kuto nu tvaṁ, mahārāja, āgacchasi divādivassā”ti?
Bản dịch
Ayyikāsutta
Vi-n 1 Nhân duyên ở Sāvatthi.
Vi-n 2 Thế Tôn nói với vua Pasenadi nước Kosala đang ngồi một bên:
—Ðại vương đi từ đâu lại, giữa trưa như thế này?
Vi-n 3 —Bạch Thế Tôn, tổ mẫu của con mệnh chung, già nua, tuổi tác, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đạt đến tuổi thọ, đã mệnh chung, được một trăm hai mươi tuổi.
Vi-n 4 Bạch Thế Tôn, con rất ái luyến và quý mến tổ mẫu. Bạch Thế Tôn, nếu con được cho một voi báu, hay để tổ mẫu con khỏi chết, con sẽ cho voi báu để tổ mẫu con khỏi chết. Bạch Thế Tôn, nếu con được cho một ngựa báu, hay để tổ mẫu con khỏi chết, con sẽ cho ngựa báu để tổ mẫu con khỏi chết. Bạch Thế Tôn, nếu con được cho một thôn làng tốt đẹp, hay để tổ mẫu con khỏi chết, con sẽ cho thôn làng tốt đẹp để tổ mẫu con khỏi chết. Bạch Thế Tôn, nếu con có thể được cho một quốc độ, hay để tổ mẫu con khỏi chết, con sẽ cho quốc độ để tổ mẫu con khỏi chết.
Vi-n 5 —Tất cả chúng sanh, thưa Ðại vương, đều phải chết, đều kết thúc trong sự chết, đều không vượt qua sự chết.
Vi-n 6 —Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã khéo nói: “Tất cả chúng sanh đều phải chết, đều kết thúc trong sự chết, đều không vượt qua sự chết.”
Vi-n 7 —Như vậy là phải, thưa Ðại vương. Như vậy là phải, thưa Ðại vương. Tất cả chúng sanh đều phải chết, đều kết thúc trong sự chết, đều không vượt qua sự chết. Ví như, thưa Ðại vương, tất cả đồ gốm do người thợ gốm làm ra, chưa nung chín hay đã nung chín, tất cả đồ gốm ấy đều phải bể, đều kết thúc trong sự bể, đều không vượt qua sự bể. Cũng vậy, thưa Ðại vương, tất cả chúng sanh đều phải chết, đều kết thúc trong sự chết, đều không vượt qua sự chết.
Mọi chúng sanh sẽ chết,
Mạng sống, chết kết thúc,
Tùy nghiệp, họ sẽ đi,
Nhận lãnh quả thiện ác,
Ác nghiệp, đọa địa ngục,
Thiện nghiệp, lên Thiên giới.
Do vậy hãy làm lành,
Tích lũy cho đời sau,
Công đức cho đời sau,
Làm hậu cứ cho người.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16. Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
Sāvatthinidānaṁ.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca: “handa kuto nu tvaṁ, mahārāja, āgacchasi divādivassā”ti?
At Sāvatthī.
King Pasenadi of Kosala sat to one side, and the Buddha said to him, “So, Great King, where are you coming from in the middle of the day?”
133. Nhân duyên ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala đang ngồi một bên, Thế Tôn đã nói với vua như sau: “Này Đại vương, giữa ban ngày ban mặt thế này, ngài từ đâu đến vậy?”
“Ayyikā me, bhante, kālaṅkatā jiṇṇā vuḍḍhā mahallikā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā. Ayyikā kho pana me, bhante, piyā hoti manāpā. Hatthiratanena cepāhaṁ, bhante, labheyyaṁ ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti, hatthiratanampāhaṁ dadeyyaṁ: ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti. Assaratanena cepāhaṁ, bhante, labheyyaṁ ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti, assaratanampāhaṁ dadeyyaṁ: ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti. Gāmavarena cepāhaṁ, bhante, labheyyaṁ ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti, gāmavarampāhaṁ dadeyyaṁ: ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti. Janapadapadesena cepāhaṁ, bhante, labheyyaṁ ‘mā me ayyikā kālamakāsī’ti, janapadapadesampāhaṁ dadeyyaṁ: ‘mā me ayyikā kālamakāsī’”ti.
“Sabbe sattā, mahārāja, maraṇadhammā maraṇapariyosānā maraṇaṁ anatītā”ti.
“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante. Yāvasubhāsitamidaṁ, bhante, bhagavatā—sabbe sattā maraṇadhammā maraṇapariyosānā maraṇaṁ anatītā’”ti.
“Sir, my grandmother has passed away. She was old, elderly and senior. She was advanced in years and had reached the final stage of life; she was a hundred and twenty years old. But I loved my grandmother; she was dear to me. If by giving away the elephant-treasure I could get my grandmother back, I’d do it. If by giving away the horse-treasure I could get my grandmother back, I’d do it. If by giving away a prize village I could get my grandmother back, I’d do it. If by giving away the whole country I could get my grandmother back, I’d do it.”
“Great king, all sentient beings are liable to die. Death is their end; they’re not exempt from death.”
“It’s incredible, sir, it’s amazing, how well said this was by the Buddha: ‘All sentient beings are liable to die. Death is their end; they’re not exempt from death.’”
“Bạch Thế Tôn, bà của con vừa mới qua đời. Bà đã già, lớn tuổi, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi xế chiều, thọ một trăm hai mươi tuổi. Bạch Thế Tôn, bà của con là người rất thân thương, khả ái đối với con. Bạch Thế Tôn, nếu có thể dùng voi báu để đổi lấy việc ‘mong sao bà của con đừng chết’, con cũng sẽ cho đi voi báu để ‘mong sao bà của con đừng chết’. Nếu có thể dùng ngựa báu để đổi lấy việc ‘mong sao bà của con đừng chết’, con cũng sẽ cho đi ngựa báu để ‘mong sao bà của con đừng chết’. Nếu có thể dùng làng tốt nhất để đổi lấy việc ‘mong sao bà của con đừng chết’, con cũng sẽ cho đi làng tốt nhất để ‘mong sao bà của con đừng chết’. Nếu có thể dùng một vùng đất để đổi lấy việc ‘mong sao bà của con đừng chết’, con cũng sẽ cho đi một vùng đất để ‘mong sao bà của con đừng chết’.” “Tâu Đại vương, tất cả chúng sanh đều có cái chết là định tánh, có cái chết là cứu cánh, không thể vượt qua cái chết.” “Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, lời này đã được Thế Tôn khéo nói biết bao: ‘Tất cả chúng sanh đều có cái chết là định tánh, có cái chết là cứu cánh, không thể vượt qua cái chết.’”
“Evametaṁ, mahārāja, evametaṁ, mahārāja. Sabbe sattā maraṇadhammā maraṇapariyosānā maraṇaṁ anatītā. Seyyathāpi, mahārāja, yāni kānici kumbhakārabhājanāni āmakāni ceva pakkāni ca sabbāni tāni bhedanadhammāni bhedanapariyosānāni bhedanaṁ anatītāni; evameva kho, mahārāja, sabbe sattā maraṇadhammā maraṇapariyosānā maraṇaṁ anatītā”ti.
Idamavoca …pe…
“That’s so true, Great King! That’s so true! All sentient beings are liable to die. Death is their end; they’re not exempt from death. It’s like the vessels made by potters. Whatever kind they are, whether baked or unbaked, all of them are liable to break apart. Breaking is their end; they’re not exempt from breakage. In the same way, all sentient beings are liable to die. Death is their end; they’re not exempt from death.”
That is what the Buddha said. …
“Đúng vậy, Đại vương! Đúng vậy, Đại vương! Tất cả chúng sanh đều có cái chết là định tánh, có cái chết là cứu cánh, không thể vượt qua cái chết. Tâu Đại vương, ví như tất cả các đồ gốm của người thợ gốm, dù là đồ sống hay đồ chín, tất cả chúng đều có sự vỡ là định tánh, có sự vỡ là cứu cánh, không thể vượt qua sự vỡ; cũng vậy, tâu Đại vương, tất cả chúng sanh đều có cái chết là định tánh, có cái chết là cứu cánh, không thể vượt qua cái chết.” Thế Tôn đã thuyết giảng điều này...v.v...
“Sabbe sattā marissanti, maraṇantañhi jīvitaṁ; Yathākammaṁ gamissanti, puññapāpaphalūpagā; Nirayaṁ pāpakammantā, puññakammā ca suggatiṁ.
“All beings will die, for life ends in death. They pass on according to their deeds, reaping the fruits of good and bad. Those who do bad go to hell, and if you do good you go to heaven.
“Tất cả chúng sanh rồi sẽ chết, vì mạng sống có cái chết là tận cùng. Tùy theo nghiệp của mình, họ sẽ đi tái sanh, hưởng quả phước và tội. Những người làm ác nghiệp sẽ đến địa ngục, còn những người làm phước nghiệp sẽ đến cõi lành.
Tasmā kareyya kalyāṇaṁ, nicayaṁ samparāyikaṁ; Puññāni paralokasmiṁ, patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.
That’s why you should do good, investing in the future life. The good deeds of sentient beings support them in the next world.”
“Do đó, hãy làm điều thiện, tích lũy cho đời sau. Các phước báu là chỗ nương tựa cho chúng sanh ở thế giới bên kia.”