4. Kinh Kāraṇapālī

194. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Lúc bấy giờ, Bà la môn Kāraṇapālī đang trông coi công việc cho các vị Licchavi. Bà la môn Kāraṇapālī thấy Bà la môn Piṅgiyāni từ xa đi đến; thấy vậy, bèn nói với Bà la môn Piṅgiyāni điều này:

Này, Tôn giả Piṅgiyāni từ đâu đến vào giữa ban ngày thế này? – Thưa ngài, tôi từ chỗ của Sa-môn Gotama đến đây. – Tôn giả Piṅgiyāni nghĩ thế nào về sự thông tuệ của Sa-môn Gotama? Ngài có cho rằng ngài ấy là bậc hiền trí không? – Thưa ngài, tôi là ai mà có thể biết được sự thông tuệ của Sa-môn Gotama! Chắc chắn người nào biết được sự thông tuệ của Sa-môn Gotama thì người ấy cũng phải giống như ngài. – Tôn giả Piṅgiyāni quả thật đã tán thán Sa-môn Gotama bằng một lời tán thán cao thượng! – Thưa ngài, tôi là ai mà có thể tán thán Sa-môn Gotama! Tôn giả Gotama ấy được tán thán bởi những phẩm chất đáng tán thán, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. – Nhưng Tôn giả Piṅgiyāni, thấy được lợi ích gì mà ngài lại có lòng tịnh tín cao độ như vậy đối với Sa-môn Gotama?

Thưa ngài, ví như một người đã thỏa mãn với hương vị thượng hạng thì không còn thèm muốn những hương vị thấp kém khác; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi nghe pháp của Tôn giả Gotama ấy – dù là kinh (suttaso), dù là kệ (geyyaso), dù là ký thuyết (veyyākaraṇaso), dù là pháp vị tằng hữu (abbhutadhammaso) – thì từ đó không còn thèm muốn những học thuyết của các Sa-môn, Bà la môn khác.

Thưa ngài, ví như một người bị đói và yếu sức hành hạ, tìm được một viên mật ong. Mỗi khi người ấy nếm, đều cảm nhận được vị ngọt ngon, không cần thêm gì khác; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi nghe pháp của Tôn giả Gotama ấy – dù là kinh (suttaso), dù là kệ (geyyaso), dù là ký thuyết (veyyākaraṇaso), dù là pháp vị tằng hữu (abbhutadhammaso) – thì từ đó đều đạt được sự hoan hỷ, đạt được sự tịnh tín trong tâm.

Thưa ngài, ví như một người tìm được một khúc gỗ chiên đàn – hoặc chiên đàn vàng, hoặc chiên đàn đỏ. Mỗi khi người ấy ngửi – dù là ở gốc, dù là ở giữa, hay dù là ở ngọn – đều cảm nhận được hương thơm ngát, không cần thêm gì khác; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi nghe pháp của Tôn giả Gotama ấy – dù là kinh (suttaso), dù là kệ (geyyaso), dù là ký thuyết (veyyākaraṇaso), dù là pháp vị tằng hữu (abbhutadhammaso) – thì từ đó đều đạt được sự hân hoan, đạt được sự hoan hỷ.

“Thưa ngài, ví như có người bị bệnh, đau khổ, ốm nặng. Một y sĩ giỏi có thể chữa lành bệnh cho người ấy ngay lập tức; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi con nghe pháp của tôn giả Gotama – dù là kinh văn xuôi, kinh văn vần, ký sự, hay pháp vi diệu – thì mỗi khi ấy, sầu, bi, khổ, ưu, não đều biến mất.

“Thưa ngài, ví như có một hồ sen nước trong, nước ngọt, nước mát, bến nước tốt, quang cảnh khả ái. Rồi một người đi đến, bị nóng bức hành hạ, bị hơi nóng bao trùm, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ấy xuống hồ, tắm và uống, làm dịu đi mọi mệt nhọc, kiệt sức và phiền muộn. Cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi con nghe pháp của tôn giả Gotama – dù là kinh văn xuôi, kinh văn vần, ký sự, hay pháp vi diệu – thì mỗi khi ấy, mọi mệt nhọc, kiệt sức và phiền muộn đều được lắng dịu.”

Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Kāraṇapālī từ chỗ ngồi đứng dậy, vắt thượng y qua một bên vai, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về phía Thế Tôn và thốt lên lời cảm hứng ba lần:

“Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.”

“Thật vi diệu, thưa ngài Piṅgiyāni! Thật vi diệu, thưa ngài Piṅgiyāni! Thưa ngài Piṅgiyāni, ví như người ta lật ngửa vật bị úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người lạc lối, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Pháp đã được ngài Piṅgiyāni tuyên thuyết bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài Piṅgiyāni, con xin quy y tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong ngài Piṅgiyāni hãy xem con là một nam cư sĩ đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” Hết kinh thứ tư.