- Aṅguttara Nikāya 4.70
- 7. Pattakammavagga
Bản dịch
AN 4.70 — Phi Pháp
Adhammikasutta
TTC 1—Khi nào, này các Tỷ-kheo, các vua phi pháp có mặt, khi ấy, các đại thần phi pháp của vua có mặt. Khi nào các đại thần phi pháp của vua có mặt, khi ấy các Bà-la-môn gia chủ phi pháp có mặt. Khi nào các Bà-la-môn gia chủ phi pháp có mặt, khi ấy dân chúng thị thành và dân chúng các làng trở thành phi pháp. Khi nào dân chúng thị thành và ở các làng là phi pháp, khi ấy mặt trăng, mặt trời đi sai quỹ đạo. Khi nào mặt trăng, mặt trời đi sai quỹ đạo, khi ấy các dãy ngân hà, các loại sao đi sai quỹ đạo. Khi nào các dãy ngân hà, các loại sao đi sai quỹ đạo, khi ấy ngày đêm đi sai quỹ đạo. Khi nào ngày đêm đi sai quỹ đạo, khi ấy tháng và nửa tháng đi sai quỹ đạo. Khi nào tháng và nửa tháng đi sai quỹ đạo, khi ấy thời tiết và năm đi sai quỹ đạo. Khi nào thời tiết và năm đi sai quỹ đạo, khi ấy gió thổi sai lạc trái mùa. Khi nào gió thổi sai lạc trái mùa, khi ấy chư Thiên bực mình. Khi nào chư Thiên bực mình, khi ấy trời mưa không có điều hòa. Khi nào trời mưa không có điều hòa, khi ấy lúa chín trái mùa. Này các Tỷ-kheo, khi nào lúa chín trái mùa, khi ấy các loài Người nuôi sống với loại lúa ấy, thì thọ mạng sẽ ngắn, dung sắc xấu, yếu sức và nhiều bệnh.
TTC 2Khi nào, này các Tỷ-kheo, các vua đúng pháp có mặt, thì khi ấy các vị đại thần đúng pháp của vua có mặt. Khi nào các vị đại thần đúng pháp của vua có mặt, khi ấy các Bà-la-môn gia chủ đúng pháp có mặt. Khi nào các Bà-la-môn gia chủ đúng pháp có mặt, khi ấy dân chúng thị thành và dân chúng các làng trở thành đúng pháp. Khi nào dân chúng thị thành và ở các làng là đúng pháp, khi ấy mặt trăng, mặt trời đi đúng quỹ đạo. Khi nào mặt trăng, mặt trời đi đúng quỹ đạo, khi ấy các dãy ngân hà, các loại sao đi đúng quỹ đạo. Khi nào các dãy ngân hà, các loại sao đi đúng quỹ đạo, khi ấy ngày đêm đi đúng quỹ đạo. Khi nào ngày đêm đi đúng quỹ đạo, khi ấy tháng và nửa tháng đi đúng quỹ đạo. Khi nào tháng và nửa tháng đi đúng quỹ đạo, khi ấy thời tiết và năm đi đúng quỹ đạo. Khi nào thời tiết và năm đi đúng quỹ đạo, khi ấy gió thổi đúng mùa. Khi nào gió thổi đúng mùa, khi ấy chư Thiên hoan hỉ. Khi nào chư Thiên hoan hỉ, khi ấy trời mưa điều hòa. Khi nào trời trở mưa điều hòa, khi ấy, lúa chín đúng mùa. Này các Tỷ-kheo, khi nào lúa chín đúng mùa, khi ấy loài Người nuôi sống với loại lúa ấy, thọ mạng sẽ lâu dài, dung sắc đẹp đẽ, có sức mạnh và không có nhiều bệnh.
Khi đàn bò lội sông,
Ðầu đàn đi sai lạc,
Cả đàn đều đi sai,
Vì hướng dẫn sai lạc.
Cũng vậy, trong loài Người,
Vị được xem tối thắng,
Nếu sở hành phi pháp,
Còn nói gì người khác,
Cả nước bị đau khổ,
Nếu vua sống phi pháp.Khi đàn bò lội sông,
Ðầu đàn đi đúng hướng,
Cả đàn đều đúng hướng,
Vì hướng dẫn đúng đường.
Cũng vậy trong loài Người,
Vị được xem tối thắng,
Nếu sở hành đúng pháp,
Còn nói gì người khác,
Cả nước được an vui,
Nếu vua sống đúng pháp.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Numbered Discourses 4.70
- 7. Fitting Deeds
Unprincipled
10. Kinh Phi Pháp
“Yasmiṁ, bhikkhave, samaye rājāno adhammikā honti, rājāyuttāpi tasmiṁ samaye adhammikā honti. Rājāyuttesu adhammikesu brāhmaṇagahapatikāpi tasmiṁ samaye adhammikā honti. Brāhmaṇagahapatikesu adhammikesu negamajānapadāpi tasmiṁ samaye adhammikā honti. Negamajānapadesu adhammikesu visamaṁ candimasūriyā parivattanti. Visamaṁ candimasūriyesu parivattantesu visamaṁ nakkhattāni tārakarūpāni parivattanti. Visamaṁ nakkhattesu tārakarūpesu parivattantesu visamaṁ rattindivā parivattanti. Visamaṁ rattindivesu parivattantesu visamaṁ māsaddhamāsā parivattanti. Visamaṁ māsaddhamāsesu parivattantesu visamaṁ utusaṁvaccharā parivattanti. Visamaṁ utusaṁvaccharesu parivattantesu visamaṁ vātā vāyanti visamā apañjasā. Visamaṁ vātesu vāyantesu visamesu apañjasesu devatā parikupitā bhavanti. Devatāsu parikupitāsu devo na sammā dhāraṁ anuppavecchati. Deve na sammā dhāraṁ anuppavecchante visamapākāni sassāni bhavanti. Visamapākāni, bhikkhave, sassāni manussā paribhuñjantā appāyukā honti dubbaṇṇā ca bavhābādhā ca.
“At a time when kings are unprincipled, royal officials become unprincipled. When royal officials are unprincipled, brahmins and householders become unprincipled. When brahmins and householders are unprincipled, the people of town and country become unprincipled. When the people of town and country are unprincipled, the courses of the moon and sun become erratic. … the courses of the stars and constellations … the days and nights … the months and fortnights … the seasons and years become erratic. … the blowing of the winds becomes erratic and chaotic. … the deities are angered. … the heavens don’t provide enough rain. … the crops ripen erratically. When people eat crops that have ripened erratically, they become short-lived, ugly, weak, and sickly.
70. “Này các tỳ khưu, vào thời điểm mà các vị vua là người phi pháp, thì vào thời điểm ấy các vị cận thần của vua cũng là người phi pháp. Khi các vị cận thần của vua là người phi pháp, thì vào thời điểm ấy các vị bà la môn và gia chủ cũng là người phi pháp. Khi các vị bà la môn và gia chủ là người phi pháp, thì vào thời điểm ấy dân chúng ở thị trấn và thôn quê cũng là người phi pháp. Khi dân chúng ở thị trấn và thôn quê là người phi pháp, thì mặt trăng và mặt trời vận hành một cách sai lệch. Khi mặt trăng và mặt trời vận hành một cách sai lệch, thì các tinh tú và chòm sao vận hành một cách sai lệch. Khi các tinh tú và chòm sao vận hành một cách sai lệch, thì ngày và đêm vận hành một cách sai lệch. Khi ngày và đêm vận hành một cách sai lệch, thì tháng và nửa tháng vận hành một cách sai lệch. Khi tháng và nửa tháng vận hành một cách sai lệch, thì mùa và năm vận hành một cách sai lệch. Khi mùa và năm vận hành một cách sai lệch, thì các ngọn gió thổi một cách sai lệch, không đúng hướng. Khi các ngọn gió thổi một cách sai lệch, không đúng hướng, thì chư thiên nổi giận. Khi chư thiên nổi giận, thì trời không mưa xuống đúng lúc. Khi trời không mưa xuống đúng lúc, thì các loại hoa màu chín một cách sai lệch. Này các tỳ khưu, khi con người dùng các loại hoa màu chín một cách sai lệch, họ sẽ bị đoản thọ, xấu xí, và nhiều bệnh tật.”
Yasmiṁ, bhikkhave, samaye rājāno dhammikā honti, rājāyuttāpi tasmiṁ samaye dhammikā honti. Rājāyuttesu dhammikesu brāhmaṇagahapatikāpi tasmiṁ samaye dhammikā honti. Brāhmaṇagahapatikesu dhammikesu negamajānapadāpi tasmiṁ samaye dhammikā honti. Negamajānapadesu dhammikesu samaṁ candimasūriyā parivattanti. Samaṁ candimasūriyesu parivattantesu samaṁ nakkhattāni tārakarūpāni parivattanti. Samaṁ nakkhattesu tārakarūpesu parivattantesu samaṁ rattindivā parivattanti. Samaṁ rattindivesu parivattantesu samaṁ māsaddhamāsā parivattanti. Samaṁ māsaddhamāsesu parivattantesu samaṁ utusaṁvaccharā parivattanti. Samaṁ utusaṁvaccharesu parivattantesu samaṁ vātā vāyanti samā pañjasā. Samaṁ vātesu vāyantesu samesu pañjasesu devatā aparikupitā bhavanti. Devatāsu aparikupitāsu devo sammā dhāraṁ anuppavecchati. Deve sammā dhāraṁ anuppavecchante samapākāni sassāni bhavanti. Samapākāni, bhikkhave, sassāni manussā paribhuñjantā dīghāyukā ca honti vaṇṇavanto ca balavanto ca appābādhā cāti.
At a time when kings are principled, royal officials become principled. … brahmins and householders … people of town and country become principled. When the people of town and country are principled, the courses of the sun and moon become regular. … the stars and constellations … the days and nights … the months and fortnights … the seasons and years become regular. … the blowing of the winds becomes regular and orderly. … the deities are not angered. … the heavens provide plenty of rain. When the heavens provide plenty of rain, the crops ripen well. When people eat crops that have ripened well, they become long-lived, beautiful, strong, and healthy.
“Này các tỳ khưu, vào thời điểm mà các vị vua là người đúng pháp, thì vào thời điểm ấy các vị cận thần của vua cũng là người đúng pháp. Khi các vị cận thần của vua là người đúng pháp, thì vào thời điểm ấy các vị bà la môn và gia chủ cũng là người đúng pháp. Khi các vị bà la môn và gia chủ là người đúng pháp, thì vào thời điểm ấy dân chúng ở thị trấn và thôn quê cũng là người đúng pháp. Khi dân chúng ở thị trấn và thôn quê là người đúng pháp, thì mặt trăng và mặt trời vận hành một cách đều đặn. Khi mặt trăng và mặt trời vận hành một cách đều đặn, thì các tinh tú và chòm sao vận hành một cách đều đặn. Khi các tinh tú và chòm sao vận hành một cách đều đặn, thì ngày và đêm vận hành một cách đều đặn. Khi ngày và đêm vận hành một cách đều đặn, thì tháng và nửa tháng vận hành một cách đều đặn. Khi tháng và nửa tháng vận hành một cách đều đặn, thì mùa và năm vận hành một cách đều đặn. Khi mùa và năm vận hành một cách đều đặn, thì các ngọn gió thổi một cách đều đặn, đúng hướng. Khi các ngọn gió thổi một cách đều đặn, đúng hướng, thì chư thiên không nổi giận. Khi chư thiên không nổi giận, thì trời mưa xuống đúng lúc. Khi trời mưa xuống đúng lúc, thì các loại hoa màu chín một cách đều đặn. Này các tỳ khưu, khi con người dùng các loại hoa màu chín một cách đều đặn, họ sẽ được trường thọ, xinh đẹp, khỏe mạnh, và ít bệnh tật.”
Gunnañce taramānānaṁ, jimhaṁ gacchati puṅgavo; Sabbā tā jimhaṁ gacchanti, nette jimhaṁ gate sati.
When cattle cross a river, if the bull goes off course, they all go off course, because their leader is off course.
“Khi đàn bò đang lội qua sông, nếu con bò đầu đàn đi xiên vẹo; tất cả chúng đều đi xiên vẹo, khi con dẫn đầu đi xiên vẹo.”
Evamevaṁ manussesu, yo hoti seṭṭhasammato; So ce adhammaṁ carati, pageva itarā pajā; Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukkhaṁ seti, rājā ce hoti adhammiko.
So it is for humans: when the one deemed chief behaves badly, what do you expect the rest to do? The whole country sleeps badly, when the king is unprincipled.
“Cũng vậy, trong loài người, người được xem là tối thắng; nếu vị ấy hành phi pháp, huống gì những người khác. Toàn thể quốc độ phải chịu đau khổ, nếu nhà vua là người phi pháp.”
Gunnañce taramānānaṁ, ujuṁ gacchati puṅgavo; Sabbā tā ujuṁ gacchanti, nette ujuṁ gate sati.
Evamevaṁ manussesu, yo hoti seṭṭhasammato;
When cattle cross a river, if the bull goes straight, they all go straight, because their leader is straight.
So it is for humans: when the one deemed chief
“Khi đàn bò đang lội qua sông, nếu con bò đầu đàn đi thẳng thớm; tất cả chúng đều đi thẳng thớm, khi con dẫn đầu đi thẳng thớm.”
Dasamaṁ.
“Cũng vậy, trong loài người, người được xem là tối thắng; nếu vị ấy hành đúng pháp, huống gì những người khác. Toàn thể quốc độ được hưởng an lạc, nếu nhà vua là người đúng pháp.” Kinh thứ mười.
Pattakammavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
Phẩm Hành Động Thích Hợp, thứ hai.
Pattakammaṁ ānaṇyako, Sabrahmanirayā rūpena pañcamaṁ; Sarāgaahirājā devadatto, Padhānaṁ adhammikena cāti.
Hành Động Thích Hợp, Không Nợ Nần, Cùng Phạm Thiên, Địa Ngục, Sắc là thứ năm; Tham Ái, Vua Rắn, Đề-bà-đạt-đa, Tinh Tấn, và Phi Pháp.