- Aṅguttara Nikāya 3.27
- 3. Puggalavagga
Bản dịch
AN 3.27 — Ðáng Ghê Tởm
Jigucchitabbasutta
—Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là ba? Có hạng người đáng ghê tởm, không cần phải gần gũi, không cần phải sống chung, không cần phải hầu hạ cúng dường. Có hạng người, này các Tỷ-kheo, cần phải nhìn một cách thản nhiên, không cần gần gũi, không cần phải sống chung, không cần phải hầu hạ cúng dường. Có hạng người, này các Tỷ-kheo, cần phải gần gũi, cần phải sống chung, cần phải hầu hạ cúng dường.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không cần phải gần gũi, không cần phải sống chung, không cần phải hầu hạ cúng dường? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ác giới, tính tình độc ác, sở hành bất tịnh, có những hành vi che đậy, không phải là Sa-môn nhưng hiện tướng Sa-môn, không sống Phạm hạnh, nhưng hiện tướng có Phạm hạnh, nội tâm hôi hám, đầy những tham dục, tánh tình bất tịnh. Hạng người như vậy, này các Tỷ-kheo, đáng ghê tởm, không cần phải gần gũi, không cần phải sống chung, không cần phải hầu hạ cúng dường. Vì cớ sao? Vì rằng, dầu không thuận theo một chút nào tri kiến của người như vậy, nhưng tiếng xấu được đồn xa về người ấy là có bạn ác, có bằng hữu ác, tôn sùng kẻ ác. Ví như, này các Tỷ-kheo, một con rắn đi vào trong đống phân, dầu nó không cắn ai, người cũng bị (đống phân) làm cho ô uế. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, dầu không thuận theo một chút nào tri kiến của người như vậy … là tôn sùng kẻ ác. Cho nên, hạng người như vậy đáng ghê tởm, không nên gần gũi, không nên sống chung, không nên hầu hạ cúng dường.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người cần phải nhìn một cách thản nhiên, không nên gần gũi, không nên sống chung, không nên hầu hạ cúng dường? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người phẫn nộ, nhiều hiềm hận, dầu có bị nói chút ít cũng tức tối, phẫn nộ, sân hận, sừng sộ, hiện rõ phẫn nộ, sân hận và bực tức. Ví như, này các Tỷ-kheo, một vết thương làm mủ, nếu bị cây gậy hay mảnh sành đánh phải, thời chảy mủ ra nhiều hơn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có hạng người phẫn nộ, …… và bực tức. Ví như, này các Tỷ-kheo, một que lửa bằng gỗ tindukà, nếu bị cây gậy hay mảnh sành đánh phải, thời xịt lửa xịt khói ra nhiều hơn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, … Ví như, này các Tỷ-kheo, một hố phân được cây gậy hay mảnh sành quật vào, thời mùi hôi thối lại càng nhiều hơn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có hạng người phẫn nộ, sân hận và bực tức. Hạng người như vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải nhìn với cặp mắt thản nhiên, không nên gần gũi, không nên sống chung, không nên hầu hạ cúng dường. Vì cớ sao? Vì nghĩ rằng: “Người ấy có thể nhục mạ ta. Người ấy có thể chửi mắng ta. Người ấy có thể làm hại ta.” Cho nên, hạng người như vậy cần phải nhìn một cách thản nhiên, không nên gần gũi, không nên sống chung, không nên hầu hạ cúng dường.
Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người cần gần gũi, cần phải sống chung, cần phải hầu hạ cúng dường?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người giữ giới, tánh tình hiền thiện. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải gần gũi, cần phải sống chung, cần phải hầu hạ cúng dường. Vì cớ sao? Vì rằng, dầu không thuận theo chút nào tri kiến của người như vậy, nhưng tiếng tốt được đồn xa về người ấy là có bạn lành, là có bằng hữu lành, là tôn sùng kẻ lành. Cho nên, hạng người như vậy, cần phải gần gũi, cần phải sống chung, cần phải hầu hạ cúng dường.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời.
Người gần kẻ hạ liệt
Rồi cũng bị hạ liệt
Thân cận người đồng đẳng
Ðược khỏi bị thối đọa
Ai gần bậc thù thắng
Mau chóng được thăng tấn
Do vậy hãy sống chung
Bậc ưu thắng hơn mình
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Numbered Discourses 3.27
- 3. Individuals
You Should be Disgusted
7. Kinh Về Người Đáng Chê Trách
“Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. Katame tayo? Atthi, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.
Katamo ca, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto, assamaṇo samaṇapaṭiñño, abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, antopūti avassuto kasambujāto. Evarūpo, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Taṁ kissa hetu? Kiñcāpi, bhikkhave, evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṁ āpajjati, atha kho naṁ pāpako kittisaddo abbhuggacchati: ‘pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko’ti. Seyyathāpi, bhikkhave, ahi gūthagato kiñcāpi na daṁsati, atha kho naṁ makkheti; evamevaṁ kho, bhikkhave, kiñcāpi evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṁ āpajjati, atha kho naṁ pāpako kittisaddo abbhuggacchati: ‘pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko’ti. Tasmā evarūpo puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.
“These three individuals are found in the world. What three? There is an individual you should be disgusted by, and you shouldn’t associate with, accompany, or attend them. There is an individual you should regard with equanimity, and you shouldn’t associate with, accompany, or attend them. There is an individual you should associate with, accompany, and attend.
Who is the individual you should be disgusted by, and not associate with, accompany, or attend? It’s an individual who is unethical, of bad qualities, filthy, with suspicious behavior, underhand, no true ascetic or spiritual practitioner—though claiming to be one—rotten inside, festering, and depraved. You should be disgusted by such an individual, and you shouldn’t associate with, accompany, or attend them. Why is that? Even if you don’t follow the example of such an individual, you still get a bad reputation: ‘That individual has bad friends, companions, and associates.’ They’re like a snake that’s been living in a pile of dung. Even if it doesn’t bite, it’ll still rub off on you. In the same way, even if you don’t follow the example of such an individual, you still get a bad reputation: ‘That individual has bad friends, companions, and associates.’ That’s why you should be disgusted by such an individual, and you shouldn’t associate with, accompany, or attend them.
27. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, có hành vi đáng ngờ, có việc làm che giấu, không phải là Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, là đồ rác rưởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Ví như, này các Tỳ khưu, con rắn rơi vào hố phân, dầu cho nó không cắn, nhưng nó vẫn làm vấy bẩn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”
Katamo ca, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti; evamevaṁ kho, bhikkhave …pe… seyyathāpi, bhikkhave, tindukālātaṁ kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭitaṁ bhiyyoso mattāya cicciṭāyati ciṭiciṭāyati; evamevaṁ kho, bhikkhave …pe… seyyathāpi, bhikkhave, gūthakūpo kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya duggandho hoti; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Evarūpo, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Taṁ kissa hetu? Akkoseyyapi maṁ paribhāseyyapi maṁ anatthampi maṁ kareyyāti. Tasmā evarūpo puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.
Who is the individual you should regard with equanimity, and not associate with, accompany, or attend? It’s an individual who is irritable and bad-tempered. Even when lightly criticized they lose their temper, becoming annoyed, hostile, and hard-hearted, and they display annoyance, hate, and bitterness. They’re like a festering sore, which, when you hit it with a stick or a stone, discharges even more. In the same way, someone is irritable and bad-tempered. They’re like a firebrand of pale-moon ebony, which, when you hit it with a stick or a stone, sizzles and crackles even more. In the same way, someone is irritable and bad-tempered. They’re like a sewer, which, when you stir it with a stick or a stone, stinks even more. In the same way, an individual is irritable and bad-tempered. Even when lightly criticized they lose their temper, becoming annoyed, hostile, and hard-hearted, and they display annoyance, hate, and bitterness. You should regard such an individual with equanimity, and you shouldn’t associate with, accompany, or attend them. Why is that? Thinking, ‘They might abuse or insult me, or do me harm.’ That’s why you should regard such an individual with equanimity, and you shouldn’t associate with, accompany, or attend them.
“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Ví như, này các Tỳ khưu, vết thương mưng mủ, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, khúc củi mun đang cháy, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng nổ lách tách, kêu xèo xèo; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, hố phân, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng bốc mùi hôi thối; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? (Nghĩ rằng:) ‘Người ấy có thể mắng nhiếc ta, có thể lăng mạ ta, có thể làm hại ta.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”
Katamo ca, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṁ kissa hetu? Kiñcāpi, bhikkhave, evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṁ āpajjati, atha kho naṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati: ‘kalyāṇamitto purisapuggalo kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti. Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.
Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.
Who is the individual you should associate with, accompany, and attend? It’s an individual who is ethical, of good character. You should associate with, accompany, and attend such an individual. Why is that? Even if you don’t follow the example of such an individual, you still get a good reputation: ‘That individual has good friends, companions, and associates.’ That’s why you should associate with, accompany, and attend such an individual.
These are the three individuals found in the world.
“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng tốt vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn tốt, có bạn đồng hành tốt, có khuynh hướng theo bạn tốt.’ Do đó, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, quả thật ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”
Nihīyati puriso nihīnasevī, Na ca hāyetha kadāci tulyasevī; Seṭṭhamupanamaṁ udeti khippaṁ, Tasmā attano uttariṁ bhajethā”ti.
Sattamaṁ.
A man who associates with an inferior goes downhill, but associating with an equal, you’ll never decline; following the best, you’ll quickly rise up, so you should keep company <j>with people better than you.”
“Người giao du với kẻ thấp kém sẽ bị suy thoái, người giao du với người ngang bằng sẽ không bao giờ suy thoái; người gần gũi bậc cao thượng sẽ nhanh chóng thăng tiến. Do đó, hãy thân cận người hơn mình.”