- Aṅguttara Nikāya 3.14
- 2. Rathakāravagga
Bản dịch
AN 3.14 — Pháp
Cakkavattisutta
—Phàm vua Chuyển Luân nào, đúng pháp, pháp vương, vị ấy cũng chuyển bánh xe (cai trị), không phải không có vua.
Ðược nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:
—Bạch Thế Tôn, ai là vua cho vua Chuyển Luân đúng pháp, pháp vương?
—Ðó là pháp, này Tỷ-kheo.
Thế Tôn nói:
—Ở đây, này Tỷ-kheo, vị Chuyển Luân, đúng pháp, pháp vương, y cứ pháp, cung kính pháp, kính trọng pháp, tôn kính pháp, lấy pháp làm tràng phan, lấy pháp làm cờ xí, lấy pháp làm tối thắng, ra lệnh hộ trì, che chở, ủng hộ đúng pháp đối với quần chúng.
Lại nữa, này Tỷ-kheo, vua Chuyển Luân, đúng pháp, pháp vương … ra lệnh hộ trì, che chở, ủng hộ đúng pháp đối với các Sát-đế-lỵ, đối với các tùy tùng, đối với quân đội, đối với các Bà-la-môn và gia chủ, đối với các thị trấn và quốc độ, đối với các Sa-môn, Bà-la-môn, đối với các loài thú và các loài chim.
Vua Chuyển Luân ấy, này các Tỷ-kheo, đúng pháp … sau khi ra lệnh hộ trì, che chở … đối với các loài thú và các loài chim, chuyển bánh xe đúng pháp. Bánh xe ấy không bị ngăn cản sự chuyển vận, bởi bất cứ người nào, hay bởi loài hữu tình thù nghịch nào.
Cũng vậy, này Tỷ-kheo, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, đúng pháp, vị Pháp Vương, y cứ pháp, cung kính pháp, kính trọng pháp, tôn kính pháp, lấy pháp làm tràng phan, lấy pháp làm cờ xí, lấy pháp làm tối thắng, ra lệnh hộ trì, che chở, ủng hộ đúng pháp đối với thân nghiệp, nghĩ rằng: “Thân nghiệp như vậy cần phải hành trì, thân nghiệp như vậy không được hành trì”.
Lại nữa, này Tỷ-kheo, Như Lai, bậc A-la-hán … ủng hộ đúng pháp đối với khẩu nghiệp, nghĩ rằng: “Khẩu nghiệp như vậy cần phải hành trì, Khẩu nghiệp như vậy không được hành trì, đối với ý nghiệp”, nghĩ rằng “Ý nghiệp như vậy cần phải hành trì, Ý nghiệp như vậy không được hành trì”.
Như Lai ấy, này Tỷ-kheo, bậc A-la-hán … đúng pháp, sau khi ra lệnh hộ trì che chở … đối với thân nghiệp … đối với khẩu nghiệp … đối với ý nghiệp … chuyển bánh xe đúng pháp. Bánh xe ấy không bị ngăn chặn sự chuyển vận, bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ác ma, Phạm thiên, hay bất cứ một ai ở đời.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24. These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/ Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Numbered Discourses 3.14
- 2. The Chariot-Maker
The Wheel-Turning Monarch
4. Kinh Chuyển Luân Vương
“Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā sopi na arājakaṁ cakkaṁ vattetī”ti. Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
“ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā”ti?
“Dhammo, bhikkhū”ti bhagavā avoca:
“idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati antojanasmiṁ.
“Mendicants, even a wheel-turning monarch, a just and principled king, does not wield power without having their own king.” When he said this, one of the mendicants said to the Buddha:
“But who is the king of the wheel-turning monarch, the just and principled king?”
“It is principle, monk,” said the Buddha.
“Monk, a wheel-turning monarch provides just protection and security for his court, relying only on principle—honoring, respecting, and venerating principle, having principle as his flag, banner, and authority.
14. Này các Tỳ khưu, ngay cả vị vua Chuyển luân, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, vị ấy cũng không thể vận hành bánh xe (pháp) nếu không có một vị vua (để nương tựa). Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vậy ai là vua của vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương?’ Đức Thế Tôn nói: ‘Này Tỳ khưu, đó là Pháp. Này Tỳ khưu, ở đây, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc.’
Puna caparaṁ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṁ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu. Sa kho so bhikkhu rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā antojanasmiṁ, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā khattiyesu …pe… anuyantesu, balakāyasmiṁ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu, dhammeneva cakkaṁ vatteti. Taṁ hoti cakkaṁ appaṭivattiyaṁ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
He provides just protection and security for his aristocrats, vassals, troops, brahmins and householders, people of town and country, ascetics and brahmins, beasts and birds. When he has done this, he wields power only in a principled manner. And this power cannot be undermined by any human enemy.
Lại nữa, này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân ấy, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim, vị ấy vận hành bánh xe (pháp) chỉ bằng Pháp. Bánh xe ấy không thể bị một chúng sinh nào là người, là kẻ thù địch, đẩy lui được.
Evamevaṁ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati kāyakammasmiṁ: ‘evarūpaṁ kāyakammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ kāyakammaṁ na sevitabban’ti.
In the same way, monk, a Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha, a just and principled king, provides just protection and security regarding bodily actions, relying only on principle—honoring, respecting, and venerating principle, having principle as his flag, banner, and authority. ‘This kind of bodily action should be cultivated. This kind of bodily action should not be cultivated.’
Này Tỳ khưu, cũng vậy, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp đối với thân nghiệp rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành.’
Puna caparaṁ, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati vacīkammasmiṁ: ‘evarūpaṁ vacīkammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ vacīkammaṁ na sevitabban’ti …pe… manokammasmiṁ: ‘evarūpaṁ manokammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ manokammaṁ na sevitabban’ti.
Furthermore, a Realized One … provides just protection and security regarding verbal actions, saying: ‘This kind of verbal action should be cultivated. This kind of verbal action should not be cultivated.’ … And regarding mental actions: ‘This kind of mental action should be cultivated. This kind of mental action should not be cultivated.’
Này các Tỳ khưu, lại nữa, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp rằng: ‘Khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành’... v.v... đối với ý nghiệp rằng: ‘Ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành’.
Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā kāyakammasmiṁ, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā vacīkammasmiṁ, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā manokammasmiṁ, dhammeneva anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavatteti. Taṁ hoti cakkaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
Catutthaṁ.
And when a Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha has provided just protection and security regarding actions of body, speech, and mind, he rolls forth the supreme Wheel of Dhamma. And that wheel cannot be rolled back by any ascetic or brahmin or god or Māra or divinity or by anyone in the world.”
Này Tỳ khưu, chính Như Lai ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với thân nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với ý nghiệp, Ngài chuyển bánh xe Pháp vô thượng đúng theo Pháp. Bánh xe ấy không thể bị ngăn cản bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất kỳ ai khác trong thế gian. Hết kinh thứ tư.