1. Kinh Kāmabhogī (Người Hưởng Dụng Các Dục)

91. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên:

Này gia chủ, có mười hạng người hưởng dụng các dục này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Mười hạng nào? Này gia chủ, ở đây, có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách phi pháp, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách phi pháp, bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho sung túc, không chia sẻ, và không làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách phi pháp, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách phi pháp, bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho sung túc, nhưng không chia sẻ, và không làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách phi pháp, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách phi pháp, bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho sung túc, có chia sẻ, và có làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và phi pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và phi pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho sung túc, không chia sẻ, và không làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và phi pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và phi pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho sung túc, nhưng không chia sẻ, và không làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và phi pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và phi pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho sung túc, có chia sẻ, và có làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho sung túc, không chia sẻ, và không làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho sung túc, nhưng không chia sẻ, và không làm các công đức.

Lại nữa, này gia chủ, ở đây có hạng người hưởng dụng các dục tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho sung túc, có chia sẻ, và có làm các công đức. Và người ấy hưởng dụng các tài sản ấy với sự tham đắm, mê say, dính mắc, không thấy sự nguy hại, không có trí tuệ về sự thoát ly.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn, không chia sẻ, không làm các công đức. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng bị chê trách ở hai phương diện, đáng được tán dương ở một phương diện. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ nhất là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực’. Người ấy đáng được tán dương ở một phương diện là: ‘Làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ hai là: ‘Không chia sẻ, không làm các công đức’. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng bị chê trách ở hai phương diện này, đáng được tán dương ở một phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn, chia sẻ, làm các công đức. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng bị chê trách ở một phương diện, đáng được tán dương ở hai phương diện. Người ấy đáng bị chê trách ở một phương diện là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực’. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ nhất là: ‘Làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn’. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ hai là: ‘Chia sẻ, làm các công đức’. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng bị chê trách ở một phương diện này, đáng được tán dương ở hai phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và bất hợp pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và bất hợp pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho thỏa mãn, không chia sẻ, không làm các công đức. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở một phương diện, đáng bị chê trách ở ba phương diện. Người ấy đáng được tán dương ở một phương diện là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ nhất là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ hai là: ‘Không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho thỏa mãn’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ ba là: ‘Không chia sẻ, không làm các công đức’. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở một phương diện này, đáng bị chê trách ở ba phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và bất hợp pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và bất hợp pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn, không chia sẻ, không làm các công đức. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở hai phương diện, đáng bị chê trách ở hai phương diện. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ nhất là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ nhất là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực’. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ hai là: ‘Làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ hai là: ‘Không chia sẻ, không làm các công đức’. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở hai phương diện này, đáng bị chê trách ở hai phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và bất hợp pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp và bất hợp pháp, bằng bạo lực và không bằng bạo lực, người ấy làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn, chia sẻ, làm các công đức. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở ba phương diện, đáng bị chê trách ở một phương diện. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ nhất là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’. Người ấy đáng bị chê trách ở một phương diện là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách bất chính, bằng bạo lực’. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ hai là: ‘Làm cho tự thân được an lạc, làm cho thỏa mãn’. Người ấy đáng được tán dương ở phương diện thứ ba là: ‘Chia sẻ, làm các công đức’. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở ba phương diện này, đáng bị chê trách ở một phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi đã tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho thỏa mãn, không chia sẻ, không làm các công đức. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở một phương diện, đáng bị chê trách ở hai phương diện. Người ấy đáng được tán dương ở một phương diện là: ‘Tìm kiếm tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ nhất là: ‘Không làm cho tự thân được an lạc, không làm cho thỏa mãn’. Người ấy đáng bị chê trách ở phương diện thứ hai là: ‘Không chia sẻ, không làm các công đức’. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán dương ở một phương diện này, đáng bị chê trách ở hai phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy tự làm cho mình được an lạc, sung sướng, nhưng không chia sớt, không làm các việc phước thiện. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán thán về hai phương diện, và đáng bị chê trách về một phương diện. ‘Tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’, vì phương diện thứ nhất này, người ấy đáng được tán thán. ‘Tự làm cho mình được an lạc, sung sướng’, vì phương diện thứ hai này, người ấy đáng được tán thán. ‘Không chia sớt, không làm các việc phước thiện’, vì một phương diện này, người ấy đáng bị chê trách. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán thán về hai phương diện này, và đáng bị chê trách về một phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy tự làm cho mình được an lạc, sung sướng, có chia sớt, có làm các việc phước thiện; và người ấy hưởng thụ các tài sản ấy với lòng tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy sự nguy hại, không có trí tuệ để thoát ly. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán thán về ba phương diện, và đáng bị chê trách về một phương diện. ‘Tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’, vì phương diện thứ nhất này, người ấy đáng được tán thán. ‘Tự làm cho mình được an lạc, sung sướng’, vì phương diện thứ hai này, người ấy đáng được tán thán. ‘Có chia sớt, có làm các việc phước thiện’, vì phương diện thứ ba này, người ấy đáng được tán thán. ‘Và người ấy hưởng thụ các tài sản ấy với lòng tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy sự nguy hại, không có trí tuệ để thoát ly’, vì một phương diện này, người ấy đáng bị chê trách. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán thán về ba phương diện này, và đáng bị chê trách về một phương diện này.

Này gia chủ, trong các hạng người ấy, người hưởng thụ dục lạc nào tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy tự làm cho mình được an lạc, sung sướng, có chia sớt, có làm các việc phước thiện; và người ấy hưởng thụ các tài sản ấy không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ để thoát ly. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán thán về bốn phương diện. ‘Tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực’, vì phương diện thứ nhất này, người ấy đáng được tán thán. ‘Tự làm cho mình được an lạc, sung sướng’, vì phương diện thứ hai này, người ấy đáng được tán thán. ‘Có chia sớt, có làm các việc phước thiện’, vì phương diện thứ ba này, người ấy đáng được tán thán. ‘Và người ấy hưởng thụ các tài sản ấy không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ để thoát ly’, vì phương diện thứ tư này, người ấy đáng được tán thán. Này gia chủ, người hưởng thụ dục lạc này đáng được tán thán về bốn phương diện này.

Này gia chủ, mười hạng người hưởng thụ dục lạc này hiện có mặt ở trên đời. Này gia chủ, trong mười hạng người hưởng thụ dục lạc này, người hưởng thụ dục lạc nào tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy tự làm cho mình được an lạc, sung sướng, có chia sớt, có làm các việc phước thiện; và người ấy hưởng thụ các tài sản ấy không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ để thoát ly; người này trong mười hạng người hưởng thụ dục lạc là người đứng đầu, cao quý nhất, là người lãnh đạo, tối thượng, và ưu việt nhất. Này gia chủ, ví như từ bò có sữa, từ sữa có sữa đông, từ sữa đông có bơ tươi, từ bơ tươi có bơ luyện, từ bơ luyện có tinh chất bơ luyện. Trong các thứ ấy, tinh chất bơ luyện được xem là cao quý nhất.

Cũng vậy, này gia chủ, trong mười hạng người hưởng thụ dục lạc này, người hưởng thụ dục lạc nào tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực; sau khi tìm cầu tài sản một cách hợp pháp, không bằng bạo lực, người ấy tự làm cho mình được an lạc, sung sướng, có chia sớt, có làm các việc phước thiện; và người ấy hưởng thụ các tài sản ấy không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ để thoát ly; người này trong mười hạng người hưởng thụ dục lạc là người đứng đầu, cao quý nhất, là người lãnh đạo, tối thượng, và ưu việt nhất. Hết bài kinh thứ nhất.